Terapia DBT

Czym jest Terapia Dialektyczno-Behawioralna (DBT)?

DBT to specjalistyczna forma terapii, która pomaga odnaleźć równowagę między akceptacją siebie a dążeniem do zmiany. To ustrukturyzowany program uczący umiejętności radzenia sobie z silnymi emocjami i budowania życia wartego przeżycia.

Uważność Radykalna Akceptacja Walidacja Mądry Umysł
Abstrakcyjna ilustracja procesów DBT
Standard Złoty Evidence-Based Practice
Terapia DBT
Wstęp

Terapia Dialektyczno-Behawioralna (DBT) w Norwegii to ustrukturyzowana forma psychoterapii poznawczo-behawioralnej, opracowana pierwotnie przez Marshę Linehan. Powstała z myślą o osobach z przewlekłą skłonnością do zachowań samouszkadzających, wysoką impulsywnością oraz cechami zaburzenia osobowości z pogranicza.

DBT łączy strategie zmiany z podejściem opartym na akceptacji, walidacji i uważności. Jej celem jest rozwijanie umiejętności potrzebnych do budowania bardziej stabilnego, bezpiecznego i satysfakcjonującego życia.

Składa się z czterch głównych elementów jakimi są: I filar Terapia Indywidualna, II filar Trening umiejętności DBT, III filar Coaching Telefoniczny, IV filar Zespół Konsultacyjny oraz leczenie uzupełniające

DBT koncentruje się nie tylko na redukcji objawów, ale także na rozwijaniu praktycznych umiejętności radzenia sobie w codziennym życiu.
W pełnym modelu DBT łączy się terapię indywidualną, trening umiejętności, coaching między sesjami oraz wsparcie zespołu terapeutycznego.
Współcześnie istnieją także specjalistyczne adaptacje DBT dla młodzieży, dzieci, osób po traumie oraz osób z uzależnieniami.
Bezpieczeństwo najpierw

Jeśli jesteś teraz w ostrym napięciu

DBT zaczyna od stabilizacji. Gdy napięcie jest bardzo wysokie, najpierw wybierz krótkie działanie, które pomaga przetrwać najbliższe minuty bez pogarszania sytuacji.

Bezpośrednie zagrożenie życia? Zadzwoń pod 113 w Norwegii albo skontaktuj się z najbliższą pomocą doraźną / Legevakt.
Geneza DBT

Historia metody

DBT nie zaczęło się od technik. Zaczęło się od pytania, jak wyjść z piekła.

Terapia Dialektyczno-Behawioralna nie powstała jako spokojna akademicka koncepcja ani zestaw ćwiczeń do „radzenia sobie z emocjami”. Jej korzenie są bardziej osobiste: Marsha M. Linehan, późniejsza twórczyni DBT, sama jako młoda kobieta doświadczyła głębokiego kryzysu psychicznego, hospitalizacji, samouszkodzeń i poczucia, że życie stało się nie do zniesienia.

01

Instytut Życia, 1961

W autobiograficznej książce Życie warte przeżycia Linehan opisuje, że prawdziwe początki DBT sięgają czasu, kiedy jako osiemnastolatka trafiła do Instytutu Życia w Hartford. To nie był jeszcze projekt badawczy. To było doświadczenie skrajnego cierpienia, izolacji i bezradności dostępnego wtedy leczenia.

02

Obietnica

Pod koniec pobytu w szpitalu Linehan złożyła sobie obietnicę: jeśli sama wydostanie się z tego stanu, będzie pomagać wydostać się z niego innym. DBT można rozumieć jako późniejszą, naukowo rozwijaną próbę dotrzymania tej obietnicy.

03

Od osobistego cierpienia do metody

Linehan nie zatrzymała się na samej historii wyzdrowienia. Połączyła własne doświadczenie z behawioryzmem, badaniami klinicznymi, praktyką uważności i analizą tego, czego realnie potrzebują osoby chronicznie samobójcze: nie samego pocieszenia, ale konkretnych umiejętności do przeżycia kolejnego dnia bez autodestrukcji.

Dlaczego sama zmiana nie wystarczała?

