Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
ACT, CBT czy inne podejście? Pilotażowe badanie grupowych interwencji w tinnitus
Mała próba i pilotażowy charakter ograniczają moc do wykrywania niewielkich różnic między aktywnymi interwencjami.
|
A Pilot Randomized Clinical Trial Comparing Three Brief Group Interventions for Individuals With Tinnitus
Global Advances in Health and Medicine
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT-based training dla rodziców dzieci z autyzmem: randomizowane badanie kliniczne
Randomizowane badanie kliniczne programu ACT-based parenting training w siedmiu instytucjach rehabilitacyjnych w Shenzhen.
|
Acceptance and Commitment Training for Parents of Children With Autism Spectrum Disorder: A Randomized Clinical Trial
JAMA Network Open
|
„A total of 154 parents were randomized.”
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT-based training dla rodziców dzieci z autyzmem: randomizowane badanie kliniczne
Program prowadził do większej 6-miesięcznej redukcji stresu rodzicielskiego oraz problemów emocjonalnych i behawioralnych dzieci; poprawiała się też elastyczność psychologiczna i kompetencje rodzicielskie. Redukcja depresji i lęku rodziców była widoczna bezpośrednio po interwencji, ale nie była utrzymana w 6-miesięcznej ocenie.
|
Acceptance and Commitment Training for Parents of Children With Autism Spectrum Disorder: A Randomized Clinical Trial
JAMA Network Open
|
„A total of 154 parents were randomized.”
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT-based training dla rodziców dzieci z autyzmem: randomizowane badanie kliniczne
Badanie dotyczy rodziców dzieci z ASD i konkretnego programu; nie bada leczenia podstawowych cech autyzmu u dziecka.
|
Acceptance and Commitment Training for Parents of Children With Autism Spectrum Disorder: A Randomized Clinical Trial
JAMA Network Open
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT-based training dla rodziców dzieci z autyzmem: randomizowane badanie kliniczne
Najbardziej użyteczny klinicznie sposób czytania tego wyniku polega na odnoszeniu go do konkretnej populacji, formatu ACT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie do ACT jako jednej, identycznej interwencji.
|
Acceptance and Commitment Training for Parents of Children With Autism Spectrum Disorder: A Randomized Clinical Trial
JAMA Network Open
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
ACT w dystresie psychicznym przy chorobie nowotworowej: metaanaliza RCT
Uwzględniono 16 RCT z sześciu krajów i 711 uczestników. Wykazano istotne redukcje lęku (SMD -0,41 po interwencji), depresji (SMD -0,45) i poprawę elastyczności psychologicznej (SMD -0,81); wyniki follow-up były dostępne dla części efektów.
|
Acceptance and commitment therapy reduces psychological distress in patients with cancer: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials
Frontiers in Psychology
|
„Results showed significant reductions in anxiety (SMD = -0.41) and depression (SMD = -0.45), alongside improvements in psychological flexibility (SMD = -0.81).”
Lokalizacja: Frontiers in Psychology, Abstract — Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT jako uzupełnienie programu MOVE!: randomizowane badanie
88 uczestników zrandomizowano do ACT lub kontynuacji BWL po ukończeniu MOVE!. Badanie sprawdzało, czy ACT jako dodatek może wpłynąć na zachowania związane z jedzeniem i wyniki związane z masą ciała.
|
Acceptance and commitment therapy as an adjunct to the MOVE! programme: a randomized controlled trial
Obesity Science & Practice
|
„Veterans (N = 88) ... were randomized to four 2-h weekly ACT sessions or a continued behavioural weight-loss intervention.”
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT a lęk przed nawrotem raka piersi: pilotażowe badanie z trzema ramionami
Badanie testowało ACT jako interwencję ukierunkowaną na lęk przed nawrotem nowotworu i funkcjonowanie po leczeniu. Jako badanie pilotażowe miało przede wszystkim sprawdzić wykonalność i sygnały skuteczności.
|
Acceptance and Commitment Therapy for Breast Cancer Survivors with Fear of Cancer Recurrence: A 3-Arm Pilot Randomized Controlled Trial
Cancer
|
„A 3-arm pilot randomized controlled trial”
Lokalizacja: Title, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w cukrzycy typu 1: psychologiczna poprawa bez poprawy HbA1c
Nie stwierdzono istotnej interakcji grupy i czasu dla HbA1c po 2 latach (χ²=0,49; p=0,485). Jednocześnie elastyczność psychologiczna mierzona AAQ poprawiała się istotnie w grupie ACT zarówno po roku, jak i po dwóch latach (χ²=12,63; p<0,001).
|
Impact of an Acceptance and Commitment Therapy programme on HbA1c, self-management and psychosocial factors in adults with type 1 diabetes and elevated HbA1c levels: a randomised controlled trial
BMJ Open
|
„No statistically significant difference was found between the groups regarding the primary outcome measure, HbA1c.”
