Efekt IKEA: nadmierna wartość własnej pracy
Efekt IKEA sprawia, że przeceniamy wartość rzeczy, które sami stworzyliśmy lub w które włożyliśmy wysiłek. DBT pomaga w obiektywnej ocenie owoców naszej pracy.
Dlaczego ten błąd poznawczy się uruchamia?
Efekt IKEA polega na nadawaniu większej wartości rzeczom, które samemu stworzyliśmy, złożyliśmy albo w które włożyliśmy dużo pracy. To bywa zdrowe, ale może też przywiązywać do rozwiązań, które nie działają.
DBT zachęca, żeby najpierw zatrzymać się przy samym mechanizmie: co zauważył umysł, czego się przestraszył i jaki skrót próbował podsunąć. Kiedy zobaczysz ten ruch, łatwiej wrócić do faktów.
Typowe zdania, które zdradzają ten filtr
„„Skoro tyle włożyłem w to pracy, musi być świetne”.”
„„Nie mogę tego odpuścić, bo sam tyle zrobiłem”.”
Alternatywa DBT: „Mogę zauważyć tę myśl, ale nie muszę brać jej za pełny opis rzeczywistości”.
Jak to sobie wyobrazić?
To jak ulubiony mebel, który cenisz nie tylko za wygląd, ale też za wspólny czas przy składaniu.
DBT pyta nie tylko, ile pracy włożyłeś, ale też, czy to ci służy.
Mały trening DBT
Wybierz jedną sytuację z ostatnich 24 godzin i zapisz: co się wydarzyło, co dopowiedział umysł i jaka byłaby bardziej uczciwa, łagodna wersja tej myśli. Potem wróć do faktów, nie do napięcia.
Obraz, który pomaga zobaczyć zniekształcenie
Zobacz mebel z instrukcji i gotowy mebel. Wysiłek ma znaczenie, ale końcowy użytek też.
FAQ: Efekt IKEA: kiedy bardziej cenisz to, co sam zbudowałeś
Czy to oznacza, że mam złą pamięć?
Nie. To normalny mechanizm umysłu, który czasem zbyt mocno upraszcza rzeczywistość.
Czy DBT uznaje to za moją winę?
Nie. DBT opisuje mechanizm bez obwiniania.
Co pomaga najbardziej?
Nazwanie zniekształcenia, sprawdzenie faktów i powrót do większego obrazu.
Jak mam to ćwiczyć?
Jedno zdanie, jedna sytuacja, jedna bardziej zrównoważona odpowiedź.
Gdzie dalej?
Przejdź do huba zniekształceń i technik DBT, które pomagają wrócić do faktów.
Przejdź do huba zniekształceń poznawczych oraz do sprawdzania faktów i radykalnej akceptacji.
FAQ: Efekt IKEA: kiedy bardziej cenisz to, co sam zbudowałeś
Czy to oznacza, że mam złą pamięć?
Nie. To normalny mechanizm umysłu, który czasem zbyt mocno upraszcza rzeczywistość.
Czy DBT uznaje to za moją winę?
Nie. DBT opisuje mechanizm bez obwiniania.
Co pomaga najbardziej?
Nazwanie zniekształcenia, sprawdzenie faktów i powrót do większego obrazu.
Jak mam to ćwiczyć?
Jedno zdanie, jedna sytuacja, jedna bardziej zrównoważona odpowiedź.
Gdzie dalej?
Przejdź do huba zniekształceń i technik DBT, które pomagają wrócić do faktów.
Przejdź do huba zniekształceń poznawczych oraz do sprawdzania faktów i radykalnej akceptacji.