DBT wyrasta z bardzo konkretnego napięcia. Jeżeli terapeuta naciska wyłącznie na zmianę, osoba w kryzysie może usłyszeć w tym komunikat: „to ty jesteś problemem”. Jeżeli terapeuta skupia się wyłącznie na akceptacji, pacjent może odebrać to jako porzucenie: „czyli nikt nie pomoże mi zmienić życia, którego nie mogę już znieść”.

Odpowiedzią Linehan była dialektyka: jednoczesne trzymanie dwóch prawd. Twoje cierpienie jest realne i zrozumiałe. Oraz: potrzebujesz nowych zachowań, bo dotychczasowe strategie mogą niszczyć ciebie, twoje relacje i twoje szanse na życie warte przeżycia.

Akceptacja

To, co czujesz, ma sens w kontekście twojej historii, biologii i środowiska.

Zmiana

Potrzebujesz nowych umiejętności, żeby ból nie musiał kończyć się autodestrukcją.

Dlaczego to ważne dla zrozumienia DBT?

Bez tej historii DBT łatwo spłaszczyć do listy akronimów: STOP, TIP, DEAR MAN, ACCEPTS, Mądry Umysł. Te narzędzia są ważne, ale ich sens jest większy: mają pomóc osobie odzyskać choć minimalną przestrzeń wyboru wtedy, gdy emocje, wstyd, lęk albo rozpacz pchają ją do zachowań, których później sama nie chce.

Dlatego DBT nie pyta tylko: „jak zmniejszyć objaw?”. Pyta także: „jak zbudować życie, którego człowiek nie będzie musiał nieustannie przeczekiwać, znieczulać albo niszczyć?”.

MAEDS-DBT: Bio-social Model

Fundamenty DBT

Filozofia dialektyczna zakłada, że wiele ludzkich doświadczeń zawiera pozorne sprzeczności, które można integrować zamiast traktować jako wykluczające się przeciwieństwa. W DBT centralnym napięciem jest równowaga między akceptacją a zmianą. Poznaj filozofię dialektyczną w DBT →

Behawioryzm w DBT to podejście oparte na współczuciu i zrozumieniu funkcji naszych działań. Skupia się na tym, jak odzyskać kontrolę nad nawykami i zastąpić je skutecznymi umiejętnościami. Poznaj sens behawioryzmu w DBT →

Teoria biospołeczna wyjaśnia dysregulację emocji jako efekt współdziałania biologicznej podatności emocjonalnej oraz środowiska, które w niewystarczającym stopniu rozpoznaje, rozumie lub adekwatnie wspiera przeżycia emocjonalne danej osoby. Dowiedz się więcej o teorii biospołecznej →

Środowisko unieważniające to otoczenie, w którym emocje były chronicznie odrzucane, niezrozumiane lub karane, co bezpośrednio uczy nieufności wobec samego siebie. Poznaj mechanizm unieważnienia →

Życie warte przeżycia to nadrzędny cel DBT. Terapia nie polega tylko na usuwaniu objawów, ale na budowaniu życia, które osoba uważa za wartościowe, sensowne i satysfakcjonujące. Dowiedz się, jak budować życie warte przeżycia →

Mądry Umysł (Wise Mind)

Przewodnik po Emocjach w DBT

Jeśli chcesz wejść szerzej w temat emocji, ich funkcji, różnic między emocjami pierwotnymi i wtórnymi oraz sposobów regulacji, odwiedź nasz główny hub: Emocje w DBT →.

MAEDS-DBT: Assumptions
Postawa DBT

Założenia DBT: od winy do odpowiedzialności

DBT nie zaczyna od pytania, kto jest winny. Zaczyna od założenia, że zachowania mają funkcję, a człowiek potrzebuje jednocześnie zrozumienia, wymagań i konkretnych umiejętności.

01

Ludzie robią najlepiej, jak potrafią

To nie oznacza, że aktualne zachowania są skuteczne. Oznacza, że trzeba zrozumieć, dlaczego były dostępne właśnie takie strategie.

02

Ludzie chcą poprawy

Nawet jeśli ich działania wyglądają chaotycznie, unikowo albo destrukcyjnie, zwykle kryje się za nimi próba zmniejszenia cierpienia.

