Co ten model pokazuje?
Model Morrey (2010) przedstawia depresję nie jako pojedynczy objaw, lecz jako zintegrowany tryb depresji (ang. depressed mode). W tym stanie, negatywne przekonania na temat siebie, świata i przyszłości (triada Becka) są stale zasilane i podtrzymywane przez sześć powiązanych ze sobą procesów poznawczych, behawioralnych i fizjologicznych.
Jak czytać pętlę?
- Błędne koło myśli i emocji: Automatyczne negatywne myśli nakręcają ruminacje (ciągłe analizowanie trudności), co bezpośrednio obniża nastrój i wywołuje silny samokrytycyzm.
- Sprzężenie fizjologiczne: Obniżony nastrój i ruminacje prowadzą do symptomów fizycznych (zmęczenie, zaburzenia snu) oraz drastycznego spadku motywacji.
- Pułapka wycofania: Brak energii sprzyja unikaniu aktywności i wycofaniu z kontaktów społecznych, co eliminuje szansę na pozytywne wzmocnienia i cementuje tryb depresyjny.
Punkty interwencji (Gdzie pomaga CBT?)
Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) celuje w dekonstrukcję tego koła na kilku poziomach:
- Aktywacja behawioralna: Przełamuje pętlę unikania poprzez stopniowe wprowadzanie planowanych aktywności (punkty 4 i 6).
- Restrukturyzacja poznawcza: Pracuje nad podważaniem automatycznych negatywnych myśli (punkt 1).
- Trening uważności i redukcja ruminacji: Pomaga zatrzymać nawykowe samoatakowanie (punkt 2).