Model różnicowania strategii relacyjnych BPD vs AvPD

Metafora koncepcyjna: Odcięta mgłą bezludna wyspa a sztormowe wybrzeże pełne wraków

Różnica w radzeniu sobie z lękiem przed odrzuceniem w AvPD i BPD przypomina różnicę między samotną, spowitą gęstą mgłą wyspą pośrodku oceanu (AvPD) a wzburzonym, poszarpanym wybrzeżem, o które bez przerwy rozbijają się statki podczas gwałtownego sztormu (BPD). Na wyspie unikającej wędrowiec tęsknie wypatruje przepływających żaglowców, pragnąc kontaktu, lecz natychmiast gasi latarnię morską i chowa się w jaskini z obawy, że marynarze go wyśmieją i zranią. Na wybrzeżu borderline lokator pali wielkie ogniska, krzyczy, rzuca się do wody, by dopłynąć do każdego statku, a gdy marynarze próbują odpłynąć, w furii rzuca w nich kamieniami, by po chwili błagać o ratunek przed utonięciem.

Co ta metafora tłumaczy?

  • Zgaszenie latarni morskiej i ukrycie się w jaskini (AvPD): Prewencyjne unikanie kontaktów społecznych z obawy przed krytyką i upokorzeniem
  • Tęskne patrzenie na odległe żaglowce z brzegu (AvPD): Głębokie, zachowane pragnienie bliskości i intymności tłumione przez lęk
  • Rzucanie się wpław do każdego przepływającego statku (BPD): Desperackie poszukiwanie relacji i kurczowe trzymanie się partnera w obawie przed pustką
  • Rzucanie kamieniami w odpływający statek (BPD): Wściekłość borderline i dewaluacja partnera pod wpływem sygnału separacji
  • Poczucie, że wyspa jest brzydka i nieurodzajna (AvPD): Utrwalone przekonanie o byciu gorszym, nieatrakcyjnym i społecznym nieudacznikiem

Gdzie używa się jej w terapii?

  • Monografia kliniczna
  • Metafora koncepcyjna
  • Psychoterapia.no

Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga

Ta metafora może być MNIEJ pomocna:

  • Metafora ma charakter poglądowy i nie zastępuje profesjonalnej diagnozy psychologicznej i psychiatrycznej.
  • Nie stosować jako dosłownej oceny zachowania pacjenta.
  • W stanie ostrej dysregulacji afektywnej pierwszeństwo mają techniki behawioralne TIPP/STOP, a nie analiza metafory.

Powiązane mechanizmy

  • Regulacja emocji
  • Psychoterapia borderline