Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
Jednodniowe ACT poprawia lęk, ale nie biomarkery naczyniowe i zapalne
Jednodniowy warsztat i krótkie punkty pomiarowe nie pozwalają wyciągać wniosków o długoterminowej skuteczności psychoterapii ani o zmianach ryzyka sercowo-naczyniowego.
|
One-Day Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Workshop Improves Anxiety but not Vascular Function or Inflammation in Adults with Moderate to High Anxiety Levels in a Randomized Controlled Trial
General Hospital Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Title, Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Sykofancja AI może osłabiać samokorektę i gotowość do naprawy relacji
Ocena AI dla zdrowia psychicznego powinna obejmować skutki społeczne i samokorektę.
|
Sycophantic AI decreases prosocial intentions and promotes dependence
Science
|
„carefully studying and anticipating AI’s impacts is critical to protecting users’ long-term well-being”
Lokalizacja: Science, Conclusion
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Sykofancja AI może osłabiać samokorektę i gotowość do naprawy relacji
Ocena AI dla zdrowia psychicznego powinna obejmować skutki społeczne i samokorektę.
|
Health advisory: Use of generative AI chatbots and wellness applications for mental health
|
„carefully studying and anticipating AI’s impacts is critical to protecting users’ long-term well-being”
Lokalizacja: Science, Conclusion
|
Poziom 2: Ugruntowane źródłowo
|
|
Sykofancja AI może osłabiać samokorektę i gotowość do naprawy relacji
Badanie dotyczy intencji prospołecznych w kontrolowanych zadaniach i nie stanowi ewaluacji klinicznej skuteczności czy bezpieczeństwa AI jako psychoterapii.
|
Sycophantic AI decreases prosocial intentions and promotes dependence
Science
|
„This research investigates interpersonal communication dynamics and prosocial decision-making, not formalized clinical psychotherapeutic interventions.”
Lokalizacja: Science, Scope and Protocol Definition
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT: elastyczność psychologiczna jako model, nie tylko technika
W 2006 r. brakowało wystarczającej liczby dobrze kontrolowanych badań do wniosku o ogólnej przewadze ACT nad aktywnymi terapiami.
|
Acceptance and Commitment Therapy: Model, processes and outcomes
Behaviour Research and Therapy
|
„There are not enough well-controlled studies to conclude that ACT is generally more effective than other active treatments across the range of problems examined.”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI-CBT czy człowiek? Co pokazuje bezpośrednie porównanie
Żadna interwencja nie wykazała istotnej przewagi nad brakiem interwencji po leczeniu w głównej analizie ITT.
|
AI Versus Human-Delivered Online Cognitive Behavioral Therapy for Anxiety Symptoms in Young Adults: A Randomized Controlled Trial
Healthcare
|
„neither intervention demonstrated a statistically significant advantage over the no-intervention control group at post-intervention.”
Lokalizacja: Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI-CBT czy człowiek? Co pokazuje bezpośrednie porównanie
Porównanie przed–po nie może samo w sobie dowodzić przewagi klinicznej nad kontrolą.
|
AI Versus Human-Delivered Online Cognitive Behavioral Therapy for Anxiety Symptoms in Young Adults: A Randomized Controlled Trial
Healthcare
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
AI i CBT: więcej zaangażowania nie musi oznaczać większej redukcji objawów
Wzrost engagement nie jest sam w sobie dowodem wzrostu skuteczności klinicznej.
|
Increasing engagement with cognitive-behavioral therapy (CBT) using generative AI: a randomized controlled trial (RCT)
Communications Medicine
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
Cyfrowe CBT w OCD: czy dorównuje terapii twarzą w twarz?
dCBT było skuteczniejsze niż aktywne i pasywne warunki kontrolne w zakresie objawów po interwencji.
|
The efficacy of digital cognitive behavioral therapy for obsessive-compulsive disorder: a systematic review and meta-analysis
BMC Psychiatry
|
„dCBT was associated with significantly lower post-intervention OCD symptom severity than active psychological controls and passive controls.”
Lokalizacja: Abstract – Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Cyfrowe CBT w OCD: czy dorównuje terapii twarzą w twarz?
Dalsze badania powinny porównywać cyfrowe formaty także pod względem poziomu wsparcia i warunków aktywnej kontroli, a nie tylko wobec braku leczenia.
|
The efficacy of digital cognitive behavioral therapy for obsessive-compulsive disorder: a systematic review and meta-analysis
BMC Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
Czy DBT musi być intensywna, żeby działała?
