DOWODY BADAWCZE → ŚLEDZALNOŚĆ TWIERDZEŃ

Rejestr Dowodów i Cytowań (Evidence & Citation Ledger)

Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.

Wyczyść
546 wszystkich twierdzeń (Claims)
170 FACT (fakty empiryczne)
171 INTERPRETATION (wnioski)
57 UNCERTAINTY (granice dowodu)
0 COMMENT (komentarze)
545 ze zweryfikowanym DOI/PMID

5 Wymiarów Oceny Dowodu Klinicznego

Zasada EBP: brak pojedynczego sztucznego wyniku punktowego

W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:

Wymiar 1 Czy efekt zaobserwowano? Odpowiedź tak/nie na podstawie danych empirycznych w publikacji pierwotnej.
Wymiar 2 Jak duży był efekt? Wskaźniki d Cohena, Hedges' g, ryzyko względne (RR) lub różnica średnich.
Wymiar 3 Jak pewne jest oszacowanie? Ocena GRADE: wysoka, umiarkowana, niska, bardzo niska (ryzyko błędu, precyzja).
Wymiar 4 Czy ma znaczenie kliniczne? Przekroczenie progu minimalnej istotnej różnicy klinicznej (MCID).
Wymiar 5 Czy odnosi się do pacjenta? Bezpośredniość dowodu (Directness) i zgodność charakterystyki próby z pacjentem.

Rejestr Śledzalności Cytowań (Citation Ledger)

Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).

