Co ten model pokazuje?
Model Ehlersa i Clarka pokazuje, w jaki sposób zniekształcone przetwarzanie doświadczenia traumatycznego prowadzi do poczucia ciągłego, aktualnego zagrożenia pomimo tego, że obiektywne niebezpieczeństwo minęło. Trauma nie jest tu traktowana jako wspomnienie przeszłości, lecz zjawisko odczuwane jako trwające "tu i teraz".
Jak czytać pętlę?
- Zasada 1: Charakter traumy wpłynął na sposób zapisu pamięci (fragmentaryczna pamięć emocjonalna) oraz stworzył bardzo szkodliwą, negatywną ocenę siebie, świata i wydarzenia (np. "Nigdzie nie jest bezpiecznie").
- Zasada 2 (Podtrzymanie): Pojawiają się aktualne zagrożenia (intruzje). Aby ich uniknąć, pacjent stosuje strategie obronne (np. unikanie bodźców, dysocjacja).
- Zasada 3: Strategie ochronne paradoksalnie zapobiegają zmianie – nie pozwalają zaktualizować pamięci ("nic mi się nie stało, jestem już bezpieczny") i podtrzymują negatywne oceny.
Gdzie może pomóc CBT?
Celem poznawczo-behawioralnej terapii traumy jest wejście w tę pętlę i uaktualnienie wspomnień (by mózg zakodował, że to przeszłość). Obejmuje to modyfikację ekstremalnych negatywnych ocen ("to była moja wina") oraz przerwanie błędnego koła unikania poprzez ekspozycję.