Metafora kliniczna

Męski Fenotyp Borderline

Wyobraź sobie rycerza w ciężkiej, najeżonej kolcami zbroi. Z zewnątrz wygląda groźnie, agresywnie, gotowy do ataku przy najmniejszym geście. Lecz pancerz ten nie został wykuty z pychy — został nałożony na ciało pozbawione skóry po oparzeniach trzeciego stopnia. Każdy podmuch wiatru, każdy gest, który zbroja odbiera jako zagrożenie, wywołuje ból nie do zniesienia. Dopóki terapeuta próbuje siłą skruszyć pancerz, pacjent będzie walczył na śmierć i życie. Dopiero stworzenie bezpiecznej przestrzeni pozwala powoli rozpiąć klamry i opatrzyć niezagojone rany.

Co ta metafora tłumaczy?

Ciężki pancerz najeżony kolcami: Zbroja obronna: wybuchy gniewu, agresja słowna, cynizm i pozorna samowystarczalność wymuszana przez tradycyjną socjalizację męską.
Ciało pozbawione naskórka po oparzeniu III stopnia: Biologiczna dysregulacja emocjonalna (brak emocjonalnego naskórka wg M. Linehan) i skrajna wrażliwość na unieważnienie.
Cios w pancerz wywołujący ból w ranie: Sygnał odrzucenia lub krytyki ze strony partnera/otoczenia, wyzwalający gwałtowną obronę afektywną i impulsywność.
Bezpieczny namiot medyczny i powolne rozpinanie klamer: Relacja terapeutyczna DBT/TFP oparta na walidacji, umożliwiająca stopniowe obniżenie gardy bez utraty godności.

Gdzie używa się jej w terapii?

Monografia kliniczna
Metafora koncepcyjna
Psychoterapia.no

Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga

Ta metafora może być MNIEJ pomocna:

Metafora pancerza może sugerować, że każdy mężczyzna z BPD jest agresywny na zewnątrz, ignorując grupę mężczyzn z tzw. cichym borderline (quiet BPD), którzy nie noszą widocznej zbroi, lecz kierują całe cierpienie do wewnątrz w postaci autoagresji i izolacji.
Nie stosować jako dosłownej oceny zachowania pacjenta.
W stanie ostrej dysregulacji afektywnej pierwszeństwo mają techniki behawioralne TIPP/STOP, a nie analiza metafory.

Co ta metafora tłumaczy?

Gdzie używa się jej w terapii?

Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga

Powiązane mechanizmy