Wizualizacja

Dynamika Przełączania Trybów i Załamanie Mentalizacji (Arntz & Fonagy)

Interaktywny model przejścia od równowagi refleksyjnej do trybów przedmentalizacyjnych i aktywacji dysfunkcyjnych trybów schematów pod wpływem stresu relacyjnego.

Moduł A • Model teoretyczny Pełna wizualizacja w katalogu →

Dynamika Przełączania Trybów i Załamanie Mentalizacji (Arntz & Fonagy)

Interaktywny model przejścia od równowagi refleksyjnej do trybów przedmentalizacyjnych i aktywacji dysfunkcyjnych trybów schematów pod wpływem stresu relacyjnego.

Zakres interpretacyjny i ograniczenia: Stopień nasilenia poszczególnych trybów oraz dominujący tryb przedmentalizacyjny zależy od indywidualnej historii przywiązania i traumy pacjenta.
Krok 1 • Przywiązanie

1. Wzbudzenie lęku relacyjnego

Zagrożenie separacją, konflikt lub bliskość aktywują układ przywiązania i gwałtowny wzrost pobudzenia autonomicznego.

Krok 2 • Regresja

2. Tryb ekwiwalencji psychicznej

Utrata refleksyjności: „Skoro czuję odrzucenie, to znaczy, że partner mną gardzi”. Wewnętrzny stan staje się bezwzględnym faktem.

Krok 3 • Przymus działania

3. Tryb teleologiczny

Słowa tracą wiarygodność; pacjent domaga się natychmiastowych fizycznych dowodów miłości lub ucieka w samouszkodzenie.

Krok 4 • Interwencja

4. Przywrócenie mentalizacji

Zatrzymanie, obniżenie pobudzenia („Stop and Rewind”) i powrót do ciekawości stanów umysłu w relacji z terapeutą.

Mechanizm psychologiczny

Mechanizm MBT: U pacjentów z BPD wysokie pobudzenie afektywne wyłącza korę przedczołową odpowiedzialną za mentalizację. Celem terapii nie jest interpretowanie nieświadomości, lecz pomoc w bezpiecznym „zresetowaniu” aparatu myślenia o umysłach i odbudowanie zaufania epistemicznego.