Metafora koncepcyjna: Wielowarstwowa orkiestra symfoniczna
Co ta metafora tłumaczy?
- Instrumentarium i właściwości akustyczne: Cechy dyspozycyjne (Poziom I) i predyspozycje biologiczne — względnie trwałe właściwości brzmienia, nieoznaczające jednak sztywnego determinizmu repertuaru.
- Partytura, zadania sekcji i aranżacja: Adaptacje charakterystyczne (Poziom II) — cele, strategie, schematy, role i plany dopasowane do konkretnego utworu i sytuacji.
- Historia wykonania i interpretacja utworu: Tożsamość narracyjna (Poziom III) — nadawanie całościowego sensu, ciągłości i subiektywnego znaczenia własnemu doświadczeniu życiowemu.
- Sala koncertowa, akustyka i tradycja muzyczna: Kultura i kontekst społeczny (Zasada 5) — środowisko wyznaczające normy, oczekiwania odbiorców i dostępne ramy ekspresji.
- Prawa harmonii i fizyka dźwięku: Ewolucyjny projekt natury ludzkiej (Zasada 1) — ogólne gatunkowe podłoże i reguły wspólne naturze ludzkiej.
Gdzie używa się jej w terapii?
Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga
Ta metafora może być MNIEJ pomocna:
- Metafora nie zakłada istnienia odrębnego 'dyrygenta' jako wszechwładnego, w pełni świadomego zarządcy psychiki; ludzkie funkcjonowanie bywa pełne dysonansów, napięć i niespójności, a analogia nie stanowi empirycznego dowodu na powiązania przyczynowe.
- Nie stosować jako dosłownej oceny zachowania pacjenta.
- W stanie ostrej dysregulacji afektywnej pierwszeństwo mają techniki behawioralne TIPP/STOP, a nie analiza metafory.