Błąd poznawczy

Błąd zaniechania: strach przed działaniem

Błąd zaniechania sprawia, że wolimy szkodliwy brak działania od ryzykownego, ale potencjalnie pomocnego ruchu. DBT uczy skuteczności i brania odpowiedzialności za zaniechania.

Działanie Ryzyko Skuteczność DBT CBT
Błąd Zaniechania
Psychologia Brak ruchu to też wybór
Błędy poznawcze
Skąd się bierze?

Dlaczego ten błąd poznawczy się uruchamia?

Błąd zaniechania polega na ocenianiu szkody powstałej przez działanie jako gorszej niż szkody powstałej przez brak działania, nawet jeśli realne konsekwencje są podobne albo większe.

DBT zachęca, żeby najpierw zatrzymać się przy samym mechanizmie: co zauważył umysł, czego się przestraszył i jaki skrót próbował podsunąć. Kiedy zobaczysz ten ruch, łatwiej wrócić do faktów.

Jak brzmi?

Typowe zdania, które zdradzają ten filtr

„„Lepiej nic nie robić, niż potem żałować”.”

„„Jak nie zareaguję, to przynajmniej nie będę winny”.”

Alternatywa DBT: „Mogę zauważyć tę myśl, ale nie muszę brać jej za pełny opis rzeczywistości”.

Metafory

Jak to sobie wyobrazić?

To jak patrzenie tylko na ślad po kroku, a nie na to, że brak kroku też prowadzi w jakieś miejsce.

DBT pyta: co kosztuje cię unikanie decyzji i czy to naprawdę jest bezpieczniejsze?

Ćwiczenie

Mały trening DBT

Wybierz jedną sytuację z ostatnich 24 godzin i zapisz: co się wydarzyło, co dopowiedział umysł i jaka byłaby bardziej uczciwa, łagodna wersja tej myśli. Potem wróć do faktów, nie do napięcia.

Wizualizacja

Obraz, który pomaga zobaczyć zniekształcenie

Wyobraź sobie dwie ścieżki: na jednej widać ślad działania, na drugiej ślad zaniechania. DBT prosi, by ocenić obie.

Najczęstsze pytania

FAQ: Błąd zaniechania: kiedy brak działania wydaje się mniej szkodliwy

Czy to oznacza, że mam złą pamięć?

Nie. To normalny mechanizm umysłu, który czasem zbyt mocno upraszcza rzeczywistość.

Czy DBT uznaje to za moją winę?

Nie. DBT opisuje mechanizm bez obwiniania.

Co pomaga najbardziej?

Nazwanie zniekształcenia, sprawdzenie faktów i powrót do większego obrazu.

Jak mam to ćwiczyć?

Jedno zdanie, jedna sytuacja, jedna bardziej zrównoważona odpowiedź.

Gdzie dalej?

Przejdź do huba zniekształceń i technik DBT, które pomagają wrócić do faktów.

Dalej

Przejdź do huba zniekształceń poznawczych oraz do sprawdzania faktów i radykalnej akceptacji.

Najczęstsze pytania

FAQ: Błąd zaniechania: kiedy brak działania wydaje się mniej szkodliwy

Czy to oznacza, że mam złą pamięć?

Nie. To normalny mechanizm umysłu, który czasem zbyt mocno upraszcza rzeczywistość.

Czy DBT uznaje to za moją winę?

Nie. DBT opisuje mechanizm bez obwiniania.

Co pomaga najbardziej?

Nazwanie zniekształcenia, sprawdzenie faktów i powrót do większego obrazu.

Jak mam to ćwiczyć?

Jedno zdanie, jedna sytuacja, jedna bardziej zrównoważona odpowiedź.

Gdzie dalej?

Przejdź do huba zniekształceń i technik DBT, które pomagają wrócić do faktów.

Dalej

Przejdź do huba zniekształceń poznawczych oraz do sprawdzania faktów i radykalnej akceptacji.