Rodzaje Psychoterapii - Przewodnik po nurtach i metodach

Techniki Psychoterapii

Przegląd narzędzi CBT, DBT i ACT: poznawcze, behawioralne i procesowe techniki pracy.

Terapia Poznawczo-Behawioralna (CBT)

Praca z myślami, emocjami i zachowaniami. Pomaga rozumieć mechanizmy podtrzymujące lęk, obniżony nastrój i unikanie.

Terapia Dialektyczna (DBT)

Złoty standard w regulacji emocji i leczeniu osobowości borderline. Skupia się na umiejętnościach uważności i tolerancji na stres.

Poznaj DBT

Akceptacja i Zaangażowanie (ACT)

Uczy, jak przestać walczyć z myślami i zacząć żyć zgodnie ze swoimi wartościami. Buduje elastyczność psychologiczną.

Poznaj ACT

Terapia Schematów (SFT)

Głęboka praca nad utrwalonymi wzorcami z dzieciństwa. Idealna przy powtarzających się problemach w relacjach i poczuciu pustki.

Poznaj SFT

Terapia Par (EFT)

Najskuteczniejsza metoda pracy z bliskością i więzią. Pomaga partnerom odnaleźć bezpieczne przywiązanie.

Poznaj EFT

Terapia Skoncentrowana na Współczuciu (CFT)

Praca ze wstydem, samokrytyką i systemem kojenia. Pomaga rozwijać łagodniejszą, bardziej wspierającą relację ze sobą.

Poznaj CFT

MBSR — redukcja stresu przez uważność

Program pracy z uważnością i stresem. Pomaga ćwiczyć obecność, regulację napięcia i inną relację do doświadczeń ciała oraz umysłu.

Poznaj MBSR

MBCT — terapia poznawcza oparta na uważności

Program łączący praktykę uważności z elementami terapii poznawczej. Szczególnie kojarzony z profilaktyką nawrotów depresji i rozpoznawaniem wczesnych sygnałów pogorszenia.

Poznaj MBCT

Metafory Nurtów

Metafora Domu w Burzy

Poniższa metafora pokazuje kilka głównych sposobów rozumienia pracy terapeutycznej. Nie wyczerpuje wszystkich metod z tej strony, ale pomaga zobaczyć różnice między wybranymi podejściami.

CBT

Naprawa dachu

Uszczelnia okna i naprawia dach, by woda nie wlewała się do środka (naprawa mechanizmów).

DBT

Spokojny oddech

Uczy Cię, jak głęboko oddychać i nie panikować, gdy grzmi (regulacja napięcia).

SFT

Badanie fundamentów

Sprawdza fundamenty i sprawdza, dlaczego wybudowano dom na kruchym gruncie (analiza źródeł).

ACT

Obserwacja burzy

Uczy Cię siedzieć przy oknie i patrzeć na burzę bez lęku, akceptując pogodę (akceptacja).

EFT

Ogień w kominku

Zapala ogień w kominku i woła bliską osobę, byś nie był w tej burzy sam (bezpieczna więź).

CFT

System kojenia

Buduje w domu system ogrzewania, aby ukoić drżenie ciała i lęk przed burzą (system kojenia).

Zestawienie

Kompleksowe Porównanie Nurtów

Wybór odpowiedniego nurtu zależy od Twoich celów. Poniżej znajduje się zestawienie najpopularniejszych metod współczesnej psychoterapii.

Cecha	ACT	CBT	CFT	DBT	EFT	MBSR	SFT
Główny Cel	Elastyczność psychiczna i wartości.	Redukcja objawów i zmiana myślenia.	Samoukojenie i współczucie.	Regulacja emocji i przetrwanie kryzysów.	Bezpieczna więź i transformacja emocji.	Redukcja stresu i trening uważności.	Uleczenie wczesnych schematów.
Rola Emocji	Do akceptacji (zobacz: defuzja).	Produkt myśli; do kontroli.	Systemy regulacji (kojenie).	Do regulacji (uważność).	Silnik zmiany; emocje są kompasem.	Do zauważania i obserwacji bez automatycznej reakcji.	Sygnał niezaspokojonych potrzeb.
Czas Skupienia	Tu i teraz + przyszłość.	Tu i teraz.	Tu i teraz + praca ze wstydem.	Tu i teraz (umiejętności).	Tu i teraz + relacje.	Tu i teraz; praktyka uważności.	Przeszłość (źródła) + Teraz.
Relacja	Wspólna podróż.	Współpraca (nauczyciel).	Współczucie i mądrość.	Wsparcie i trening (mentor).	Bezpieczna baza (konsultant).	Trening praktyki i samoregulacji.	Rodzicielstwo zastępcze.

EFT vs CBT

CBT zmienia myśli (NAM), by zmienić uczucia. EFT zmienia głębokie odczuwanie, by myśli i zachowania zmieniły się automatycznie.

EFT vs DBT

DBT uczy wyciszać emocje (regulacja). EFT zachęca do wejścia w emocję, aby ją zrozumieć i przekształcić.

EFT vs SFT

SFT zajmuje się trybami i schematami z dzieciństwa. EFT skupia się na bieżącym "tańcu" relacyjnym.

EFT vs CFT

EFT buduje bezpieczną więź z drugą osobą. CFT buduje bezpieczną więź z samym sobą, ucząc współczucia wobec własnego cierpienia.

MBSR vs CBT

CBT pracuje bezpośrednio z treścią myśli i zachowaniami. MBSR ćwiczy zauważanie doświadczeń, napięcia i myśli bez natychmiastowej reakcji.

Wybór Nurtu

Dopasuj terapię do swoich potrzeb

Czego najbardziej potrzebujesz w trakcie swojej "burzy"? Wybierz obszar poniżej.

Wybierz obszar powyżej, aby zobaczyć rekomendację dopasowaną do Twojej sytuacji.

Gotowy na pierwszy krok?

Poznałeś różnice między nurtami. Teraz nasz Kreator Nurtu pomoże Ci dopasować metodę pracy do Twojej obecnej sytuacji.

Uruchom Kreator Nurtu

Podsumowanie

Wybór oparty na wiedzy

Różne podejścia odpowiadają na różne potrzeby: pracę z myślami i zachowaniami, regulację emocji, wartości, schematy, więź, samowspółczucie albo uważność. Jeśli chcesz wejść głębiej w same narzędzia pracy, zobacz też Techniki Psychoterapii. Ten przewodnik nie ma zastąpić konsultacji, ale może pomóc uporządkować pierwsze pytania i zobaczyć, które kierunki warto dalej poznać.

Wybierz Drogę, która Ci odpowiada