Nie można uznać na tej podstawie, że niższa i wyższa intensywność DBT są równoważne dla wszystkich pacjentów, ponieważ intensywność nie była losowo przydzielana.
|
Does More Mean Better? Treatment Intensity and Predictors of Clinically Significant Change in Suicidal Ideation During Dialectical Behaviour Therapy
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„The present study is a secondary analysis of data drawn from a larger naturalistic, nonrandomized trial.”
Lokalizacja: Introduction – The Present Study
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Czy rozmiar grupy ma znaczenie w treningu DBT?
Brak wykrytej różnicy nie powinien być interpretowany jako dowód równoważności grup 12- i 20-osobowych.
|
Does group size matter? An evaluation of the impact of group size on DBT skills training outcomes
the Cognitive Behaviour Therapist
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
CBT online: mechanizm zmiany może być ważniejszy niż sam wynik końcowy
Mierzenie mechanizmów zmiany może wzbogacać interpretację skuteczności CBT ponad sam wynik końcowy.
|
Effectiveness and mechanisms of internet-delivered transdiagnostic CBT for students with adjustment disorder: the role of cognitive inflexibility, self-compassion, and mindfulness
Cognitive Behaviour Therapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
Światło jako dodatek do CBT-I: randomizowane badanie u młodych dorosłych z podprogową bezsennością
Bardzo mała próba, populacja młodych dorosłych z podprogową bezsennością oraz krótki okres obserwacji ograniczają generalizację. Badanie nie odpowiada na pytanie o ciężką bezsenność ani długoterminową skuteczność.
|
Adjuvant bright light therapy to cognitive behavioral therapy for insomnia in young adults with subthreshold insomnia
Journal of Sleep Research
|
„Bardzo mała próba, populacja młodych dorosłych z podprogową bezsennością oraz krótki okres obserwacji ograniczają generalizację. Badanie nie odpowiada na pytanie o ciężką bezsenność ani długoterminową skuteczność.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
W naturalistycznym badaniu obserwacyjnym zbadano efektywność CBT w warunkach rutynowej opieki ambulatoryjnej u pacjentów z objawami lęku i depresji z zaburzeniami osobowości i bez nich.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
„CBT was associated with a RCSI rate of 50%, with moderate-to-large pre-post effect sizes for anxiety (d = .77), depression (d = .76), and functioning (d = .63).”
Lokalizacja: British Journal of Clinical Psychology, Abstract / Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
CBT wiązała się z 50% wskaźnikiem RCSI, a rozpoznanie zaburzenia osobowości nie przewidywało niezależnie gorszych wyników po skontrolowaniu nasilenia wyjściowego, liczby sesji i wskaźnika rezygnacji.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
„PD diagnosis did not independently predict outcomes when baseline severity, dropout status, and number of sessions were controlled for.”
Lokalizacja: British Journal of Clinical Psychology, Abstract / Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
W warunkach rutynowej opieki gorsze wyniki u pacjentów ze współwystępującym zaburzeniem osobowości wynikają głównie z większego wyjściowego nasilenia objawów, a nie z samej diagnozy.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
Projekt obserwacyjny nie ustala związków przyczynowych na poziomie RCT, a późniejszy dropout korelował z gorszym wyjściowym funkcjonowaniem w grupie z zaburzeniami osobowości.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
„Naturalistic observational data cannot establish randomized causal effects; late dropout was associated with greater functional impairment among patients with personality disorders.”
Lokalizacja: British Journal of Clinical Psychology, Discussion / Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
Do badania zrandomizowano 60 dorosłych pacjentów z rozpoznaniem MDD do grupy jednodniowego warsztatu CBT lub grupy kontrolnej z listy oczekujących; 56 osób ukończyło analizę (30 w ODCBT, 26 w kontroli).
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
Cognitive Therapy and Research
|
„There were 60 participants enrolled in the study and randomised into the experimental and control groups.”
Lokalizacja: Cognitive Therapy and Research, Results, Participant Demographics.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
Badanie posiada istotne ograniczenia: małą liczebność próby (N=56 w analizie), bierną grupę kontrolną z listy oczekujących oraz krótki 4-tygodniowy okres obserwacji.
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
Cognitive Therapy and Research
|
„Limitations include the relatively small sample size, the use of a waitlist control condition rather than an active comparator, and the 4-week follow-up duration.”
Lokalizacja: Cognitive Therapy and Research, Discussion, Limitations.
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.