03

Zmiana wymaga większego wysiłku

DBT jest walidujące, ale nie jest bierne. Pacjent ćwiczy nowe zachowania także między sesjami.

04

Pacjent nie musiał spowodować problemu, ale musi pracować nad rozwiązaniem

To jedna z najważniejszych dialektyk: brak winy nie znosi odpowiedzialności za budowanie bezpieczniejszego życia.

05

Nowe zachowania muszą działać w realnym życiu

Umiejętność ma znaczenie dopiero wtedy, gdy da się jej użyć w domu, relacji, pracy, szkole albo w kryzysie.

06

Terapeuci też potrzebują wsparcia

Dlatego klasyczne DBT obejmuje zespół konsultacyjny, który pomaga utrzymać jakość, spójność i wytrwałość pracy.

MAEDS-DBT: Treatment Stages
Proces leczenia

Etapy pracy w DBT

DBT nie próbuje rozwiązać wszystkiego naraz. Najpierw chroni życie i terapię, później buduje stabilność, a dopiero potem rozszerza pracę na głębsze cierpienie, relacje, wartości i jakość życia.

0

Orientacja i zobowiązanie

Wyjaśnienie modelu DBT, zasad pracy, celów, ról i tego, czego wymaga aktywna terapia.

1

Stabilizacja zachowania

Ograniczanie zachowań zagrażających życiu, terapii i podstawowej jakości życia. To etap odzyskiwania sterowności.

2

Praca z cierpieniem, które pozostało

Kiedy zachowanie jest stabilniejsze, można bezpieczniej pracować z traumą, żałobą, wstydem, lękiem i bólem emocjonalnym.

3

Budowanie zwykłego życia

Relacje, praca, nauka, codzienna odpowiedzialność, cele osobiste i działania zgodne z wartościami.

4

Głębsza wolność i sens

Integracja, radość, poczucie połączenia z innymi i życie, które nie jest już tylko przetrwaniem.

MAEDS-DBT: Treatment Plan

Jak wygląda pełny program DBT

W klasycznym modelu DBT terapia nie opiera się wyłącznie na rozmowie. To cały system pracy, w którym poszczególne elementy pełnią różne funkcje i wzajemnie się uzupełniają.

01
Zwykle raz w tygodniu - praca nad motywacją, analizą zachowań problemowych i przenoszeniem umiejętności na codzienne życie. Szczegóły →
02
Najczęściej grupowy - nauka uważności, regulacji emocji, tolerancji dystresu i skuteczności interpersonalnej. Szczegóły →
03
Krótkie wsparcie między sesjami, ukierunkowane na zastosowanie umiejętności DBT w sytuacjach kryzysowych lub trudnych momentach dnia codziennego. Szczegóły →
04
Regularne wsparcie dla terapeutów prowadzących DBT, służące utrzymaniu jakości pracy, spójności zespołu i wierności modelowi. Szczegóły →
Ścieżka Treningu

Jak wygląda program treningu DBT?

Standardowy trening to pełny cykl 24 spotkań merytorycznych, który z różnych przyczyn trwa zazwyczaj od 6 do 12 miesięcy. Dla pełnego utrwalenia nowych zachowań klinicznie zaleca się dwukrotne ukończenie całego cyklu.

Zobacz plan 24 tygodni →

Model Treningu:

  • Pełny cykl: 24 spotkania
  • Czas trwania cyklu: 6-12 msc
  • Zalecenie: ukończenie 2 cykli
MAEDS-DBT: Target Hierarchy
Kolejność pracy

Hierarchia celów: dlaczego DBT nie pracuje nad wszystkim naraz?

W DBT kolejność pracy ma znaczenie kliniczne. Najpierw zajmujemy się tym, co zagraża życiu, potem tym, co niszczy terapię, następnie tym, co obniża jakość życia, a dopiero w tej strukturze systematycznie wzmacniamy umiejętności.

1

Zachowania zagrażające życiu

Myśli i działania samobójcze, samouszkodzenia oraz sytuacje, w których osoba nie może zadbać o podstawowe bezpieczeństwo.

