Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
ACT-based training dla rodziców dzieci z autyzmem: randomizowane badanie kliniczne
Program prowadził do większej 6-miesięcznej redukcji stresu rodzicielskiego oraz problemów emocjonalnych i behawioralnych dzieci; poprawiała się też elastyczność psychologiczna i kompetencje rodzicielskie. Redukcja depresji i lęku rodziców była widoczna bezpośrednio po interwencji, ale nie była utrzymana w 6-miesięcznej ocenie.
|
Acceptance and Commitment Training for Parents of Children With Autism Spectrum Disorder: A Randomized Clinical Trial
JAMA Network Open
|
„A total of 154 parents were randomized.”
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w dystresie psychicznym przy chorobie nowotworowej: metaanaliza RCT
Uwzględniono 16 RCT z sześciu krajów i 711 uczestników. Wykazano istotne redukcje lęku (SMD -0,41 po interwencji), depresji (SMD -0,45) i poprawę elastyczności psychologicznej (SMD -0,81); wyniki follow-up były dostępne dla części efektów.
|
Acceptance and commitment therapy reduces psychological distress in patients with cancer: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials
Frontiers in Psychology
|
„Results showed significant reductions in anxiety (SMD = -0.41) and depression (SMD = -0.45), alongside improvements in psychological flexibility (SMD = -0.81).”
Lokalizacja: Frontiers in Psychology, Abstract — Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT czy CBT-I? Bezpośrednie porównanie u kobiet weteranek z bezsennością
Randomizowane porównanie programu opartego na ACT z CBT-I u kobiet weteranek.
|
Novel Treatment Based on Acceptance and Commitment Therapy versus Cognitive-Behavioral Therapy for Insomnia: A Randomized Comparative Effectiveness Trial in Women Veterans
Journal of Consulting and Clinical Psychology
|
„Novel Treatment Based on Acceptance and Commitment Therapy versus Cognitive-Behavioral Therapy for Insomnia”
Lokalizacja: Title, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT czy CBT-I? Bezpośrednie porównanie u kobiet weteranek z bezsennością
Badanie bezpośrednio porównuje dwa aktywne podejścia terapeutyczne, zamiast zestawiać ACT z brakiem leczenia. Projekt pozwala oceniać, czy ACT może być alternatywną drogą do pracy z bezsennością.
|
Novel Treatment Based on Acceptance and Commitment Therapy versus Cognitive-Behavioral Therapy for Insomnia: A Randomized Comparative Effectiveness Trial in Women Veterans
Journal of Consulting and Clinical Psychology
|
„Novel Treatment Based on Acceptance and Commitment Therapy versus Cognitive-Behavioral Therapy for Insomnia”
Lokalizacja: Title, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT czy CBT-I? Bezpośrednie porównanie u kobiet weteranek z bezsennością
Wnioski dotyczą kobiet weteranek i konkretnego protokołu; nie powinny być automatycznie generalizowane na inne populacje.
|
Novel Treatment Based on Acceptance and Commitment Therapy versus Cognitive-Behavioral Therapy for Insomnia: A Randomized Comparative Effectiveness Trial in Women Veterans
Journal of Consulting and Clinical Psychology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Title, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT czy CBT-I? Bezpośrednie porównanie u kobiet weteranek z bezsennością
Najbardziej użyteczny klinicznie sposób czytania tego wyniku polega na odnoszeniu go do konkretnej populacji, formatu ACT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie do ACT jako jednej, identycznej interwencji.
|
Novel Treatment Based on Acceptance and Commitment Therapy versus Cognitive-Behavioral Therapy for Insomnia: A Randomized Comparative Effectiveness Trial in Women Veterans
Journal of Consulting and Clinical Psychology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Title, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
ACT w fibromialgii: skuteczność, akceptowalność i bezpieczeństwo
Systematyczny przegląd i metaanaliza RCT ACT w fibromialgii.
|
The efficacy, acceptability and safety of acceptance and commitment therapy for fibromyalgia - a systematic review and meta-analysis
British Journal of Pain
|
„This systematic review and meta-analysis evaluated the efficacy of acceptance and commitment therapy in patients with fibromyalgia.”
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w fibromialgii: skuteczność, akceptowalność i bezpieczeństwo
Przegląd obejmował RCT oceniające m.in. akceptację bólu, jakość życia, nasilenie bólu, niepełnosprawność, depresję, lęk i zmęczenie. Oprócz skuteczności analizowano retencję i działania niepożądane.
|
The efficacy, acceptability and safety of acceptance and commitment therapy for fibromyalgia - a systematic review and meta-analysis
British Journal of Pain
|
„This systematic review and meta-analysis evaluated the efficacy of acceptance and commitment therapy in patients with fibromyalgia.”
