DEAR MAN • Krok N

Negotiate: szukaj rozwiązania

Jeśli trzeba, przejdź do elastycznych ustępstw. Szukaj trzeciej drogi bez rezygnacji z wartości.

Elastyczność Ustępstwa Rozwiązanie Dialog
Negotiate: szukaj rozwiązania
POROZUMIENIE Win-Win
Technika DEAR MAN

N jak Negotiate (Negocjuj): Kompromis

Jak być elastycznym bez rezygnacji z własnych potrzeb.

Definicja

Negotiate (Negocjuj) to siódmy i ostatni krok techniki DEAR MAN w Terapii Dialektyczno-Behawioralnej (DBT). Polega on na gotowości do „oddania czegoś, aby coś zyskać”. Jeśli Twoja pierwotna prośba (krok A) spotyka się z odmową lub oporem, nie oznacza to końca rozmowy, lecz początek negocjacji.

Negocjowanie w DBT opiera się na filozofii dialektycznej – uznajemy, że obie strony mogą mieć rację i obie mają swoje ograniczenia. Celem nie jest „wygrana” za wszelką cenę, ale znalezienie rozwiązania, które jest wystarczająco dobre dla obu stron i pozwala utrzymać relację w przyszłości. To umiejętność znajdowania Drogi Środka.

Dwie główne strategie Negocjacji (N)

W DBT wyróżniamy dwa potężne sposoby na sprawne przeprowadzenie tego kroku:

01

Oddanie Problemu (Turn the Tables)

Jeśli rozmówca mówi „nie”, zapytaj go o rozwiązanie. „Widzę, że nie możesz mi pomóc w sobotę. Co w takim razie proponujesz, aby ten projekt został skończony na czas?”. Przesuwasz odpowiedzialność za znalezienie wyjścia na drugą osobę.

02

Oferowanie Alternatyw

Zmniejsz swoją prośbę lub zmień jej parametry. „Jeśli nie możesz pożyczyć mi 1000 koron, czy 200 koron byłoby dla Ciebie możliwe?” lub „Jeśli nie masz siły na rozmowę teraz, czy możemy umówić się na jutro rano?”.

Harmonijka FAQ: 20 Pytań o krok Negotiate (Negocjuj)