2

Zachowania kolidujące z terapią

Unikanie sesji, nieprzynoszenie kart, niewykonywanie uzgodnionych zadań, zrywanie kontaktu albo działania utrudniające współpracę.

3

Zachowania obniżające jakość życia

Problemy w relacjach, uzależnienia, impulsywność, unikanie, chaos dnia codziennego, trudności w pracy lub nauce.

4

Nabywanie i generalizacja umiejętności

Uczenie się nowych zachowań i przenoszenie ich poza gabinet: do relacji, kryzysów, samotności, konfliktów i codziennych decyzji.

MAEDS-DBT: Diary Card

Karta Dzienniczka

Systematyczne monitorowanie emocji i zachowań jest fundamentem pracy w DBT.

📊

Dziennik Emocji DBT

Kliknij, aby otworzyć interaktywną kartę monitorowania

▼
Narzędzie interaktywne

Dziennik Emocji DBT (Wersja Demo)

Notatki są zapisywane tylko w tej przeglądarce. Jeśli korzystasz ze wspólnego urządzenia, usuń wpisy po zakończeniu.

MAEDS-DBT: Chain Analysis

Jak wygląda praca w praktyce?

Praca w nurcie DBT jest konkretna, uporządkowana i oparta na jasno ustalonych celach. Nie ograniczamy się tylko do rozmowy – wspólnie budujemy zestaw narzędzi, które pozwolą Ci odzyskać kontrolę nad swoim życiem.

Analiza Łańcuchowa

Fundament zmiany. Rozkładamy trudne sytuacje na czynniki pierwsze, aby zrozumieć wyzwalacze, myśli i emocje prowadzące do zachowań problemowych.

Poznaj tę technikę →

Praktyka i Zadania

DBT to terapia aktywna. Najważniejsza praca dzieje się między sesjami, gdy ćwiczysz nowe umiejętności w swoim naturalnym środowisku.

O zadaniach w DBT →

Dziennik i Narzędzia

Korzystamy z kart monitorowania, aby śledzić emocje i skuteczność narzędzi. Dzięki temu praca na sesji opiera się na faktach, a nie tylko wspomnieniach.

Pobierz narzędzia →
MAEDS-DBT: Solution Analysis
Po analizie łańcuchowej

Analiza rozwiązań: gdzie można wprowadzić zmianę?

Analiza łańcuchowa pokazuje, jak doszło do zachowania problemowego. Analiza rozwiązań odpowiada na kolejne pytanie: co można zrobić inaczej następnym razem, zanim łańcuch doprowadzi do tego samego końca?

1

Wybierz punkt zmiany

Znajdź miejsce w łańcuchu: podatność, wyzwalacz, interpretacja, emocja, impuls, zachowanie albo konsekwencja.

2

Dopasuj umiejętność

Dobierz narzędzie: uważność, regulacja emocji, tolerancja dystresu, skuteczność interpersonalna albo plan środowiskowy.

3

Przećwicz alternatywę

Zapisz konkretną sekwencję: co powiem, co zrobię, do kogo napiszę, gdzie pójdę, co usunę z otoczenia.

4

Napraw szkody

Jeśli zachowanie kogoś zraniło lub pogorszyło sytuację, zaplanuj realistyczny krok naprawczy bez samokarania.

MAEDS-DBT: Skill Plan

Interaktywne Koło Umiejętności DBT

Kliknij wybrany segment koła, aby odkryć szczegóły każdego z czterech modułów treningu umiejętności. Poznaj techniki, które pomogą Ci odzyskać równowagę.

Uważność Regulacja Tolerancja Skuteczność Mądry Umysł

Kliknij wybrany moduł na kole, aby zobaczyć szczegóły...

MAEDS-DBT: Interpersonal Effectiveness
Relacje i granice

Skuteczność interpersonalna

Skuteczność interpersonalna uczy, jak prosić, odmawiać, chronić relacje i zachować szacunek do siebie. To pełny moduł DBT, nie tylko dodatek do regulacji emocji.

