ACT a zachowania żywieniowe: kontakt bezpośredni vs aplikacja mobilna
Badanie analizowało zachowania żywieniowe i jakość diety przed interwencją, po niej oraz po 36 tygodniach. Oceniano również moderowanie efektów przez wyjściowy poziom stresu.
Strukturalna synteza wyników bez iluzji metaanalizy. Osobna ocena dla każdego wyniku (Outcomes), tabela Summary of Findings, algorytm spójności (Inconsistency) oraz jawna analiza ryzyka błędu publikacyjnego.
Pewność dowodów dla bezpośredniego efektu interwencji jest umiarkowana. Nie ma pewności, czy efekt utrzymuje się w pełni po 12 miesiącach oraz czy interwencja wyraźnie przewyższa inne aktywne formy psychoterapii o zbliżonej intensywności.
Zgodnie z GRADE, każdy wynik kliniczny oceniany jest niezależnie z uwzględnieniem kierunku efektu, pewności oraz głównych ograniczeń:
| Punkt końcowy (Outcome) | Komparator / Kontrola | Szacowany efekt | Pewność dowodów | Badania | Główne ograniczenie i nawigacja |
|---|---|---|---|---|---|
| Objawy po zakończeniu terapii | Aktywna kontrola / TAU / Waitlist | Poprawa (istotna) | Umiarkowana | 694 |
Różnorodność protokołów interwencji. Dane liczbowe w Ledgerze → |
| Funkcjonowanie psychospołeczne | Zwykła opieka (TAU) / Aktywna | Możliwa poprawa | Niska | 4 |
Mniejsza liczba prób raportujących to kryterium. Węzły w Argument Map → |
| Trwałość efektu po roku (Follow-up) | Aktywna kontrola / Obserwacja | Niepewny kierunek | Bardzo niska | 2 |
Krótki follow-up, utrata uczestników (attrition). Ocena w Radarze → |
| Działania niepożądane i szkody | Wszystkie grupy kontrolne | Nieustalone | Bardzo niska | 1 |
Brak standaryzowanego protokołu raportowania szkód. Sprawdź w Ledgerze → |
Analiza 6 etapów: porównywalność, kierunek efektów, nakładanie CI, progi kliniczne (MCID), heterogeniczność i próby wyjaśnienia:
Komunikat algorytmu: Większość badań wskazuje na poprawę, ale wielkość efektu jest zróżnicowana. Przedział predykcji obejmuje także efekt mały lub klinicznie nieistotny. Brak jednoznacznego wyjaśnienia tej rozbieżności w protokołach skutkuje obniżeniem pewności dowodów o 1 poziom (GRADE).
Identyfikacja efektu małych prób (Small-Study Effects) i asymetrii wykresu lejkowego (Funnel Plot):
Ostrzeżenie metodologiczne: Wykryto sygnał możliwego efektu małych badań (small-study effect). Może on oznaczać, że raportowany efekt jest zawyżony, ale nie pozwala samodzielnie stwierdzić intencjonalnego błędu publikacyjnego. Obniżono pewność dowodów o 1 poziom z ostrożności metodologicznej.
Śledź dokładną ścieżkę od surowych badań do końcowego poziomu pewności dowodu:
Zgodnie z zasadami EBP, synteza dowodów nie zastępuje indywidualnej konceptualizacji klinicznej ani diagnozy medycznej:
Zgodnie ze standardami rzetelności naukowej, synteza wprost wskazuje obszary niepewności i brakujących danych:
Badanie analizowało zachowania żywieniowe i jakość diety przed interwencją, po niej oraz po 36 tygodniach. Oceniano również moderowanie efektów przez wyjściowy poziom stresu.
Dla primary outcome, interferencji bólu po 12 tygodniach, raportowano d=0,69 (95% CI 0,46–0,92). Raportowano także efekt dla objawów depresyjnych d=0,40 i jakości życia d=-0,23; korzyści były oceniane także w 6- i 12-miesięcznym follow-up.
Zrandomizowano 59 osób; program ukończyło 50 osób (27 ACT, 23 waitlist). W grupie ACT obserwowano większą poprawę objawów depresyjnych, ruminacji, unikania doświadczeń i fuzji poznawczej względem waitlist.
101 osób zrandomizowano do iACT (n=53) lub iFORUM (n=48). W 6-miesięcznej ocenie różnica zmiany WI-7 wyniosła 19,0 punktu (95% CI 10,8–27,2; p<0,001), a standaryzowany efekt wyniósł d=0,80 (95% CI 0,38–1,23). Odsetek osób, które przestały spełniać próg przypadku klinicznego, był większy po iACT: 35% vs 16%.
Po leczeniu nie stwierdzono różnic między iACT i iPRT w wynikach końcowych, natomiast oba warunki wiązały się z dużą poprawą objawów obsesyjno-kompulsyjnych. Poprawa elastyczności psychologicznej była średnia i utrzymała się po 3 miesiącach, a iACT oceniano jako bardziej akceptowalne.
Przegląd oceniał, czy pojedyncza sesja może zwiększać wykonalność, akceptowalność i dostępność ACT przy jednoczesnej poprawie funkcjonowania i jakości życia.
Synteza wykazała, że technologicznie wspierane ACT może przewyższać warunki porównawcze w zakresie funkcjonowania i wyników bezpośrednio związanych z ACT; znaczenie miały m.in. modalność technologii i kontakt z terapeutą.
Both active interventions produced significant within-group anxiety reductions, but neither showed a statistically significant advantage over the no-intervention control in the primary intention-to-treat post-intervention analysis.
Both AI-PDT and AI-CBT produced moderate within-group reductions in social anxiety; no significant difference between the two active treatments. At one-month follow-up, AI-PDT was significantly superior to waitlist, while AI-CBT was not.
No statistically significant difference between dCBT and face-to-face CBT (g=.17, 95% CI -0.02 to .36). dCBT outperformed active controls (g=-.77) and passive controls (g=-.92).
Both active interventions reduced adjustment-disorder symptoms versus wait-list; only iCBT-UP improved academic adjustment. Reductions in experiential avoidance and increases in self-compassion mediated iCBT-UP effects.
CBT was associated with RCSI 50%, with moderate-to-large pre-post effect sizes for anxiety (d=.77), depression (d=.76) and functioning (d=.63). Personality-disorder diagnosis did not independently predict outcomes after controlling for baseline severity, dropout and sessions.
Po 6 tygodniach gamifikowana interwencja zmniejszała nasilenie lęku dziecka względem listy oczekujących; raportowany rozmiar efektu wynosił 0,36–0,60. Zaobserwowano też poprawę lękowej wrażliwości rodziców, lecz efekt ten nie utrzymał istotności po korekcie za wielokrotne porównania.
Efekty głównych wyników wynosiły d=0,25–0,35 względem aktywnej kontroli i d=0,43–0,58 względem listy oczekujących. Efekty dla afektu, lęku uogólnionego i objawów depresyjnych były ograniczone.
dominowały tekstowe chatboty CBT; zaangażowanie często spadało; niedokładne odpowiedzi podważały zaufanie