Matryca Różnicowa: Borderline (BPD) a Spektrum Autyzmu (ASD)
Interaktywny model porównawczy teorii umysłu, źródeł załamania afektywnego (meltdown vs crisis), tożsamości i kamuflażu społecznego wg Dudas, Dell'Osso i Hull.
Matryca Różnicowa: Borderline (BPD) a Spektrum Autyzmu (ASD)
Interaktywny model porównawczy teorii umysłu, źródeł załamania afektywnego (meltdown vs crisis), tożsamości i kamuflażu społecznego wg Dudas, Dell'Osso i Hull.
Źródło kryzysu i wybuchu
BPD: Wyzwalacz relacyjny (lęk przed porzuceniem, odrzucenie, konflikt intymny). ASD: Przebodźcowanie sensoryczne, utrata przewidywalności, wyczerpanie maskowaniem (Meltdown/Shutdown).
Teoria umysłu i poznanie społeczne
BPD: Hipermentalizacja (nadinterpretacja intencji jako zagrażających), czujność mikromimiczna. ASD: Hipo-ToM (trudność w intuicyjnym czytaniu aluzji i kodu neurotypowego).
Struktura tożsamości i zainteresowań
BPD: Dyfuzja tożsamości, zmienność celów pod wpływem relacji. ASD: Stabilny rdzeń Ja, monotropizm (głębokie, wieloletnie zainteresowania specjalistyczne).
Przebieg wczesnorozwojowy
BPD: Początek w okresie dojrzewania/dorosłości na podłożu relacyjnym. ASD: Nietypowości sensoryczne i motoryczne obecne od wczesnego dzieciństwa (<3–5 r.ż.).
Mechanizm psychologiczny
Wskazówka kliniczna: Autystyczny meltdown nie ma intencji zranienia drugiej osoby ani wymuszenia bliskości — jest biologicznym przeciążeniem układu nerwowego.