Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
ACT-based training dla rodziców dzieci z autyzmem: randomizowane badanie kliniczne
Program prowadził do większej 6-miesięcznej redukcji stresu rodzicielskiego oraz problemów emocjonalnych i behawioralnych dzieci; poprawiała się też elastyczność psychologiczna i kompetencje rodzicielskie. Redukcja depresji i lęku rodziców była widoczna bezpośrednio po interwencji, ale nie była utrzymana w 6-miesięcznej ocenie.
|
Acceptance and Commitment Training for Parents of Children With Autism Spectrum Disorder: A Randomized Clinical Trial
JAMA Network Open
|
„A total of 154 parents were randomized.”
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w dystresie psychicznym przy chorobie nowotworowej: metaanaliza RCT
Uwzględniono 16 RCT z sześciu krajów i 711 uczestników. Wykazano istotne redukcje lęku (SMD -0,41 po interwencji), depresji (SMD -0,45) i poprawę elastyczności psychologicznej (SMD -0,81); wyniki follow-up były dostępne dla części efektów.
|
Acceptance and commitment therapy reduces psychological distress in patients with cancer: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials
Frontiers in Psychology
|
„Results showed significant reductions in anxiety (SMD = -0.41) and depression (SMD = -0.45), alongside improvements in psychological flexibility (SMD = -0.81).”
Lokalizacja: Frontiers in Psychology, Abstract — Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT u dzieci ze szczególnymi potrzebami zdrowotnymi i ich rodziców: metaanaliza
Populacje i formaty interwencji były zróżnicowane; nie każda obserwowana poprawa może być przypisana wyłącznie ACT.
|
Acceptance and Commitment Therapy for Children with Special Health Care Needs and Their Parents: A Systematic Review and Meta-Analysis
International Journal of Environmental Research and Public Health
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract and Methods; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT a lęk przed nawrotem raka piersi: pilotażowe badanie z trzema ramionami
Badanie testowało ACT jako interwencję ukierunkowaną na lęk przed nawrotem nowotworu i funkcjonowanie po leczeniu. Jako badanie pilotażowe miało przede wszystkim sprawdzić wykonalność i sygnały skuteczności.
|
Acceptance and Commitment Therapy for Breast Cancer Survivors with Fear of Cancer Recurrence: A 3-Arm Pilot Randomized Controlled Trial
Cancer
|
„A 3-arm pilot randomized controlled trial”
Lokalizacja: Title, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w cukrzycy typu 1: psychologiczna poprawa bez poprawy HbA1c
Randomizowane badanie programu ACT w grupie dorosłych z cukrzycą typu 1 i podwyższonym HbA1c.
|
Impact of an Acceptance and Commitment Therapy programme on HbA1c, self-management and psychosocial factors in adults with type 1 diabetes and elevated HbA1c levels: a randomised controlled trial
BMJ Open
|
„No statistically significant difference was found between the groups regarding the primary outcome measure, HbA1c.”
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w cukrzycy typu 1: psychologiczna poprawa bez poprawy HbA1c
Nie stwierdzono istotnej interakcji grupy i czasu dla HbA1c po 2 latach (χ²=0,49; p=0,485). Jednocześnie elastyczność psychologiczna mierzona AAQ poprawiała się istotnie w grupie ACT zarówno po roku, jak i po dwóch latach (χ²=12,63; p<0,001).
|
Impact of an Acceptance and Commitment Therapy programme on HbA1c, self-management and psychosocial factors in adults with type 1 diabetes and elevated HbA1c levels: a randomised controlled trial
BMJ Open
|
„No statistically significant difference was found between the groups regarding the primary outcome measure, HbA1c.”
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w cukrzycy typu 1: psychologiczna poprawa bez poprawy HbA1c
W 2-letnim pomiarze HbA1c dostępne były dane tylko dla 26 osób, a wynik metaboliczny nie wykazał przewagi ACT.
|
Impact of an Acceptance and Commitment Therapy programme on HbA1c, self-management and psychosocial factors in adults with type 1 diabetes and elevated HbA1c levels: a randomised controlled trial
BMJ Open
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT w cukrzycy typu 1: psychologiczna poprawa bez poprawy HbA1c
Najbardziej użyteczny klinicznie sposób czytania tego wyniku polega na odnoszeniu go do konkretnej populacji, formatu ACT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie do ACT jako jednej, identycznej interwencji.
|
Impact of an Acceptance and Commitment Therapy programme on HbA1c, self-management and psychosocial factors in adults with type 1 diabetes and elevated HbA1c levels: a randomised controlled trial
BMJ Open
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
ACT w psychozie: randomizowane badanie kontrolowane
Badanie oceniało, czy ACT może wspierać funkcjonowanie i podejście do doświadczeń psychotycznych. Wyniki wskazują na użyteczność podejścia jako terapii wspomagającej, ale nie jako zamiennika całego standardu leczenia psychozy.
|
Acceptance and commitment therapy for psychosis: randomised controlled trial
The British Journal of Psychiatry
|
„Acceptance and commitment therapy for psychosis: randomised controlled trial”
Lokalizacja: Full article; publisher full text
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT a zachowania żywieniowe: kontakt bezpośredni vs aplikacja mobilna
Jest to analiza wyników z konkretnego programu zmiany zachowań; nie należy traktować wyników jako dowodu, że ACT samodzielnie poprawia dietę w każdej populacji.
|
The effects of acceptance and commitment therapy on eating behavior and diet delivered through face-to-face contact and a mobile app: a randomized controlled trial
International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Grupowe ACT w dużej depresji: randomizowane badanie kliniczne
Zrandomizowano 59 osób; program ukończyło 50 osób (27 ACT, 23 waitlist). W grupie ACT obserwowano większą poprawę objawów depresyjnych, ruminacji, unikania doświadczeń i fuzji poznawczej względem waitlist.
|
A Randomized Controlled Trial of Group-Based Acceptance and Commitment Therapy for Major Depressive Disorder
Psychiatry Investigation
|
„Fifty participants completed the study.”