DEAR MAN

Osiąganie celu

Opis sytuacji, wyrażenie uczuć, konkretna prośba, wzmocnienie, uważność na cel, pewna postawa i negocjowanie.

Poznaj DEAR MAN →
GIVE

Dbanie o relację

Łagodność, zainteresowanie, walidacja i swobodny styl pomagają utrzymać kontakt bez rezygnowania z celu.

Poznaj GIVE →
FAST

Szacunek do siebie

Sprawiedliwość wobec siebie i innych, brak nadmiernych przeprosin, trzymanie się wartości i prawdomówność.

Poznaj FAST →
Granice

Bliskość bez utraty siebie

Granice pomagają zmniejszyć skrajności: podporządkowanie, unikanie, wybuch albo desperacką walkę o kontakt.

Praca z granicami →
MAEDS-DBT: Emotion Regulation

Moduł Regulacji Emocji

Gdy kryzys jest już opanowany, czas na pracę nad emocjami — zrozumienie ich, sprawdzenie faktów i zmianę tych, które nie służą.

MAEDS-DBT: Crisis Survival Plan

Hierarchia Celów: Nad czym pracujemy?

W nurcie DBT nie pracujemy nad wszystkimi trudnościami jednocześnie. Marsha Linehan opracowała precyzyjną hierarchię celów, która pozwala najpierw zadbać o bezpieczeństwo, a następnie o jakość Twojego życia.

Krok 1

Stabilizacja i Bezpieczeństwo

Ograniczanie zachowań zagrażających oraz nauka podstawowych strategii przetrwania kryzysu. To fundament, na którym budujemy wszystko inne.

Narzędzia kryzysowe →
Orientacja

Współpraca i Zaangażowanie

Praca nad tym, co utrudnia terapię. Budujemy sojusz i kontrakt, który pozwoli Ci skutecznie zmierzać w stronę Twoich celów.

O kontraktowaniu pracy →
Krok 2

Regulacja i Przetwarzanie

Rozumienie emocji, zmniejszanie podatności oraz rozwijanie bardziej elastycznych sposobów reagowania na trudne doświadczenia.

Regulacja emocji →
Krok 3

Skuteczność i Wolność

Budowanie relacji, poczucia sprawczości, stabilności oraz życia zgodnego z własnymi wartościami. Integracja umiejętności w codzienności.

Skuteczność w relacjach →

Zrozumienie Twojej Drogi: Spektrum Trudności

Marsha Linehan uczy nas, że każda trudność ma swój sens i funkcję. Poniższe opracowania pomogą Ci zrozumieć specyfikę różnych obszarów dysregulacji emocji i traumy, z którymi pracujemy w nurcie DBT.

Techniki przetrwania kryzysu

Gdy napięcie jest bardzo wysokie, sięgnij po jedną z tych umiejętności. Każda działa inaczej — wybierz tę, która pasuje do Twojej sytuacji.

Ukojenie zmysłów

Samoukojenie przez pięć zmysłów — znajdź chwilę wytchnienia, gdy emocje są przytłaczające.

Czytaj więcej →

Za i Przeciw

Porównaj krótkoterminowe korzyści z długoterminowymi stratami przed impulsywną decyzją.

Czytaj więcej →

Gotowość (Dobrowolność)

Zamień walkę z rzeczywistością na otwartość i skuteczne działanie.

Czytaj więcej →

Uważność myśli

Obserwuj swoje myśli bez oceniania i bez automatycznego ulegania im.

Czytaj więcej →

Akceptacja rzeczywistości

Radykalna akceptacja tego, co jest — przestań walczyć z faktami, których nie możesz zmienić.

Czytaj więcej →

Samowolność

Rozpoznaj, kiedy utknąłeś w buncie przeciwko rzeczywistości i jak z tego wyjść.

Czytaj więcej →

Półuśmiech

Prosta technika ciała, która pomaga obniżyć napięcie i przywrócić wewnętrzną równowagę.

Czytaj więcej →

Jedna rzecz na raz

Skoncentruj się na chwili obecnej — wykonuj tylko jedną czynność z pełną uwagą.

Czytaj więcej →

Kryzys emocjonalny

Zrozum, co dzieje się z Twoim ciałem i umysłem podczas kryzysu i jak bezpiecznie go przetrwać.

