Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
ACT, CBT czy inne podejście? Pilotażowe badanie grupowych interwencji w tinnitus
Mała próba i pilotażowy charakter ograniczają moc do wykrywania niewielkich różnic między aktywnymi interwencjami.
|
A Pilot Randomized Clinical Trial Comparing Three Brief Group Interventions for Individuals With Tinnitus
Global Advances in Health and Medicine
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT-based training dla rodziców dzieci z autyzmem: randomizowane badanie kliniczne
Randomizowane badanie kliniczne programu ACT-based parenting training w siedmiu instytucjach rehabilitacyjnych w Shenzhen.
|
Acceptance and Commitment Training for Parents of Children With Autism Spectrum Disorder: A Randomized Clinical Trial
JAMA Network Open
|
„A total of 154 parents were randomized.”
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT-based training dla rodziców dzieci z autyzmem: randomizowane badanie kliniczne
Program prowadził do większej 6-miesięcznej redukcji stresu rodzicielskiego oraz problemów emocjonalnych i behawioralnych dzieci; poprawiała się też elastyczność psychologiczna i kompetencje rodzicielskie. Redukcja depresji i lęku rodziców była widoczna bezpośrednio po interwencji, ale nie była utrzymana w 6-miesięcznej ocenie.
|
Acceptance and Commitment Training for Parents of Children With Autism Spectrum Disorder: A Randomized Clinical Trial
JAMA Network Open
|
„A total of 154 parents were randomized.”
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT-based training dla rodziców dzieci z autyzmem: randomizowane badanie kliniczne
Badanie dotyczy rodziców dzieci z ASD i konkretnego programu; nie bada leczenia podstawowych cech autyzmu u dziecka.
|
Acceptance and Commitment Training for Parents of Children With Autism Spectrum Disorder: A Randomized Clinical Trial
JAMA Network Open
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT-based training dla rodziców dzieci z autyzmem: randomizowane badanie kliniczne
Najbardziej użyteczny klinicznie sposób czytania tego wyniku polega na odnoszeniu go do konkretnej populacji, formatu ACT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie do ACT jako jednej, identycznej interwencji.
|
Acceptance and Commitment Training for Parents of Children With Autism Spectrum Disorder: A Randomized Clinical Trial
JAMA Network Open
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
ACT w dystresie psychicznym przy chorobie nowotworowej: metaanaliza RCT
Uwzględniono 16 RCT z sześciu krajów i 711 uczestników. Wykazano istotne redukcje lęku (SMD -0,41 po interwencji), depresji (SMD -0,45) i poprawę elastyczności psychologicznej (SMD -0,81); wyniki follow-up były dostępne dla części efektów.
|
Acceptance and commitment therapy reduces psychological distress in patients with cancer: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials
Frontiers in Psychology
|
„Results showed significant reductions in anxiety (SMD = -0.41) and depression (SMD = -0.45), alongside improvements in psychological flexibility (SMD = -0.81).”
Lokalizacja: Frontiers in Psychology, Abstract — Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT jako uzupełnienie programu MOVE!: randomizowane badanie
88 uczestników zrandomizowano do ACT lub kontynuacji BWL po ukończeniu MOVE!. Badanie sprawdzało, czy ACT jako dodatek może wpłynąć na zachowania związane z jedzeniem i wyniki związane z masą ciała.
|
Acceptance and commitment therapy as an adjunct to the MOVE! programme: a randomized controlled trial
Obesity Science & Practice
|
„Veterans (N = 88) ... were randomized to four 2-h weekly ACT sessions or a continued behavioural weight-loss intervention.”
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT a lęk przed nawrotem raka piersi: pilotażowe badanie z trzema ramionami
Badanie testowało ACT jako interwencję ukierunkowaną na lęk przed nawrotem nowotworu i funkcjonowanie po leczeniu. Jako badanie pilotażowe miało przede wszystkim sprawdzić wykonalność i sygnały skuteczności.
|
Acceptance and Commitment Therapy for Breast Cancer Survivors with Fear of Cancer Recurrence: A 3-Arm Pilot Randomized Controlled Trial
Cancer
|
„A 3-arm pilot randomized controlled trial”
Lokalizacja: Title, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w cukrzycy typu 1: psychologiczna poprawa bez poprawy HbA1c
Nie stwierdzono istotnej interakcji grupy i czasu dla HbA1c po 2 latach (χ²=0,49; p=0,485). Jednocześnie elastyczność psychologiczna mierzona AAQ poprawiała się istotnie w grupie ACT zarówno po roku, jak i po dwóch latach (χ²=12,63; p<0,001).
|
Impact of an Acceptance and Commitment Therapy programme on HbA1c, self-management and psychosocial factors in adults with type 1 diabetes and elevated HbA1c levels: a randomised controlled trial
BMJ Open
|
„No statistically significant difference was found between the groups regarding the primary outcome measure, HbA1c.”
