Metafora kliniczna

Trzy Nogi Statywu Fotograficznego

Wyobraź sobie ciężki aparat fotograficzny umieszczony na trójnogu — ten aparat to stabilne ludzkie funkcjonowanie. Trzy nogi statywu to trzy wymiary BPD: noga behawioralna (panowanie nad czynami), noga afektywna (panowanie nad nastrojem) i noga tożsamościowa (wiedza o tym, kim jestem). Jeśli jedna z nóg zostanie skrócona lub złamana, cały aparat traci równowagę i grozi roztrzaskaniem o ziemię. W terapii najpierw naprawiamy nogę behawioralną, bo to ona bezpośrednio grozi upadkiem aparatu (samouszkodzenia). Lecz nawet gdy noga ta zostanie naprawiona, statyw nadal będzie się chwiał, jeśli noga tożsamościowa i afektywna nie zostaną wyrównane.

Co ta metafora tłumaczy?

  • Trzy warstwy drzewa: liście, pień i korzenie: Struktura objawowa BPD w badaniach czynnikowych CLPS (Sanislow i in.)
  • Liście targane wiatrem (zachowania): Wymiar behawioralny: samouszkodzenia i impulsywność, najszybciej reagujące na terapię
  • Pień uginający się pod nawałnicą (afekt): Wymiar afektywny: labilność, złość i pustka wymagające długotrwałej regulacji
  • Głębokie korzenie w glebie (tożsamość i relacje): Wymiar relacyjno-tożsamościowy: rdzenne poczucie kim jestem i lęki porzuceniowe

Gdzie używa się jej w terapii?

  • Monografia kliniczna
  • Metafora koncepcyjna
  • Psychoterapia.no

Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga

Ta metafora może być MNIEJ pomocna:

  • Trzy czynniki nie funkcjonują w izolacji; dysregulacja afektu bezpośrednio napędza impulsywne zachowania, a załamanie relacji destabilizuje tożsamość.
  • Nie stosować jako dosłownej oceny zachowania pacjenta.
  • W stanie ostrej dysregulacji afektywnej pierwszeństwo mają techniki behawioralne TIPP/STOP, a nie analiza metafory.

Powiązane mechanizmy

  • Regulacja emocji
  • Psychoterapia borderline