Czytaj więcej →

Analiza łańcuchowa

Narzędzie do zrozumienia sekwencji zdarzeń prowadzących do kryzysu — krok po kroku.

Czytaj więcej →
MAEDS-DBT: Scope
Nazewnictwo ma znaczenie

Pełne DBT, DBT-informed i samopomoc DBT to nie to samo

W edukacji publicznej warto jasno odróżnić pełny program terapeutyczny od korzystania z wybranych zasad lub ćwiczeń DBT. To chroni użytkownika przed fałszywym oczekiwaniem, że kilka technik zastępuje leczenie.

Pełny program DBT

Obejmuje kilka trybów pracy: terapię indywidualną, trening umiejętności, coaching między sesjami i zespół konsultacyjny.

DBT-informed

Oznacza terapię lub psychoedukację korzystającą z wybranych zasad DBT, ale bez pełnej struktury klasycznego programu.

Samopomoc DBT

Może wspierać naukę umiejętności, ale przy samouszkodzeniach, nasilonych myślach samobójczych lub wysokim ryzyku nie zastępuje profesjonalnej pomocy.

MAEDS-DBT: Educational Hubs

Jak wygląda rozpoczęcie terapii?

Zanim zaczniemy właściwą pracę, przechodzimy etap Orientacji i Zaangażowania. Dowiedz się, na czym polega kontrakt i od czego zaczynamy budowanie Twojego „Życia Wartego Przeżycia”.

Przewodnik: Jak zacząć? →

Jeśli chcesz sprawdzić praktyczne informacje organizacyjne przed pierwszym kontaktem, zobacz także zapisy na terapię →

Czy DBT jest dla mnie?

DBT może być pomocna osobom, które doświadczają bardzo silnych emocji, impulsywności, trudności w relacjach, kryzysów, samouszkodzeń lub dużych trudności z regulacją napięcia. To obecnie złoty standard jako terapia BPD.

Nie każda trudność wymaga pełnego programu. Czasem odpowiednia jest terapia indywidualna DBT lub kurs regulacji emocji (DBT Norwegia) dopasowany do potrzeb pacjenta.

Dedykowane Centra Edukacyjne i Zasoby

Hub Emocji

Przewodnik po świecie uczuć w nurtach CBT, DBT i ACT. Dowiedz się, jak rozumieć i regulować afekt.

Wejdź do Hubu →

Hub Uważności

Centrum praktyki mindfulness i świadomej obecności. Techniki zakotwiczenia w "tu i teraz".

Wejdź do Hubu →

Hub Myśli

How rozumieć i pracować z naturą własnych myśli, przekonań i zniekształceń poznawczych.

Wejdź do Hubu →

Narzędzia DBT

Kompletny zestaw arkuszy, technik i metod pracy własnej dla pacjentów i osób zainteresowanych.

Pobierz narzędzia →

Hub C-PTSD

Specjalistyczny przewodnik po traumie złożonej, retrospekcjach emocjonalnych i pracy w modelu 4F.

Poznaj C-PTSD →

Adaptacje i programy szczególne

Family Connections (FC)™
Program wsparcia dla rodzin i bliskich

Family Connections™ to program psychoedukacyjno-wspierający przeznaczony dla członków rodzin i bliskich osób z trudnościami w obszarze regulacji emocji, w tym cechami borderline. Nie jest to odmiana psychoterapii DBT dla pacjenta, lecz program rozwijający wiedzę, walidację i umiejętności przydatne w relacji z bliską osobą.
Family Connections (FC)™ - szczegółowe informacje →

Główne cele programu:

  • Psychoedukacja dotycząca regulacji emocji i trudności relacyjnych
  • Rozwijanie umiejętności komunikacji, walidacji i radzenia sobie
  • Zmniejszanie przeciążenia, bezradności i poczucia izolacji
Specjalistyczne warianty i adaptacje DBT

Poniżej przedstawiono najważniejsze rozpoznawalne warianty i adaptacje DBT opisywane w literaturze klinicznej i naukowej. Nie wszystkie opisane formy są dostępne w ramach mojej praktyki; sekcja ma charakter informacyjny i edukacyjny.

