CBT · Terapia · Nawrót

Fazy powrotu do zdrowia

Model psychoedukacyjny (Popiel, Pragłowska, 2008) normalizujący proces leczenia i pokazujący, że nawrót objawów nie oznacza porażki, lecz jest naturalnym elementem drogi do pełnego wyzdrowienia. To mapa psychoedukacyjna, nie diagnoza.

Proces terapeutyczny

Sytuacja stresowa
↓
Pierwszy epizod
↓ (leczenie)
Częściowa lub
pełna remisja
↓ (możliwe ścieżki)
Pełne
wyzdrowienie
↓ LUB ↓
Nawrót
↑ (powrót do remisji przy wsparciu narzędzi)

Co ten model pokazuje?

Ten prosty, ale niezwykle ważny model służy zdemitologizowaniu procesu psychoterapii. Wielu pacjentów wchodzi w terapię z przekonaniem, że proces leczenia jest liniowy: z każdym tygodniem ma być tylko lepiej, aż do pełnego wyleczenia. Gdy pojawia się pogorszenie, pacjenci czują się załamani i uznają, że "terapia nie działa" lub "wrócili do punktu wyjścia".

Jak czytać model?

  • Nawrót to nie porażka: Strzałka dwukierunkowa między Remisją a Nawrotem to najważniejszy element grafiki. Pokazuje ona, że pogorszenie (nawrót) jest wbudowane w proces zdrowienia.
  • Lepsze wyposażenie: Gdy pacjent doświadcza pierwszego epizodu (np. depresji), często nie ma odpowiednich narzędzi. Gdy jednak doświadcza nawrotu po okresie remisji osiągniętej dzięki CBT, wchodzi w ten nawrót wyposażony w umiejętności rozpoznawania myśli i regulacji emocji. Nawrót jest więc okazją do przećwiczenia nowych umiejętności w warunkach polowych.
  • Cel końcowy: Celem nie jest uniknięcie nawrotu za wszelką cenę, lecz zbudowanie takiej elastyczności i takich umiejętności, aby z każdego kolejnego nawrotu wychodzić szybciej, aż do trwałego, pełnego wyzdrowienia.

Gdzie może pomóc ten model?

Model jest najczęściej pokazywany pod koniec terapii CBT w module zapobiegania nawrotom (Relapse Prevention), a także w momentach kryzysowych podczas trwania samej terapii, aby znormalizować frustrację pacjenta pogorszeniem samopoczucia.

Powiązane zasoby

Bibliografia

  • [1] Popiel, A., & Pragłowska, E. (2008). Psychoterapia poznawczo-behawioralna. Teoria i praktyka. Wydawnictwo Paradygmat, 1st Edition.