Wyników na stronie: 20
Twierdzenie (Claim) Źródło i Identyfikator Dosłowny cytat i Lokalizacja 5 Wymiarów & Poziom Audytu
ACT w dystresie psychicznym przy chorobie nowotworowej: metaanaliza RCT
ID: C-2026-31253266-03 UNCERTAINTY LIMITATION
Heterogeniczność i jakość włączonych badań wpływają na pewność wniosków; wyników nie należy utożsamiać z wpływem ACT na przebieg samego nowotworu.
Acceptance and commitment therapy reduces psychological distress in patients with cancer: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials
Frontiers in Psychology
Metaanaliza Metaanaliza
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract and Methods/Results; full text in Frontiers
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana do wysokiej Metaanaliza / przegląd systematyczny: wysoka liczebność łączna prób i synteza statystyczna wielu RCT.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
ACT czy CBT-I? Bezpośrednie porównanie u kobiet weteranek z bezsennością
ID: C-2026-p0000836-03 UNCERTAINTY LIMITATION
Wnioski dotyczą kobiet weteranek i konkretnego protokołu; nie powinny być automatycznie generalizowane na inne populacje.
Novel Treatment Based on Acceptance and Commitment Therapy versus Cognitive-Behavioral Therapy for Insomnia: A Randomized Comparative Effectiveness Trial in Women Veterans
Journal of Consulting and Clinical Psychology
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Title, Methods and Results; full text in PMC
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
ACT w fibromialgii: skuteczność, akceptowalność i bezpieczeństwo
ID: C-2026-31221451-03 UNCERTAINTY LIMITATION
Liczba badań jest ograniczona, a heterogeniczność populacji i interwencji ogranicza pewność szerokich wniosków.
The efficacy, acceptability and safety of acceptance and commitment therapy for fibromyalgia - a systematic review and meta-analysis
British Journal of Pain
Metaanaliza Metaanaliza
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana do wysokiej Metaanaliza / przegląd systematyczny: wysoka liczebność łączna prób i synteza statystyczna wielu RCT.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
ACT w przewlekłym bólu: metaanaliza wyników psychologicznych i jakości życia
ID: C-2026-e0301226-03 UNCERTAINTY LIMITATION
Heterogeniczność populacji, form terapii i jakości badań może wpływać na wielkość zbiorczych efektów.
Acceptance and commitment therapy for patients with chronic pain: A systematic review and meta-analysis on psychological outcomes and quality of life
PLOS ONE
Metaanaliza Metaanaliza
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana do wysokiej Metaanaliza / przegląd systematyczny: wysoka liczebność łączna prób i synteza statystyczna wielu RCT.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
„AI psychosis” w praktyce klinicznej: co pokazuje analiza dokumentacji?
ID: C-2026-20262923-04 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE
Wynik należy interpretować w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu i warunku porównawczego, a nie jako uniwersalny efekt całej metody.
Characterizing Artificial Intelligence Psychosis in a Large Medical Setting
JAMA Psychiatry
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: JAMA Psychiatry, full text: Methods and Results; Table 1; Discussion
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
1. Efekt zaobserwowany:
Wniosek interpretacyjny autorów
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Jednodniowe ACT poprawia lęk, ale nie biomarkery naczyniowe i zapalne
ID: C-2026-02109009-01 FACT DIRECT_SOURCE
Randomizowane badanie jednodniowego warsztatu ACT u dorosłych z umiarkowanym lub wysokim poziomem lęku.
One-Day Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Workshop Improves Anxiety but not Vascular Function or Inflammation in Adults with Moderate to High Anxiety Levels in a Randomized Controlled Trial
General Hospital Psychiatry
Badanie pierwotne RCT
„ACT improved anxiety on the Beck Anxiety Inventory as previously reported.”
Lokalizacja: Title, Abstract and Results; full text in PMC
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Jednodniowe ACT poprawia lęk, ale nie biomarkery naczyniowe i zapalne
ID: C-2026-02109009-02 FACT DIRECT_SOURCE
Wcześniej raportowana część kliniczna wskazywała na poprawę lęku; analiza tej publikacji koncentrowała się na funkcji naczyniowej i markerach zapalnych. Poprawa lęku nie przełożyła się na istotną zmianę badanych biomarkerów.
One-Day Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Workshop Improves Anxiety but not Vascular Function or Inflammation in Adults with Moderate to High Anxiety Levels in a Randomized Controlled Trial
General Hospital Psychiatry
Badanie pierwotne RCT
„ACT improved anxiety on the Beck Anxiety Inventory as previously reported.”
Lokalizacja: Title, Abstract and Results; full text in PMC
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
2. Parametr efektu:
Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście)
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Jednodniowe ACT poprawia lęk, ale nie biomarkery naczyniowe i zapalne
ID: C-2026-02109009-03 UNCERTAINTY LIMITATION
Jednodniowy warsztat i krótkie punkty pomiarowe nie pozwalają wyciągać wniosków o długoterminowej skuteczności psychoterapii ani o zmianach ryzyka sercowo-naczyniowego.
One-Day Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Workshop Improves Anxiety but not Vascular Function or Inflammation in Adults with Moderate to High Anxiety Levels in a Randomized Controlled Trial
General Hospital Psychiatry
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Title, Abstract and Results; full text in PMC
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Jednodniowe ACT poprawia lęk, ale nie biomarkery naczyniowe i zapalne
ID: C-2026-02109009-04 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE
Najbardziej użyteczny klinicznie sposób czytania tego wyniku polega na odnoszeniu go do konkretnej populacji, formatu ACT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie do ACT jako jednej, identycznej interwencji.
One-Day Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Workshop Improves Anxiety but not Vascular Function or Inflammation in Adults with Moderate to High Anxiety Levels in a Randomized Controlled Trial
General Hospital Psychiatry
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Title, Abstract and Results; full text in PMC
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
1. Efekt zaobserwowany:
Wniosek interpretacyjny autorów
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Jedna sesja ACT w przewlekłych stanach zdrowotnych: metaanaliza
ID: C-2026-02103003-03 UNCERTAINTY LIMITATION
Jedna sesja nie jest równoważna pełnemu procesowi psychoterapii; różnice między protokołami utrudniają bezpośrednie porównania.
Single-Session Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Interventions for Patients with Chronic Health Conditions: A Systematic Review and Meta-Analysis
Journal of Contextual Behavioral Science
Metaanaliza Metaanaliza
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methods, Study Selection and Results; full text in PMC
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana do wysokiej Metaanaliza / przegląd systematyczny: wysoka liczebność łączna prób i synteza statystyczna wielu RCT.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Sykofancja AI może osłabiać samokorektę i gotowość do naprawy relacji
ID: C-2026-eaec8352-08 UNCERTAINTY LIMITATION
Badanie nie dowodzi, że każda rozmowa z AI pogarsza funkcjonowanie społeczne ani że interakcja z AI jest z definicji destrukcyjna.