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w fibromialgii: skuteczność, akceptowalność i bezpieczeństwo
Liczba badań jest ograniczona, a heterogeniczność populacji i interwencji ogranicza pewność szerokich wniosków.
|
The efficacy, acceptability and safety of acceptance and commitment therapy for fibromyalgia - a systematic review and meta-analysis
British Journal of Pain
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT w fibromialgii: skuteczność, akceptowalność i bezpieczeństwo
Najbardziej użyteczny klinicznie sposób czytania tego wyniku polega na odnoszeniu go do konkretnej populacji, formatu ACT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie do ACT jako jednej, identycznej interwencji.
|
The efficacy, acceptability and safety of acceptance and commitment therapy for fibromyalgia - a systematic review and meta-analysis
British Journal of Pain
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
ACT w przewlekłym bólu: metaanaliza wyników psychologicznych i jakości życia
Przeszukano Cochrane Library, Web of Science, PubMed, EMBASE, PsycINFO i CINAHL. Do metaanalizy kwalifikowano RCT spełniające kryteria. Łącznie uwzględniono 21 badań i 1298 uczestników.
|
Acceptance and commitment therapy for patients with chronic pain: A systematic review and meta-analysis on psychological outcomes and quality of life
PLOS ONE
|
„Twenty-one studies were included in this systematic review and meta-analysis.”
Lokalizacja: Abstract, Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w zaburzeniach depresyjnych: metaanaliza 11 badań
Uwzględniono 11 badań i 962 uczestników. Pooled SMD dla objawów depresyjnych wyniósł -1,05 (95% CI -1,43 do -0,66), dla elastyczności psychologicznej MD=4,84 (95% CI 2,70–6,97), a dla efektu utrzymanego przy follow-up SMD=-0,70 (95% CI -1,15 do -0,25).
|
Effect of acceptance and commitment therapy for depressive disorders: a meta-analysis
Annals of General Psychiatry
|
„11 studies with a total of 962 patients were included.”
Lokalizacja: Abstract and meta-analysis results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT w zaburzeniach depresyjnych: metaanaliza 11 badań
Wielkość efektu w metaanalizie zależy od cech włączonych badań i ich jakości metodologicznej; nie należy przenosić go bezpośrednio na każdą populację kliniczną.
|
Effect of acceptance and commitment therapy for depressive disorders: a meta-analysis
Annals of General Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Abstract and meta-analysis results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT a zachowania żywieniowe: kontakt bezpośredni vs aplikacja mobilna
Drugorzędna analiza randomizowanego badania trzech grup: ACT twarzą w twarz, ACT przez aplikację mobilną i kontrola.
|
The effects of acceptance and commitment therapy on eating behavior and diet delivered through face-to-face contact and a mobile app: a randomized controlled trial
International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity
|
„Secondary analysis of unblinded randomized controlled trial in three Finnish cities.”
Lokalizacja: Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT a zachowania żywieniowe: kontakt bezpośredni vs aplikacja mobilna
Badanie analizowało zachowania żywieniowe i jakość diety przed interwencją, po niej oraz po 36 tygodniach. Oceniano również moderowanie efektów przez wyjściowy poziom stresu.
|
The effects of acceptance and commitment therapy on eating behavior and diet delivered through face-to-face contact and a mobile app: a randomized controlled trial
International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity
|
„Secondary analysis of unblinded randomized controlled trial in three Finnish cities.”
Lokalizacja: Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT a zachowania żywieniowe: kontakt bezpośredni vs aplikacja mobilna
Jest to analiza wyników z konkretnego programu zmiany zachowań; nie należy traktować wyników jako dowodu, że ACT samodzielnie poprawia dietę w każdej populacji.
|
The effects of acceptance and commitment therapy on eating behavior and diet delivered through face-to-face contact and a mobile app: a randomized controlled trial
International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT a zachowania żywieniowe: kontakt bezpośredni vs aplikacja mobilna
Najbardziej użyteczny klinicznie sposób czytania tego wyniku polega na odnoszeniu go do konkretnej populacji, formatu ACT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie do ACT jako jednej, identycznej interwencji.
|
The effects of acceptance and commitment therapy on eating behavior and diet delivered through face-to-face contact and a mobile app: a randomized controlled trial
International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methods and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Grupowe ACT w dużej depresji: randomizowane badanie kliniczne
Zrandomizowano 59 osób; program ukończyło 50 osób (27 ACT, 23 waitlist). W grupie ACT obserwowano większą poprawę objawów depresyjnych, ruminacji, unikania doświadczeń i fuzji poznawczej względem waitlist.
|
A Randomized Controlled Trial of Group-Based Acceptance and Commitment Therapy for Major Depressive Disorder
Psychiatry Investigation
|
„Fifty participants completed the study.”
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Internetowe ACT w nasilonym lęku o zdrowie: wyniki randomizowanego badania
Randomizowane badanie 12-tygodniowego iACT versus internetowego forum dyskusyjnego.
|
Efficacy of internet-delivered acceptance and commitment therapy for severe health anxiety: results from a randomized, controlled trial
Psychological Medicine
|
„A total of 151 patients self-referred, and 101 patients were randomized to iACT (n = 53) or iFORUM (n = 48).”
Lokalizacja: Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Internetowe ACT w objawach obsesyjno-kompulsyjnych: randomizowane badanie
Po leczeniu nie stwierdzono różnic między iACT i iPRT w wynikach końcowych, natomiast oba warunki wiązały się z dużą poprawą objawów obsesyjno-kompulsyjnych. Poprawa elastyczności psychologicznej była średnia i utrzymała się po 3 miesiącach, a iACT oceniano jako bardziej akceptowalne.
|
Internet-based acceptance and commitment therapy for obsessive-compulsive symptoms: A randomized controlled trial
Behaviour Research and Therapy
|
„iACT and iPRT both produced large improvements in obsessive-compulsive symptoms.”
Lokalizacja: Highlights, Abstract and Results; publisher full text/PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.