Metafora kliniczna

Od Ręcznie Rysowanej Mapy do Obrazowania Satelitarnego

Wyobraź sobie kartografię nieznanego lądu. W 1980 roku (DSM-III) badacze narysowali pierwszą mapę ręczną: wyznaczyli 8 wyraźnych punktów orientacyjnych na brzegu rzeki (8 kryteriów). W 1994 roku (DSM-IV) dorysowali dziewiątą, wcześniej pomijaną zatokę (dysocjacja), co sprawiło, że żeglarze mogli podróżować aż 256 różnymi trasami. Lecz mapa wciąż była płaskim, papierowym rysunkiem. Model AMPD w DSM-5 to przejście na obrazowanie satelitarne w technologii 3D: nie patrzymy już na płaskie punkty, lecz mierzymy wysokość gór, głębokość wąwozów (poziom funkcjonowania LPFS) oraz skład mineralny skał (domeny cech).

Co ta metafora tłumaczy?

Ewolucja mapy geograficznej nieznanego lądu: Kolejne edycje DSM (od szkicowych 8 kryteriów po precyzyjny model wymiarowy AMPD)
Dorysowanie nieodkrytego pasma górskiego w 1994 r.: Dodanie 9. kryterium dysocjacji i objawów paranoicznych w DSM-IV
Siatka współrzędnych GPS zamiast rysunkowych granic: Przejście na model wymiarowy oceniający stopień nasilenia dysfunkcji (AMPD / ICD-11)
Nawigacja w trudnym terenie górskim: Zastosowanie kryteriów do planowania interwencji terapeutycznych w gabinecie

Gdzie używa się jej w terapii?

Monografia kliniczna
Metafora koncepcyjna
Psychoterapia.no

Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga

Ta metafora może być MNIEJ pomocna:

Mimo wprowadzenia Sekcji III AMPD w DSM-5, oficjalną podstawą orzecznictwa w systemie amerykańskim pozostaje tradycyjna Sekcja II.
Nie stosować jako dosłownej oceny zachowania pacjenta.
W stanie ostrej dysregulacji afektywnej pierwszeństwo mają techniki behawioralne TIPP/STOP, a nie analiza metafory.

Co ta metafora tłumaczy?

Gdzie używa się jej w terapii?

Błędne interpretacje i kiedy to NIE pomaga

Powiązane mechanizmy