Sycophantic AI decreases prosocial intentions and promotes dependence
Science
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„Our experiments focus on short-term single interactions concerning social disputes in laboratory and online vignette settings, and do not test longitudinal ecological effects.”
Lokalizacja: Science, Discussion, Limitations and Scope
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Sykofancja AI może osłabiać samokorektę i gotowość do naprawy relacji
ID: C-2026-eaec8352-09 UNCERTAINTY LIMITATION
Badanie dotyczy intencji prospołecznych w kontrolowanych zadaniach i nie stanowi ewaluacji klinicznej skuteczności czy bezpieczeństwa AI jako psychoterapii.
Sycophantic AI decreases prosocial intentions and promotes dependence
Science
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„This research investigates interpersonal communication dynamics and prosocial decision-making, not formalized clinical psychotherapeutic interventions.”
Lokalizacja: Science, Scope and Protocol Definition
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
ACT: elastyczność psychologiczna jako model, nie tylko technika
ID: C-2026-00506006-03 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Autorzy uznają dostępne dowody za ogólnie wspierające model, ale podkreślają niedojrzałość literatury.
Acceptance and Commitment Therapy: Model, processes and outcomes
Behaviour Research and Therapy
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„The evidence ... relevant to the model are broadly supportive, but the literature is not mature and many questions have not yet been examined.”
Lokalizacja: Abstract
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
ACT: elastyczność psychologiczna jako model, nie tylko technika
ID: C-2026-00506006-04 FACT EVIDENCE_VERIFIED
W 2006 r. brakowało wystarczającej liczby dobrze kontrolowanych badań do wniosku o ogólnej przewadze ACT nad aktywnymi terapiami.
Acceptance and Commitment Therapy: Model, processes and outcomes
Behaviour Research and Therapy
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„There are not enough well-controlled studies to conclude that ACT is generally more effective than other active treatments across the range of problems examined.”
Lokalizacja: Abstract
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
AI-CBT czy człowiek? Co pokazuje bezpośrednie porównanie
ID: C-2026-14101325-06 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Analiza ITT obejmowała wszystkich 90 uczestników zgodnie z pierwotnym przydziałem, podczas gdy analiza per-protocol obejmowała 87 osób, które ukończyły badanie.
AI Versus Human-Delivered Online Cognitive Behavioral Therapy for Anxiety Symptoms in Young Adults: A Randomized Controlled Trial
Healthcare
Badanie pierwotne RCT
„The primary outcome, anxiety levels as measured by the GAD-7, was analyzed using a two-way repeated measures ANOVA based on the intention-to-treat (ITT) principle (n = 90). A sensitivity analysis using the per-protocol sample (n = 87) was also conducted.”
Lokalizacja: Methods – Data Analysis
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
GAD-7: próg MCID wynosi standardowo 4 pkt
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
AI-CBT vs AI-PDT w lęku społecznym: czy teoria terapii nadal ma znaczenie?
ID: C-2026-26100960-04 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Po miesiącu AI-PDT była istotnie lepsza od waitlist, a AI-CBT nie.
Anna vs. Judith: A randomized comparison of AI-delivered psychodynamic and cognitive behavioral therapies for social anxiety disorder
Internet Interventions
Badanie pierwotne RCT
„At 1-month follow-up, the difference widened: AI-PDT became significantly superior to waitlist, while AI-CBT did not.”
Lokalizacja: Abstract – Results
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
2. Parametr efektu:
Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście)
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana RCT z odpowiednią mocą statystyczną (N ≥ 100); obniżenie z wysokiej ze względu na brak podwójnego zaślepienia w psychoterapii.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Światło jako dodatek do CBT-I: randomizowane badanie u młodych dorosłych z podprogową bezsennością
ID: C-2026-jsr70357-02 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Do randomizacji włączono 42 osoby. Nie stwierdzono istotnej różnicy między grupami w głównym wyniku nasilenia bezsenności; odnotowano natomiast istotną różnicę dla senności dziennej, korzystną dla warunku z dodatkowym światłem. Przy drugim pomiarze dane dostarczyło 20 osób.
Adjuvant bright light therapy to cognitive behavioral therapy for insomnia in young adults with subthreshold insomnia
Journal of Sleep Research
Badanie pierwotne RCT
„Forty-two young adults with subthreshold insomnia were randomized to receive CBT-I alone or CBT-I plus bright light therapy.”
Lokalizacja: Journal of Sleep Research, full text: Methods, Randomization, Results and Tables
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
2. Parametr efektu:
Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście)
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Światło jako dodatek do CBT-I: randomizowane badanie u młodych dorosłych z podprogową bezsennością
ID: C-2026-jsr70357-04 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE
Wynik należy interpretować w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu i warunku porównawczego, a nie jako uniwersalny efekt całej metody.
Adjuvant bright light therapy to cognitive behavioral therapy for insomnia in young adults with subthreshold insomnia
Journal of Sleep Research
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Journal of Sleep Research, full text: Methods, Randomization, Results and Tables
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
1. Efekt zaobserwowany:
Wniosek interpretacyjny autorów
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
ID: C-2026-bjc70097-02 FACT EVIDENCE_VERIFIED
CBT wiązała się z 50% wskaźnikiem RCSI, a rozpoznanie zaburzenia osobowości nie przewidywało niezależnie gorszych wyników po skontrolowaniu nasilenia wyjściowego, liczby sesji i wskaźnika rezygnacji.
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„PD diagnosis did not independently predict outcomes when baseline severity, dropout status, and number of sessions were controlled for.”
Lokalizacja: British Journal of Clinical Psychology, Abstract / Results
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
ID: C-2026-bjc70097-04 UNCERTAINTY LIMITATION
Projekt obserwacyjny nie ustala związków przyczynowych na poziomie RCT, a późniejszy dropout korelował z gorszym wyjściowym funkcjonowaniem w grupie z zaburzeniami osobowości.
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„Naturalistic observational data cannot establish randomized causal effects; late dropout was associated with greater functional impairment among patients with personality disorders.”
Lokalizacja: British Journal of Clinical Psychology, Discussion / Limitations
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia

Czego nie wiemy? Granice wiedzy i niepewności badawcze

Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:

1. Trwałość odległa efektów (>24 mies.)

Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.

2. Zależność od formatu i zaangażowania

Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.

3. Działania niepożądane i pogorszenie

Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.

Chcesz zbadać luki badawcze w populacjach i metodach? Otwórz Moduł Luk Badawczych (Knowledge Gaps) →

Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.