Model psychologiczny · ACT · Elastyczność

ACT Hexaflex — model elastyczności psychologicznej

Autorskie opracowanie psychoedukacyjne modelu Hexaflex ACT: sześć procesów elastyczności psychologicznej, które wzajemnie się wspierają — od kontaktu z chwilą obecną po zaangażowane działanie zgodne z wartościami.

Hexaflex ACT: sześć procesów elastyczności psychologicznej

Interpretacja modelu

Hexaflex nie jest listą technik do opanowania — to model pokazujący, jak różne procesy psychologiczne łączą się w elastyczność. Gdy jeden proces działa, pozostałe dostają wsparcie. Gdy któryś jest zablokowany przez unikanie, fuzję lub sztywność — elastyczność słabnie.

Kontakt z chwilą obecną

Umiejętność bycia tu i teraz — bez uciekania w przeszłość ani wybiegania w przyszłość. To nie "medytacja" — to zauważanie, co jest, bez natychmiastowej reakcji.

Akceptacja

Zrobienie miejsca na trudne emocje, myśli i doznania zamiast walki z nimi. Akceptacja nie oznacza zgody — oznacza ograniczenie dodatkowego cierpienia z walki.

Defuzja poznawcza

Oddzielenie siebie od myśli — zobaczenie myśli jako zdarzeń w umyśle, nie jako faktów ani rozkazów. "Mam myśl, że jestem beznadziejny/a" zamiast "jestem beznadziejny/a".

Ja jako kontekst

Umiejętność obserwowania własnych doświadczeń z perspektywy "obserwatora" — nie zanurzenia w historii o sobie. To nie zaprzeczanie własnej historii, ale umiejętność patrzenia na nią z pewnego dystansu.

Wartości

Kierunek, nie cel. Wartości nie są do "osiągnięcia" — są jak kompas: pokazują kierunek, w którym chcesz iść. Różnią się od celów: cel można odhaczyć, wartość prowadzi przez całe życie.

Zaangażowane działanie

Konkretne, małe kroki zgodne z wartościami — podejmowane nawet w obecności trudnych emocji. To nie "działanie mimo wszystko" — to działanie z pełną świadomością, że jest trudno, i jednocześnie w stronę tego, co ważne.

Unikanie a elastyczność

Sztywność: unikanie zawężenie życia vs Elastyczność: akceptacja + defuzja życie wg wartości

Źródła

Autorskie opracowanie psychoedukacyjne modelu Hexaflex ACT. Diagram nie jest reprodukcją oryginalnej ryciny.

  • Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2012). Acceptance and Commitment Therapy (2nd ed.). Guilford Press.
  • Hayes, S. C. (2019). A Liberated Mind. Avery.
  • Harris, R. (2019). ACT Made Simple (2nd ed.). New Harbinger.

Zobacz ten model w różnych formach

Powiązane

Bibliografia i evidence

  • [Primary Source] (2012). Acceptance and Commitment Therapy, Second Edition: The Process and Practice of Mindful Change. MANUAL VERIFIED