Model strukturalny Otto Kernberga (1967/1975)

Metafora koncepcyjna: Witraż niezespolonych barw i ołowiane ramy rozszczepienia

Psychika w ujęciu Kernberga przypomina witraż: w zdrowej strukturze neurotycznej wszystkie barwy łączą się w jednolite, przezroczyste szkło widzące świat w niuansach; w BPO szkło składa się z ostro odciętych, jaskrawych kawałków czerni i bieli oddzielonych grubym ołowiem rozszczepienia (aby czerń gniewu nie zatruła bieli miłości); w psychozie witraż jest całkowicie rozbity w drobny pył.

Co ta metafora tłumaczy?

  • Jednolita, gładka tafla szkła (NPO): Neurotyczna tożsamość zintegrowana: widzenie siebie i innych w realistycznych, szarych i ciepłych odcieniach
  • Grube ołowiane ramy oddzielające szkło białe od czarnego (BPO): Rozszczepienie (splitting): aktywna obrona izolująca dobre reprezentacje przed niszczącym afektem agresji
  • Nagła zmiana kąta padania światła ukazująca tylko jeden kolor: Oscylacja afektywna: przechodzenie od bezkrytycznej idealizacji do totalnej dewaluacji obiektu
  • Mocna rama okienna trzymająca witraż w ścianie: Zachowane testowanie rzeczywistości: pacjent wie, gdzie kończy się okno, a zaczyna świat na zewnątrz
  • Szkło rozbite w pył na podłodze (PPO): Psychotyczna utrata granic Ja i zniszczenie kontaktu z obiektywną rzeczywistością

Gdzie używa się jej w terapii?

  • Monografia kliniczna
  • Metafora koncepcyjna
  • Psychoterapia.no

Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga

Ta metafora może być MNIEJ pomocna:

  • Metafora witrażu obrazuje dynamikę intrapsychiczną rozszczepienia, lecz nie oddaje biologicznych procesów dysregulacji neurochemicznej i urazów rozwojowych.
  • Nie stosować jako dosłownej oceny zachowania pacjenta.
  • W stanie ostrej dysregulacji afektywnej pierwszeństwo mają techniki behawioralne TIPP/STOP, a nie analiza metafory.