Metafora kliniczna

Samoleczenie Afektu w Męskim BPD

Wyobraź sobie człowieka uwięzionego w pokoju, w którym wybuchł gwałtowny pożar. Płomienie liżą ściany, a dym odcina tlen — to panika opuszczenia i wściekłość w BPD. W rogu stoi kanister z płynem. Członeczek chwyta go i chluska na ogień. Przez ułamek sekundy strumień cieczy przykrywa płomienie, przynosząc złudzenie ulgi. Lecz płynem jest benzyna. Chwilę później następuje potężna eksplozja, która wypala okna i niszczy cały budynek. W terapii DBT-SUD uczymy pacjenta, jak zamontować profesjonalne gaśnice i system zraszaczy (umiejętności TIPP, STOP), aby już nigdy w odruchu paniki nie sięgał po benzynę.

Co ta metafora tłumaczy?

  • Płomienie w pokoju odcinające tlen: Ostry stan dysforii, pustki lub paniki więziowej w męskim fenotypie BPD.
  • Wylanie płynu przynoszące sekundowe stłumienie: Chwilowe znieczulenie afektu alkoholem lub substancją psychoaktywną (hipoteza samoleczenia Khantziana).
  • Gwałtowna wtórna eksplozja pożaru: Rozhamowanie kory przedczołowej przez substancję, nasilenie impulsywności, agresji i ryzyka suicydalnego.
  • Instalacja gaśnic proszkowych i zraszaczy: Wdrożenie protokołu DBT-SUD: planowanie kryzysowe, dialektyczna abstynencja i umiejętności przetrwania kryzysu.

Gdzie używa się jej w terapii?

  • Monografia kliniczna
  • Metafora koncepcyjna
  • Psychoterapia.no

Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga

Ta metafora może być MNIEJ pomocna:

  • Metafora benzyny przedstawia substancje psychoaktywne wyłącznie jako czynnik katastrofalny, pomijając fakt, że dla wielu pacjentów używki stanowiły pierwotnie jedyną dostępną, choć dysfunkcyjną, próbę utrzymania równowagi psychicznej w obliczu braku jakiegokolwiek wsparcia.
  • Nie stosować jako dosłownej oceny zachowania pacjenta.
  • W stanie ostrej dysregulacji afektywnej pierwszeństwo mają techniki behawioralne TIPP/STOP, a nie analiza metafory.