Model mentalny Petera Fonagy'ego

Metafora koncepcyjna: Uszkodzony domofon w oblężonej twierdzy

Umysł osoby z załamaniem mentalizacji przypomina mieszkańca oblężonej twierdzy z uszkodzonym, trzeszczącym domofonem — każdy przyjazny głos z zewnątrz odbierany jest jako podstęp wroga, a jedynym sposobem na weryfikację intencji staje się wymuszenie natychmiastowych, skrajnych dowodów fizycznych.

Co ta metafora tłumaczy?

Trzeszczący, zniekształcający domofon: Załamanie zaufania epistemicznego (epistemic mistrust) i niemożność bezpiecznego dekodowania sygnałów społecznych
Przekonanie, że każdy dzwoniący to intruz: Tryb ekwiwalencji psychicznej — projekcja wrogich intencji bez możliwości zweryfikowania hipotezy
Żądanie wyrzucenia przez okno dowodu tożsamości: Tryb teleologiczny — wymóg natychmiastowych, namacalnych działań fizycznych potwierdzających zaangażowanie
Zabicie okien deskami i ucieczka do piwnicy: Tryb Odłączonego Obrońcy w Terapii Schematów — dysocjacja, znieczulenie afektywne i odmowa kontaktu
Cierpliwe naprawianie instalacji przez technika: Postawa „niewiedzy” (not-knowing stance) terapeuty MBT oraz ograniczone powtórne rodzicielstwo w SFT

Gdzie używa się jej w terapii?

Monografia kliniczna
Metafora koncepcyjna
Psychoterapia.no

Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga

Ta metafora może być MNIEJ pomocna:

Analogia ta unaocznia mechanizm obronny przed ponownym zranieniem, nie odzwierciedla jednak neurobiologicznych procesów plastyczności synaptycznej zachodzących podczas długofalowej psychoterapii.
Nie stosować jako dosłownej oceny zachowania pacjenta.
W stanie ostrej dysregulacji afektywnej pierwszeństwo mają techniki behawioralne TIPP/STOP, a nie analiza metafory.

Co ta metafora tłumaczy?

Gdzie używa się jej w terapii?

Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga

Powiązane mechanizmy