Standard DBT

Klasyczna forma terapii dialektyczno-behawioralnej dla osób z nasilonymi trudnościami w regulacji emocji, impulsywnością, zachowaniami autodestrukcyjnymi i cechami borderline.

DBT-A

Adaptacja dla młodzieży, zwykle w wieku 13-18 lat, z aktywnym udziałem rodziny lub opiekunów. Stosowana szczególnie przy samouszkodzeniach, impulsywności i wysokiej dysregulacji emocjonalnej.

DBT-C

Wersja dla dzieci w wieku szkolnym, najczęściej około 7-12 lat. Łączy pracę z dzieckiem z intensywnym udziałem rodziców w rozwijaniu regulacji emocji i zachowania.

DBT-PTSD

Specjalistyczna adaptacja dla złożonego PTSD, szczególnie po przewlekłej traumie interpersonalnej. Integruje DBT z metodami ukierunkowanymi na przetwarzanie traumy.

Poznaj DBT-PTSD →

DBT-SUD

Adaptacja dla osób ze współwystępującym uzależnieniem i dysregulacją emocji. Łączy standard DBT z celami pracy nad abstynencją, nawrotami i zachowaniami wysokiego ryzyka.

DBT-PE

Protokół łączący DBT z przedłużoną ekspozycją w leczeniu PTSD u osób z wysokim ryzykiem klinicznym. Wdrażany jest zwykle po wcześniejszej stabilizacji behawioralnej i emocjonalnej.

RO-DBT

Radically Open DBT jest podejściem przeznaczonym dla osób z nadkontrolą, sztywnością, perfekcjonizmem i zahamowaniem emocjonalnym. Stosuje się je między innymi w przewlekłej depresji i anoreksji.

DBT STEPS-A

Szkolna adaptacja programu DBT dla adolescentów, ukierunkowana na rozwijanie umiejętności emocjonalnych i interpersonalnych. Ma charakter profilaktyczny i edukacyjny, a nie pełnej psychoterapii DBT.

DBT-SS

DBT Skills System to uproszczona adaptacja dla osób z trudnościami poznawczymi lub niepełnosprawnością intelektualną, ułatwiająca naukę i praktyczne stosowanie umiejętności DBT.

Informacje
Bezpieczeństwo kliniczne
Kiedy potrzebna jest pilniejsza pomoc?

Kiedy DBT z tej strony nie wystarczy?

Materiał edukacyjny może pomóc zrozumieć model i ćwiczyć wybrane umiejętności, ale nie zastępuje oceny klinicznej. W części sytuacji potrzebna jest szybka pomoc lekarska, psychiatryczna lub kryzysowa.

Szukaj pilnej pomocy, gdy występuje:

  • bezpośrednie ryzyko samobójcze lub plan odebrania sobie życia,
  • nasilone samouszkodzenia albo brak możliwości zadbania o bezpieczeństwo,
  • objawy psychozy, manii lub ciężkiej dezorganizacji,
  • ciężkie używanie substancji z ryzykiem medycznym,
  • gwałtowne pogorszenie funkcjonowania, snu, jedzenia lub kontaktu z rzeczywistością.
Norwegia

W bezpośrednim zagrożeniu życia: 113. Przy pilnej potrzebie oceny medycznej: Legevakt / 116 117.

Formularz kontaktowy i e-mail nie są kanałami do obsługi nagłych kryzysów.

Ważne informacje przed rozpoczęciem

Opis na tej stronie ma pomóc Ci lepiej zrozumieć, czym jest DBT, jak może wyglądać proces terapii i jakie istnieją jej adaptacje. Nie zastępuje on indywidualnej konsultacji diagnostycznej ani klinicznej.

Na początku współpracy omawiamy wspólnie cele, zasady pracy, możliwe korzyści, ograniczenia oraz to, czy ta forma pomocy jest najlepiej dopasowana do Twojej sytuacji.