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w cukrzycy typu 1: psychologiczna poprawa bez poprawy HbA1c
W 2-letnim pomiarze HbA1c dostępne były dane tylko dla 26 osób, a wynik metaboliczny nie wykazał przewagi ACT.
|
Impact of an Acceptance and Commitment Therapy programme on HbA1c, self-management and psychosocial factors in adults with type 1 diabetes and elevated HbA1c levels: a randomised controlled trial
BMJ Open
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT w psychozie: randomizowane badanie kontrolowane
Pojedyncze RCT nie wystarcza do formułowania szerokich zaleceń terapeutycznych dla całej populacji osób z psychozą.
|
Acceptance and commitment therapy for psychosis: randomised controlled trial
The British Journal of Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Full article; publisher full text
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT w zaburzeniach depresyjnych: metaanaliza 11 badań
Uwzględniono 11 badań i 962 uczestników. Pooled SMD dla objawów depresyjnych wyniósł -1,05 (95% CI -1,43 do -0,66), dla elastyczności psychologicznej MD=4,84 (95% CI 2,70–6,97), a dla efektu utrzymanego przy follow-up SMD=-0,70 (95% CI -1,15 do -0,25).
|
Effect of acceptance and commitment therapy for depressive disorders: a meta-analysis
Annals of General Psychiatry
|
„11 studies with a total of 962 patients were included.”
Lokalizacja: Abstract and meta-analysis results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Cyfrowe ACT w przewlekłym bólu: wyniki randomizowanego badania skuteczności
Dla primary outcome, interferencji bólu po 12 tygodniach, raportowano d=0,69 (95% CI 0,46–0,92). Raportowano także efekt dla objawów depresyjnych d=0,40 i jakości życia d=-0,23; korzyści były oceniane także w 6- i 12-miesięcznym follow-up.
|
Digital Acceptance and Commitment Therapy for the Treatment of Chronic Pain: Findings of a Randomized Controlled Efficacy Trial
Dtsch Arztebl Int
|
„The primary endpoint was pain interference at 12 weeks.”
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Internetowe ACT w objawach obsesyjno-kompulsyjnych: randomizowane badanie
Brak przewagi nad aktywnym porównaniem nie oznacza równoważności z ERP ani całym standardem CBT dla OCD.
|
Internet-based acceptance and commitment therapy for obsessive-compulsive symptoms: A randomized controlled trial
Behaviour Research and Therapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Highlights, Abstract and Results; publisher full text/PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Sykofancja AI może osłabiać samokorektę i gotowość do naprawy relacji
Ocena AI dla zdrowia psychicznego powinna obejmować skutki społeczne i samokorektę.
|
Sycophantic AI decreases prosocial intentions and promotes dependence
Science
|
„carefully studying and anticipating AI’s impacts is critical to protecting users’ long-term well-being”
Lokalizacja: Science, Conclusion
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Sykofancja AI może osłabiać samokorektę i gotowość do naprawy relacji
Ocena AI dla zdrowia psychicznego powinna obejmować skutki społeczne i samokorektę.
|
Health advisory: Use of generative AI chatbots and wellness applications for mental health
|
„carefully studying and anticipating AI’s impacts is critical to protecting users’ long-term well-being”
Lokalizacja: Science, Conclusion
|
Poziom 2: Ugruntowane źródłowo
|
|
Samoujawnianie i antropomorfizacja wpływają na komfort rozmowy z chatbotem AI
Gotowość do samoujawniania miała najsilniejszy unikalny związek z komfortem; związek WSD–FC był silniejszy przy wyższej antropomorfizacji. Analiza odwrotnego modelu nie rozstrzygała kolejności czasowej.
|
Samoujawnianie i antropomorfizacja wpływają na komfort rozmowy z chatbotem AI
Scientific Reports
|
„WSD showed the strongest unique association with FC.”
Lokalizacja: Scientific Reports, abstract.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Czy DBT musi być intensywna, żeby działała?
Wynik przemawia za traktowaniem pomiaru wczesnej odpowiedzi jako potencjalnie użytecznego sygnału do monitorowania dalszego przebiegu DBT, ale nie dowodzi, że intensywność leczenia jest nieistotna dla każdej osoby.
|
Does More Mean Better? Treatment Intensity and Predictors of Clinically Significant Change in Suicidal Ideation During Dialectical Behaviour Therapy
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
Czy DBT musi być intensywna, żeby działała?
Nie można uznać na tej podstawie, że niższa i wyższa intensywność DBT są równoważne dla wszystkich pacjentów, ponieważ intensywność nie była losowo przydzielana.
|
Does More Mean Better? Treatment Intensity and Predictors of Clinically Significant Change in Suicidal Ideation During Dialectical Behaviour Therapy
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„The present study is a secondary analysis of data drawn from a larger naturalistic, nonrandomized trial.”
Lokalizacja: Introduction – The Present Study
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Światło jako dodatek do CBT-I: randomizowane badanie u młodych dorosłych z podprogową bezsennością
Do randomizacji włączono 42 osoby. Nie stwierdzono istotnej różnicy między grupami w głównym wyniku nasilenia bezsenności; odnotowano natomiast istotną różnicę dla senności dziennej, korzystną dla warunku z dodatkowym światłem. Przy drugim pomiarze dane dostarczyło 20 osób.
|
Adjuvant bright light therapy to cognitive behavioral therapy for insomnia in young adults with subthreshold insomnia
Journal of Sleep Research
|
„Forty-two young adults with subthreshold insomnia were randomized to receive CBT-I alone or CBT-I plus bright light therapy.”
Lokalizacja: Journal of Sleep Research, full text: Methods, Randomization, Results and Tables
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.