Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
ACT, CBT czy inne podejście? Pilotażowe badanie grupowych interwencji w tinnitus
Mała próba i pilotażowy charakter ograniczają moc do wykrywania niewielkich różnic między aktywnymi interwencjami.
|
A Pilot Randomized Clinical Trial Comparing Three Brief Group Interventions for Individuals With Tinnitus
Global Advances in Health and Medicine
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT-based training dla rodziców dzieci z autyzmem: randomizowane badanie kliniczne
Program prowadził do większej 6-miesięcznej redukcji stresu rodzicielskiego oraz problemów emocjonalnych i behawioralnych dzieci; poprawiała się też elastyczność psychologiczna i kompetencje rodzicielskie. Redukcja depresji i lęku rodziców była widoczna bezpośrednio po interwencji, ale nie była utrzymana w 6-miesięcznej ocenie.
|
Acceptance and Commitment Training for Parents of Children With Autism Spectrum Disorder: A Randomized Clinical Trial
JAMA Network Open
|
„A total of 154 parents were randomized.”
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT czy CBT-I? Bezpośrednie porównanie u kobiet weteranek z bezsennością
Badanie bezpośrednio porównuje dwa aktywne podejścia terapeutyczne, zamiast zestawiać ACT z brakiem leczenia. Projekt pozwala oceniać, czy ACT może być alternatywną drogą do pracy z bezsennością.
|
Novel Treatment Based on Acceptance and Commitment Therapy versus Cognitive-Behavioral Therapy for Insomnia: A Randomized Comparative Effectiveness Trial in Women Veterans
Journal of Consulting and Clinical Psychology
|
„Novel Treatment Based on Acceptance and Commitment Therapy versus Cognitive-Behavioral Therapy for Insomnia”
Lokalizacja: Title, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w przewlekłym bólu: metaanaliza wyników psychologicznych i jakości życia
Heterogeniczność populacji, form terapii i jakości badań może wpływać na wielkość zbiorczych efektów.
|
Acceptance and commitment therapy for patients with chronic pain: A systematic review and meta-analysis on psychological outcomes and quality of life
PLOS ONE
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT w psychozie: randomizowane badanie kontrolowane
Badanie oceniało, czy ACT może wspierać funkcjonowanie i podejście do doświadczeń psychotycznych. Wyniki wskazują na użyteczność podejścia jako terapii wspomagającej, ale nie jako zamiennika całego standardu leczenia psychozy.
|
Acceptance and commitment therapy for psychosis: randomised controlled trial
The British Journal of Psychiatry
|
„Acceptance and commitment therapy for psychosis: randomised controlled trial”
Lokalizacja: Full article; publisher full text
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w psychozie: randomizowane badanie kontrolowane
Pojedyncze RCT nie wystarcza do formułowania szerokich zaleceń terapeutycznych dla całej populacji osób z psychozą.
|
Acceptance and commitment therapy for psychosis: randomised controlled trial
The British Journal of Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Full article; publisher full text
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT w zaburzeniach depresyjnych: metaanaliza 11 badań
Uwzględniono 11 badań i 962 uczestników. Pooled SMD dla objawów depresyjnych wyniósł -1,05 (95% CI -1,43 do -0,66), dla elastyczności psychologicznej MD=4,84 (95% CI 2,70–6,97), a dla efektu utrzymanego przy follow-up SMD=-0,70 (95% CI -1,15 do -0,25).
|
Effect of acceptance and commitment therapy for depressive disorders: a meta-analysis
Annals of General Psychiatry
|
„11 studies with a total of 962 patients were included.”
Lokalizacja: Abstract and meta-analysis results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Cyfrowe ACT w przewlekłym bólu: wyniki randomizowanego badania skuteczności
Dla primary outcome, interferencji bólu po 12 tygodniach, raportowano d=0,69 (95% CI 0,46–0,92). Raportowano także efekt dla objawów depresyjnych d=0,40 i jakości życia d=-0,23; korzyści były oceniane także w 6- i 12-miesięcznym follow-up.
|
Digital Acceptance and Commitment Therapy for the Treatment of Chronic Pain: Findings of a Randomized Controlled Efficacy Trial
Dtsch Arztebl Int
|
„The primary endpoint was pain interference at 12 weeks.”
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Grupowe ACT w dużej depresji: randomizowane badanie kliniczne
Zrandomizowano 59 osób; program ukończyło 50 osób (27 ACT, 23 waitlist). W grupie ACT obserwowano większą poprawę objawów depresyjnych, ruminacji, unikania doświadczeń i fuzji poznawczej względem waitlist.
|
A Randomized Controlled Trial of Group-Based Acceptance and Commitment Therapy for Major Depressive Disorder
Psychiatry Investigation
|
„Fifty participants completed the study.”