Zakres pracy w nurcie DBT zależy od potrzeb pacjenta, kwalifikacji terapeuty, formy prowadzonego programu oraz dostępności poszczególnych komponentów, takich jak trening umiejętności czy coaching między sesjami.
Jeśli jesteś w bezpośrednim zagrożeniu życia, masz nasilone myśli samobójcze albo nie możesz zadbać o swoje bezpieczeństwo, skontaktuj się natychmiast z lokalnymi służbami ratunkowymi lub najbliższą izbą przyjęć. Formularz kontaktowy i wiadomość e-mail nie służą do zgłaszania nagłych kryzysów.
FAQ

FAQ: Pytania i odpowiedzi o terapii DBT

Oznacza poszukiwanie równowagi i syntezy między pozornymi przeciwieństwami. W DBT najważniejszą dialektyką jest akceptacja i zmiana.
DBT jest stosowana przede wszystkim u osób z nasilonymi trudnościami w regulacji emocji, zachowaniami samouszkadzającymi, impulsywnością oraz cechami borderline. Istnieją też jej adaptacje dla młodzieży, dzieci, osób po traumie i osób z uzależnieniami.
DBT wyraźniej akcentuje równowagę między zmianą a akceptacją, dużą rolę walidacji oraz systematyczne uczenie umiejętności przydatnych w kryzysie i relacjach.
To szczegółowe przyjrzenie się sekwencji zdarzeń prowadzących do problemowego zachowania: podatności, wyzwalaczom, myślom, emocjom, reakcjom i konsekwencjom.
To stan integracji emocji i rozumu, który pomaga podejmować bardziej zrównoważone i skuteczne decyzje.
To zestaw szybkich strategii obniżania pobudzenia fizjologicznego, wykorzystywanych w sytuacjach silnego napięcia lub kryzysu.
Tak. Często obejmują one monitorowanie emocji, zachowań, używanych umiejętności oraz ćwiczenie nowych strategii między sesjami.
To uznanie, że doświadczenia i emocje danej osoby mają sens w określonym kontekście, nawet jeśli jednocześnie potrzebna jest zmiana zachowania.
Klasyczny model obejmuje terapię indywidualną, trening umiejętności, coaching telefoniczny oraz zespół konsultacyjny terapeutów.
To pełne uznanie rzeczywistości takiej, jaka jest w danym momencie, bez dokładania dodatkowej walki z faktami, których nie da się cofnąć.
Bardzo często tak. W adaptacjach dla młodzieży udział rodziców lub opiekunów bywa ważnym elementem procesu.
To specjalistyczna adaptacja dla osób z PTSD, zwłaszcza złożonym i związanym z traumą interpersonalną, łącząca elementy DBT z pracą nad traumą.
To zachowania, które utrudniają skuteczne korzystanie z leczenia, na przykład częste odwoływanie sesji, unikanie pracy terapeutycznej lub brak współpracy nad ustalonym planem.
Tak, ale zwykle w taki sposób, aby zrozumieć, jak przeszłe doświadczenia wpływają na obecne emocje, zachowania i relacje.
To zauważanie i opisywanie doświadczenia takim, jakie jest, bez automatycznego etykietowania go jako dobre, złe, słabe czy niewłaściwe.
Między innymi poprzez zmniejszenie częstości kryzysów, samouszkodzeń i zachowań impulsywnych oraz wzrost umiejętności radzenia sobie i poprawę funkcjonowania.
Terapeuta dąży jednocześnie do akceptacji, walidacji i zachęcania do zmiany, pracując aktywnie, strukturalnie i z dużą uważnością na motywację pacjenta.
To umiejętność przetrwania trudnego momentu bez pogarszania sytuacji poprzez działania impulsywne, autodestrukcyjne lub unikowe.
To zdolność do proszenia o to, czego potrzebujesz, stawiania granic i dbania o relacje bez rezygnowania z szacunku do siebie.
Zależy to od celów terapii, przebiegu leczenia i formy programu. Celem jest większa stabilność, bezpieczeństwo oraz rozwój życia zgodnego z wartościami pacjenta.
Kontakt
Umów konsultację

Zakres pracy ustalany jest indywidualnie, z uwzględnieniem potrzeb, celów i dostępnej formy terapii.