Model relacji z obiektem w TFP (Clarkin, Yeomans, Kernberg)

Metafora koncepcyjna: Reżyser teatralny i lustrzana sala projekcji

Sesja TFP przypomina próbę w teatrze luster: pacjent wchodzi na scenę z dwoma gotowymi, czarno-białymi scenariuszami i dwiema maskami (kata i ofiary), natychmiast wciskając jedną z masek w dłonie terapeuty — zadaniem terapeuty-reżysera jest niezałożenie maski na twarz, lecz spokojne zatrzymanie spektaklu, postawienie lustra przed sceną i pokazanie aktorowi: 'Spójrz, zmieniasz maski co kilka minut, lecz wciąż grasz w tej samej sztuce o przemocy'.

Co ta metafora tłumaczy?

  • Dwie czarno-białe maski kata i ofiary: Rozszczepiona diada relacji z obiektem: spolaryzowane reprezentacje Ja i Innego połączone agresją
  • Przymusowe wręczanie maski terapeucie: Przeniesienie i identyfikacja projekcyjna: zmuszanie terapeuty do wejścia w rolę odrzuconego opiekuna
  • Niezakładanie maski i neutralność reżysera: Neutralność techniczna i opanowanie przeciwprzeniesienia przez terapeutę TFP
  • Zatrzymanie spektaklu i postawienie lustra: Klaryfikacja i konfrontacja 'tu i teraz' w gabinecie: pokazanie pacjentowi dynamiki odwracania ról
  • Spisanie nowej, wielobarwnej sztuki o zaufaniu: Strukturalna zmiana przywiązania ze zdezorganizowanego na bezpieczne (Levy et al., 2006)

Gdzie używa się jej w terapii?

  • Monografia kliniczna
  • Metafora koncepcyjna
  • Psychoterapia.no

Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga

Ta metafora może być MNIEJ pomocna:

  • Metafora teatralna ilustruje zjawisko przeniesienia, lecz nie oddaje biochemicznego cierpienia układu nerwowego ani procedur medycznych ratujących życie.
  • Nie stosować jako dosłownej oceny zachowania pacjenta.
  • W stanie ostrej dysregulacji afektywnej pierwszeństwo mają techniki behawioralne TIPP/STOP, a nie analiza metafory.

Powiązane mechanizmy

  • Regulacja emocji
  • Psychoterapia borderline