Metafora metodologiczna: Soczewki diagnostyczne i triangulacja perspektyw
Co ta metafora tłumaczy?
- Lustro samoopisu (S-data): Dostęp do wewnętrznych przeżyć, wartości i stanów afektywnych; podatne na zniekształcenia obrazu siebie.
- Teleskop obserwatora (O-data): Perspektywa zewnętrzna bliskich i sędziów, rejestrująca powtarzalne wzorce zachowań interpersonalnych.
- Mikroskop laboratoryjny (T-data): Ścisła standaryzacja prób behawioralnych i psychofizjologicznych w kontrolowanych warunkach.
- Kronika faktów (L-data): Rejestr kumulatywnych skutków życiowych i wyborów biograficznych w środowisku naturalnym.
Gdzie używa się jej w terapii?
Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga
Ta metafora może być MNIEJ pomocna:
- Metafora optyczna ma charakter czysto dydaktyczny. W rzeczywistej diagnozie klinicznej pomiary nie sumują się mechanicznie — rozbieżności między źródłami są często cenną informacją diagnostyczną o procesach obronnych lub specyfice kontekstu.
- Nie stosować jako dosłownej oceny zachowania pacjenta.
- W stanie ostrej dysregulacji afektywnej pierwszeństwo mają techniki behawioralne TIPP/STOP, a nie analiza metafory.