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Grupowe ACT w dużej depresji: randomizowane badanie kliniczne
Mała próba i kontrola waitlist ograniczają możliwość stwierdzenia przewagi ACT nad aktywnymi terapiami.
|
A Randomized Controlled Trial of Group-Based Acceptance and Commitment Therapy for Major Depressive Disorder
Psychiatry Investigation
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Internetowe ACT w objawach obsesyjno-kompulsyjnych: randomizowane badanie
Randomizowane porównanie internetowego ACT (iACT) z aktywnym internetowym porównaniem.
|
Internet-based acceptance and commitment therapy for obsessive-compulsive symptoms: A randomized controlled trial
Behaviour Research and Therapy
|
„iACT and iPRT both produced large improvements in obsessive-compulsive symptoms.”
Lokalizacja: Highlights, Abstract and Results; publisher full text/PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Internetowe ACT w objawach obsesyjno-kompulsyjnych: randomizowane badanie
Po leczeniu nie stwierdzono różnic między iACT i iPRT w wynikach końcowych, natomiast oba warunki wiązały się z dużą poprawą objawów obsesyjno-kompulsyjnych. Poprawa elastyczności psychologicznej była średnia i utrzymała się po 3 miesiącach, a iACT oceniano jako bardziej akceptowalne.
|
Internet-based acceptance and commitment therapy for obsessive-compulsive symptoms: A randomized controlled trial
Behaviour Research and Therapy
|
„iACT and iPRT both produced large improvements in obsessive-compulsive symptoms.”
Lokalizacja: Highlights, Abstract and Results; publisher full text/PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Internetowe ACT w objawach obsesyjno-kompulsyjnych: randomizowane badanie
Brak przewagi nad aktywnym porównaniem nie oznacza równoważności z ERP ani całym standardem CBT dla OCD.
|
Internet-based acceptance and commitment therapy for obsessive-compulsive symptoms: A randomized controlled trial
Behaviour Research and Therapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Highlights, Abstract and Results; publisher full text/PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Internetowe ACT w objawach obsesyjno-kompulsyjnych: randomizowane badanie
Najbardziej użyteczny klinicznie sposób czytania tego wyniku polega na odnoszeniu go do konkretnej populacji, formatu ACT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie do ACT jako jednej, identycznej interwencji.
|
Internet-based acceptance and commitment therapy for obsessive-compulsive symptoms: A randomized controlled trial
Behaviour Research and Therapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Highlights, Abstract and Results; publisher full text/PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Jednodniowe ACT poprawia lęk, ale nie biomarkery naczyniowe i zapalne
Jednodniowy warsztat i krótkie punkty pomiarowe nie pozwalają wyciągać wniosków o długoterminowej skuteczności psychoterapii ani o zmianach ryzyka sercowo-naczyniowego.
|
One-Day Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Workshop Improves Anxiety but not Vascular Function or Inflammation in Adults with Moderate to High Anxiety Levels in a Randomized Controlled Trial
General Hospital Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Title, Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Jedna sesja ACT w przewlekłych stanach zdrowotnych: metaanaliza
Jedna sesja nie jest równoważna pełnemu procesowi psychoterapii; różnice między protokołami utrudniają bezpośrednie porównania.
|
Single-Session Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Interventions for Patients with Chronic Health Conditions: A Systematic Review and Meta-Analysis
Journal of Contextual Behavioral Science
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methods, Study Selection and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT wspierane technologią w przewlekłych stanach zdrowotnych: metaanaliza
Synteza wykazała, że technologicznie wspierane ACT może przewyższać warunki porównawcze w zakresie funkcjonowania i wyników bezpośrednio związanych z ACT; znaczenie miały m.in. modalność technologii i kontakt z terapeutą.
|
Technology-supported Acceptance and Commitment Therapy for Chronic Health Conditions: A Systematic Review and Meta-analysis
Behaviour Research and Therapy
|
„Technology modality and therapist contact moderated effects.”
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT wspierane technologią w przewlekłych stanach zdrowotnych: metaanaliza
Formaty cyfrowe i poziom wsparcia terapeutycznego różnią się między badaniami.
|
Technology-supported Acceptance and Commitment Therapy for Chronic Health Conditions: A Systematic Review and Meta-analysis
Behaviour Research and Therapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Sykofancja AI może osłabiać samokorektę i gotowość do naprawy relacji
Ocena AI dla zdrowia psychicznego powinna obejmować skutki społeczne i samokorektę.
|
Sycophantic AI decreases prosocial intentions and promotes dependence
Science
|
„carefully studying and anticipating AI’s impacts is critical to protecting users’ long-term well-being”
Lokalizacja: Science, Conclusion
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Sykofancja AI może osłabiać samokorektę i gotowość do naprawy relacji
Ocena AI dla zdrowia psychicznego powinna obejmować skutki społeczne i samokorektę.
|
Health advisory: Use of generative AI chatbots and wellness applications for mental health
|
„carefully studying and anticipating AI’s impacts is critical to protecting users’ long-term well-being”
Lokalizacja: Science, Conclusion
|
Poziom 2: Ugruntowane źródłowo
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.