1. Czy negocjowanie nie jest oznaką słabości?
Absolutnie nie. W DBT elastyczność to najwyższa forma skuteczności. Osoba, która potrafi negocjować, jest postrzegana jako silny i dojrzały partner, a nie jako ktoś, kto upiera się przy swoim „dla zasady”.
2. Kiedy zacząć negocjować?
Dopiero wtedy, gdy Twoja pierwotna prośba (A) zostanie odrzucona. Najpierw staraj się uzyskać 100%, używając „zdartej płyty” (M). Jeśli to nie działa – przejdź do kroku N.
3. Co jeśli prośba dotyczy moich wartości? Czy wartości też się negocjuje?
Nie. Wartości i granice nienegocjowalne (np. Twoje bezpieczeństwo) są poza krokiem N. Wtedy skupiasz się na zachowaniu szacunku do siebie (FAST). Negocjujemy sposoby realizacji potrzeb, a nie same potrzeby.
4. Na czym polega technika „Oddania Problemu”?
To zmuszenie rozmówcy do wejścia w tryb rozwiązywania problemów. Zamiast Ty proponować, pytasz: „Jak Ty byś to rozwiązał na moim miejscu?”. To bardzo obniża agresję w rozmowie.
5. Jak nie dać się „przegadać” w trakcie negocjacji?
Używaj kroku M (Mindful). Pamiętaj, jaki jest Twój minimalny akceptowalny wynik. Jeśli rozmówca schodzi poniżej Twojej granicy, wróć do „zdartej płyty”.
6. Czy negocjacje zawsze muszą kończyć się „pośrodku”?
Niekoniecznie. Czasami kompromis to 70/30 lub 90/10. Ważne, by wynik był dla Ciebie skuteczny – czyli posuwał sprawę do przodu, choćby o milimetr.
7. Dlaczego osoby z BPD boją się negocjować?
Często interpretują konieczność negocjacji jako dowód, że nie są ważne („Gdyby mnie kochał, zrobiłby to od razu”). Terapia uczy, że negocjacje to naturalny element życia każdego człowieka, a nie osobisty atak.
8. Jak negocjować z szefem o podwyżkę?
Jeśli szef mówi „nie ma budżetu”, negocjuj inne korzyści: dodatkowy dzień urlopu, szkolenie, pracę zdalną. Pytaj: „Co musi się stać, abyśmy mogli wrócić do tej rozmowy za 3 miesiące?”.
9. Co to jest „Limit Dolny” w negocjacjach?
To najmniejsza rzecz, na którą możesz się zgodzić, by wciąż czuć, że Twój cel został zrealizowany. Przed rozmową zawsze ustal swój Limit Dolny.
10. Jak uczyć dzieci kroku Negotiate (DBT-C)?
Uczymy je „wymiany handlowej”. „Jeśli teraz posprzątasz zabawki, będziemy mogli czytać bajkę o 5 minut dłużej”. To uczy dziecko, że współpraca przynosi profity.
11. Co jeśli rozmówca negocjuje „w złej wierze”?
Jeśli czujesz, że ktoś próbuje Cię oszukać, przerywasz krok N i wracasz do faktów (D). „Umówiliśmy się na X, a teraz robisz Y. To nie jest to, co ustaliliśmy”.
12. Czy mogę negocjować ciszą?
Tak. Czasami po zadaniu pytania „Co Ty proponujesz?” warto milczeć i czekać na odpowiedź. To daje rozmówcy czas na refleksję i wyjście z Umysłu Emocjonalnego.
13. Jak „Negocjuj” łączy się z teorią biospołeczną?
Umiejętność negocjacji zmniejsza ryzyko eskalacji, która w unieważniającym środowisku kończy się wybuchem. Ucząc się negocjować, budujesz wokół siebie bardziej stabilne i przewidywalne relacje.
14. Co jeśli obie strony utkną i nikt nie chce ustąpić?
Wtedy stosujemy technikę „odłożenia na później”. „Widzę, że oboje jesteśmy teraz przy swoich stanowiskach. Zróbmy przerwę i wróćmy do tego jutro o 18:00”.
15. Czy w Norwegii (kulturze kompromisu) ten krok jest ważniejszy?
W Norwegii „dugnad” i szukanie konsensusu to podstawa. Umiejętność negocjacji (forhandling) jest tam traktowana jako kluczowa kompetencja społeczna i zawodowa.
16. Jaką rolę gra tu Mądry Umysł?
Mądry Umysł podpowiada Ci, kiedy warto walczyć o 100%, a kiedy lepiej wziąć 50% i zachować dobrą relację (GIVE).
17. Czy negocjowanie pomaga w lęku przed odrzuceniem?
Tak, ponieważ daje Ci narzędzia do radzenia sobie z „nie”. Przestajesz postrzegać odmowę jako katastrofę, a zaczynasz jako etap procesu.
18. Czym jest „negocjacja wewnętrzna”?
To rozmowa z samym sobą: „Ok, bardzo nie chcę iść na ten trening, ale pójdę na 15 minut zamiast na godzinę”. To budowanie mistrzostwa nad własnym oporem.
19. Jak sprawdzić, czy negocjacje były udane?
Jeśli po rozmowie czujesz, że Twój główny cel został choć częściowo zrealizowany (Objective), a relacja nie ucierpiała (Relationship) – odniosłeś sukces.
20. Od czego zacząć naukę?
Od małych rzeczy. Negocjuj wybór filmu na wieczór, godzinę spaceru lub cenę na targu. Buduj „mięsień elastyczności” w bezpiecznych warunkach.

Podsumowanie: Elastyczność to Twoja tarcza

Krok Negotiate (Negocjuj) to dowód na to, że jesteś osobą, która panuje nad sytuacją. Nie jesteś już małym dzieckiem, które musi dostać wszystko „tu i teraz”, ani ofiarą, która zawsze rezygnuje. Jesteś partnerem.

1. Miej plan B: Zawsze wiedz, na co możesz się zgodzić.
2. Pytaj o propozycje: Nie bierz wszystkiego na swoje barki.
3. Szukaj Drogi Środka: Pamiętaj o dialektyce – obie strony mają swoje racje.

Negocjacje to nie rezygnacja z siebie – to inteligentny sposób na budowanie życia wartego przeżycia w świecie pełnym innych ludzi.

Chcesz nauczyć się skutecznego kompromisu?

Zapisz się na Trening Umiejętności DBT i odkryj siłę dialektycznego myślenia.