Model mentalny Marshi Linehan

Metafora koncepcyjna: Osoba z oparzeniami trzeciego stopnia

Osoba z zaburzeniem osobowości z pogranicza jest jak pacjent z oparzeniami trzeciego stopnia na 90% powierzchni ciała — pozbawiona bariery ochronnej odczuwa potworny ból przy najlżejszym powiewie wiatru, który dla zdrowej skóry jest ledwie zauważalny.

Co ta metafora tłumaczy?

  • Brak naskórka i bariery ochronnej: Biologiczny deficyt układu regulacji emocjonalnej i niski próg pobudzenia układu limbicznego
  • Lekki dotyk lub powiew wiatru: Codzienne sytuacje interpersonalne (spóźnienie bliskiego, chłodniejszy ton głosu, zmiana planów)
  • Nieznośny, obezwładniający ból fizyczny: Skrajna dysforia, ból psychiczny (psychache) i panika przed porzuceniem
  • Krzyk i gwałtowne odepchnięcie osoby dotykającej: Wybuch złości, zachowania agresywne i impulsywny atak jako odruch obronny przed cierpieniem
  • Sterylny opatrunek i maści regenerujące: Uprawomocnienie (walidacja), dialektyczna akceptacja i stopniowy trening umiejętności DBT

Gdzie używa się jej w terapii?

  • Monografia kliniczna
  • Metafora koncepcyjna
  • Psychoterapia.no

Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga

Ta metafora może być MNIEJ pomocna:

  • Metafora ta podkreśla fizjologiczny wymiar cierpienia i zdejmuje moralną winę z pacjenta, nie może jednak usprawiedliwiać naruszania granic innych ludzi ani zwalniać z odpowiedzialności za podjęcie nauki nowych umiejętności regulacyjnych.
  • Nie stosować jako dosłownej oceny zachowania pacjenta.
  • W stanie ostrej dysregulacji afektywnej pierwszeństwo mają techniki behawioralne TIPP/STOP, a nie analiza metafory.