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Internetowe ACT w objawach obsesyjno-kompulsyjnych: randomizowane badanie
Po leczeniu nie stwierdzono różnic między iACT i iPRT w wynikach końcowych, natomiast oba warunki wiązały się z dużą poprawą objawów obsesyjno-kompulsyjnych. Poprawa elastyczności psychologicznej była średnia i utrzymała się po 3 miesiącach, a iACT oceniano jako bardziej akceptowalne.
|
Internet-based acceptance and commitment therapy for obsessive-compulsive symptoms: A randomized controlled trial
Behaviour Research and Therapy
|
„iACT and iPRT both produced large improvements in obsessive-compulsive symptoms.”
Lokalizacja: Highlights, Abstract and Results; publisher full text/PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jednodniowe ACT poprawia lęk, ale nie biomarkery naczyniowe i zapalne
Randomizowane badanie jednodniowego warsztatu ACT u dorosłych z umiarkowanym lub wysokim poziomem lęku.
|
One-Day Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Workshop Improves Anxiety but not Vascular Function or Inflammation in Adults with Moderate to High Anxiety Levels in a Randomized Controlled Trial
General Hospital Psychiatry
|
„ACT improved anxiety on the Beck Anxiety Inventory as previously reported.”
Lokalizacja: Title, Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jednodniowe ACT poprawia lęk, ale nie biomarkery naczyniowe i zapalne
Wcześniej raportowana część kliniczna wskazywała na poprawę lęku; analiza tej publikacji koncentrowała się na funkcji naczyniowej i markerach zapalnych. Poprawa lęku nie przełożyła się na istotną zmianę badanych biomarkerów.
|
One-Day Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Workshop Improves Anxiety but not Vascular Function or Inflammation in Adults with Moderate to High Anxiety Levels in a Randomized Controlled Trial
General Hospital Psychiatry
|
„ACT improved anxiety on the Beck Anxiety Inventory as previously reported.”
Lokalizacja: Title, Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jednodniowe ACT poprawia lęk, ale nie biomarkery naczyniowe i zapalne
Jednodniowy warsztat i krótkie punkty pomiarowe nie pozwalają wyciągać wniosków o długoterminowej skuteczności psychoterapii ani o zmianach ryzyka sercowo-naczyniowego.
|
One-Day Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Workshop Improves Anxiety but not Vascular Function or Inflammation in Adults with Moderate to High Anxiety Levels in a Randomized Controlled Trial
General Hospital Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Title, Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Jednodniowe ACT poprawia lęk, ale nie biomarkery naczyniowe i zapalne
Najbardziej użyteczny klinicznie sposób czytania tego wyniku polega na odnoszeniu go do konkretnej populacji, formatu ACT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie do ACT jako jednej, identycznej interwencji.
|
One-Day Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Workshop Improves Anxiety but not Vascular Function or Inflammation in Adults with Moderate to High Anxiety Levels in a Randomized Controlled Trial
General Hospital Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Title, Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Jedna sesja ACT w przewlekłych stanach zdrowotnych: metaanaliza
Przegląd oceniał, czy pojedyncza sesja może zwiększać wykonalność, akceptowalność i dostępność ACT przy jednoczesnej poprawie funkcjonowania i jakości życia.
|
Single-Session Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Interventions for Patients with Chronic Health Conditions: A Systematic Review and Meta-Analysis
Journal of Contextual Behavioral Science
|
„Single-session ACT may be more feasible and acceptable than multi-session ACT.”
Lokalizacja: Methods, Study Selection and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT wspierane technologią w przewlekłych stanach zdrowotnych: metaanaliza
Synteza wykazała, że technologicznie wspierane ACT może przewyższać warunki porównawcze w zakresie funkcjonowania i wyników bezpośrednio związanych z ACT; znaczenie miały m.in. modalność technologii i kontakt z terapeutą.
|
Technology-supported Acceptance and Commitment Therapy for Chronic Health Conditions: A Systematic Review and Meta-analysis
Behaviour Research and Therapy
|
„Technology modality and therapist contact moderated effects.”
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Sykofancja AI może osłabiać samokorektę i gotowość do naprawy relacji
Badanie nie dowodzi, że każda rozmowa z AI pogarsza funkcjonowanie społeczne ani że interakcja z AI jest z definicji destrukcyjna.
|
Sycophantic AI decreases prosocial intentions and promotes dependence
Science
|
„Our experiments focus on short-term single interactions concerning social disputes in laboratory and online vignette settings, and do not test longitudinal ecological effects.”
Lokalizacja: Science, Discussion, Limitations and Scope
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT: elastyczność psychologiczna jako model, nie tylko technika
Artykuł przedstawia i omawia model psychopatologii i leczenia leżący u podstaw ACT.
|
Acceptance and Commitment Therapy: Model, processes and outcomes
Behaviour Research and Therapy
|
„The present article presents and reviews the model of psychopathology and treatment underlying Acceptance and Commitment Therapy (ACT).”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.