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w cukrzycy typu 1: psychologiczna poprawa bez poprawy HbA1c
W 2-letnim pomiarze HbA1c dostępne były dane tylko dla 26 osób, a wynik metaboliczny nie wykazał przewagi ACT.
|
Impact of an Acceptance and Commitment Therapy programme on HbA1c, self-management and psychosocial factors in adults with type 1 diabetes and elevated HbA1c levels: a randomised controlled trial
BMJ Open
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT w psychozie: randomizowane badanie kontrolowane
Pojedyncze RCT nie wystarcza do formułowania szerokich zaleceń terapeutycznych dla całej populacji osób z psychozą.
|
Acceptance and commitment therapy for psychosis: randomised controlled trial
The British Journal of Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Full article; publisher full text
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT w zaburzeniach depresyjnych: metaanaliza 11 badań
Uwzględniono 11 badań i 962 uczestników. Pooled SMD dla objawów depresyjnych wyniósł -1,05 (95% CI -1,43 do -0,66), dla elastyczności psychologicznej MD=4,84 (95% CI 2,70–6,97), a dla efektu utrzymanego przy follow-up SMD=-0,70 (95% CI -1,15 do -0,25).
|
Effect of acceptance and commitment therapy for depressive disorders: a meta-analysis
Annals of General Psychiatry
|
„11 studies with a total of 962 patients were included.”
Lokalizacja: Abstract and meta-analysis results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Cyfrowe ACT w przewlekłym bólu: wyniki randomizowanego badania skuteczności
Dla primary outcome, interferencji bólu po 12 tygodniach, raportowano d=0,69 (95% CI 0,46–0,92). Raportowano także efekt dla objawów depresyjnych d=0,40 i jakości życia d=-0,23; korzyści były oceniane także w 6- i 12-miesięcznym follow-up.
|
Digital Acceptance and Commitment Therapy for the Treatment of Chronic Pain: Findings of a Randomized Controlled Efficacy Trial
Dtsch Arztebl Int
|
„The primary endpoint was pain interference at 12 weeks.”
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Grupowe ACT w dużej depresji: randomizowane badanie kliniczne
Zrandomizowano 59 osób; program ukończyło 50 osób (27 ACT, 23 waitlist). W grupie ACT obserwowano większą poprawę objawów depresyjnych, ruminacji, unikania doświadczeń i fuzji poznawczej względem waitlist.
|
A Randomized Controlled Trial of Group-Based Acceptance and Commitment Therapy for Major Depressive Disorder
Psychiatry Investigation
|
„Fifty participants completed the study.”
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Internetowe ACT w objawach obsesyjno-kompulsyjnych: randomizowane badanie
Randomizowane porównanie internetowego ACT (iACT) z aktywnym internetowym porównaniem.
|
Internet-based acceptance and commitment therapy for obsessive-compulsive symptoms: A randomized controlled trial
Behaviour Research and Therapy
|
„iACT and iPRT both produced large improvements in obsessive-compulsive symptoms.”
Lokalizacja: Highlights, Abstract and Results; publisher full text/PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Internetowe ACT w objawach obsesyjno-kompulsyjnych: randomizowane badanie
Po leczeniu nie stwierdzono różnic między iACT i iPRT w wynikach końcowych, natomiast oba warunki wiązały się z dużą poprawą objawów obsesyjno-kompulsyjnych. Poprawa elastyczności psychologicznej była średnia i utrzymała się po 3 miesiącach, a iACT oceniano jako bardziej akceptowalne.
|
Internet-based acceptance and commitment therapy for obsessive-compulsive symptoms: A randomized controlled trial
Behaviour Research and Therapy
|
„iACT and iPRT both produced large improvements in obsessive-compulsive symptoms.”
Lokalizacja: Highlights, Abstract and Results; publisher full text/PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Internetowe ACT w objawach obsesyjno-kompulsyjnych: randomizowane badanie
Brak przewagi nad aktywnym porównaniem nie oznacza równoważności z ERP ani całym standardem CBT dla OCD.
|
Internet-based acceptance and commitment therapy for obsessive-compulsive symptoms: A randomized controlled trial
Behaviour Research and Therapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Highlights, Abstract and Results; publisher full text/PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Internetowe ACT w objawach obsesyjno-kompulsyjnych: randomizowane badanie
Najbardziej użyteczny klinicznie sposób czytania tego wyniku polega na odnoszeniu go do konkretnej populacji, formatu ACT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie do ACT jako jednej, identycznej interwencji.
|
Internet-based acceptance and commitment therapy for obsessive-compulsive symptoms: A randomized controlled trial
Behaviour Research and Therapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Highlights, Abstract and Results; publisher full text/PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Sykofancja AI może osłabiać samokorektę i gotowość do naprawy relacji
Ocena AI dla zdrowia psychicznego powinna obejmować skutki społeczne i samokorektę.
|
Sycophantic AI decreases prosocial intentions and promotes dependence
Science
|
„carefully studying and anticipating AI’s impacts is critical to protecting users’ long-term well-being”
Lokalizacja: Science, Conclusion
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Sykofancja AI może osłabiać samokorektę i gotowość do naprawy relacji
Ocena AI dla zdrowia psychicznego powinna obejmować skutki społeczne i samokorektę.
|
Health advisory: Use of generative AI chatbots and wellness applications for mental health
|
„carefully studying and anticipating AI’s impacts is critical to protecting users’ long-term well-being”
Lokalizacja: Science, Conclusion
|
Poziom 2: Ugruntowane źródłowo
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.