Autobus ACT
Co ta metafora tłumaczy?
- Koncept zaangażowanego działania (Committed Action) pomimo strachu
- Fuzję i defuzję myśli
- Uświadomienie sobie, kto faktycznie trzyma kierownicę w Twoim życiu
- Fakt, że nie musisz wyrzucić pasażerów, żeby kontynuować jazdę
Gdzie używa się jej w terapii?
Dlaczego to działa? (Warstwa biologiczna)
Metafora uczy przechodzenia od układu unikania behawioralnego (BIS, zdominowanego przez ciało migdałowate) do układu aktywacji behawioralnej (BAS, zdominowanego przez prążkowie i układ dopaminergiczny). Rezygnacja z walki z pasażerami zmniejsza obciążenie poznawcze kory przedczołowej, uwalniając zasoby na kierowanie uwagi ku wartościowym celom (układ orientacyjny).
Jak to może wyglądać w codziennym życiu?
SCENARIUSZ:
Chcesz poprosić o podwyżkę, ale paraliżuje Cię lęk.
- 1. Cel: Chcesz wyższej pensji (Wartość: docenienie, niezależność). Wsiadasz za kierownicę.
- 2. Pasażerowie wstają: Lęk i Wewnętrzny Krytyk krzyczą: "Wyśmieje cię!", "Jesteś nic nie warta!".
- 3. Decyzja: Zamiast zatrzymywać się przed gabinetem szefa i tłumaczyć pasażerom, dlaczego zasługujesz na podwyżkę, po prostu chwytasz kierownicę mocniej, czujesz lęk, słyszysz ich i... pukasz do drzwi.
Działanie nie wymaga uprzedniego wyciszenia umysłu. Możesz działać razem z lękiem.
Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga
- "Najpierw muszę uspokoić wszystkich pasażerów, a potem ruszę w drogę."
- "Jeśli pasażer jest głośny, to znaczy, że powinnam oddać mu kierownicę."
- Pasażerowie mogą tylko krzyczeć. Nie mogą przejąć fizycznej kontroli nad Twoim ciałem (kierownicą).
- Możesz zaprosić pasażera imieniem Strach do jazdy na przednim siedzeniu, o ile to Ty kierujesz.
Ta metafora może być MNIEJ pomocna:
- gdy pasażer zgłasza rzeczywiste, logistyczne zagrożenie, które trzeba racjonalnie sprawdzić (np. "brakuje nam paliwa").