ACT nie wykazała przewagi nad innymi uznanymi terapiami: metaanaliza 34 RCT
g = -0.01, p = .86; full-model ACT was not superior to bona fide psychotherapies.
Strukturalna synteza wyników bez iluzji metaanalizy. Osobna ocena dla każdego wyniku (Outcomes), tabela Summary of Findings, algorytm spójności (Inconsistency) oraz jawna analiza ryzyka błędu publikacyjnego.
Pewność dowodów dla bezpośredniego efektu interwencji jest umiarkowana. Nie ma pewności, czy efekt utrzymuje się w pełni po 12 miesiącach oraz czy interwencja wyraźnie przewyższa inne aktywne formy psychoterapii o zbliżonej intensywności.
Zgodnie z GRADE, każdy wynik kliniczny oceniany jest niezależnie z uwzględnieniem kierunku efektu, pewności oraz głównych ograniczeń:
| Punkt końcowy (Outcome) | Komparator / Kontrola | Szacowany efekt | Pewność dowodów | Badania | Główne ograniczenie i nawigacja |
|---|---|---|---|---|---|
| Objawy po zakończeniu terapii | Aktywna kontrola / TAU / Waitlist | Poprawa (istotna) | Umiarkowana | 285 |
Różnorodność protokołów interwencji. Dane liczbowe w Ledgerze → |
| Funkcjonowanie psychospołeczne | Zwykła opieka (TAU) / Aktywna | Możliwa poprawa | Niska | 4 |
Mniejsza liczba prób raportujących to kryterium. Węzły w Argument Map → |
| Trwałość efektu po roku (Follow-up) | Aktywna kontrola / Obserwacja | Niepewny kierunek | Bardzo niska | 2 |
Krótki follow-up, utrata uczestników (attrition). Ocena w Radarze → |
| Działania niepożądane i szkody | Wszystkie grupy kontrolne | Nieustalone | Bardzo niska | 1 |
Brak standaryzowanego protokołu raportowania szkód. Sprawdź w Ledgerze → |
Analiza 6 etapów: porównywalność, kierunek efektów, nakładanie CI, progi kliniczne (MCID), heterogeniczność i próby wyjaśnienia:
Komunikat algorytmu: Włączone badania wykazują spójny kierunek poprawy klinicznej bez poważnych rozbieżności w punktach końcowych. Brak podstaw do obniżenia pewności z tytułu niespójności.
Identyfikacja efektu małych prób (Small-Study Effects) i asymetrii wykresu lejkowego (Funnel Plot):
Ostrzeżenie metodologiczne: Wykryto sygnał możliwego efektu małych badań (small-study effect). Może on oznaczać, że raportowany efekt jest zawyżony, ale nie pozwala samodzielnie stwierdzić intencjonalnego błędu publikacyjnego. Obniżono pewność dowodów o 1 poziom z ostrożności metodologicznej.
Śledź dokładną ścieżkę od surowych badań do końcowego poziomu pewności dowodu:
Zgodnie z zasadami EBP, synteza dowodów nie zastępuje indywidualnej konceptualizacji klinicznej ani diagnozy medycznej:
Zgodnie ze standardami rzetelności naukowej, synteza wprost wskazuje obszary niepewności i brakujących danych:
g = -0.01, p = .86; full-model ACT was not superior to bona fide psychotherapies.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Badanie RCT analizowało wpływ codziennych aktów życzliwości na kontakt społeczny i samotność.
Uczestnicy częściej preferowali distraction przy wysokiej intensywności emocji; wyczerpanie poznawcze zmniejszało preferencję distraction.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
RCT testował muzykę jako narzędzie regulacji negatywnego afektu w sytuacji stresowej.
Nietolerancja dystresu uległa zmniejszeniu w trakcie terapii, a większy jej spadek wiązał się z niższym nasileniem depresji i lęku.
Uczestnicy, którzy akceptowali emocje podczas ekspozycji na smutny materiał, wykonywali późniejsze zadanie samokontroli lepiej niż osoby instruowane do tłumienia emocji oraz grupa kontrolna.
Metaanaliza wspiera istnienie paradoksalnych efektów tłumienia myśli w części warunków.
Uwzględniono 11 badań i 962 uczestników. Pooled SMD dla objawów depresyjnych wyniósł -1,05 (95% CI -1,43 do -0,66), dla elastyczności psychologicznej MD=4,84 (95% CI 2,70–6,97), a dla efektu utrzymanego przy follow-up SMD=-0,70 (95% CI -1,15 do -0,25).
Dla primary outcome, interferencji bólu po 12 tygodniach, raportowano d=0,69 (95% CI 0,46–0,92). Raportowano także efekt dla objawów depresyjnych d=0,40 i jakości życia d=-0,23; korzyści były oceniane także w 6- i 12-miesięcznym follow-up.
101 osób zrandomizowano do iACT (n=53) lub iFORUM (n=48). W 6-miesięcznej ocenie różnica zmiany WI-7 wyniosła 19,0 punktu (95% CI 10,8–27,2; p<0,001), a standaryzowany efekt wyniósł d=0,80 (95% CI 0,38–1,23). Odsetek osób, które przestały spełniać próg przypadku klinicznego, był większy po iACT: 35% vs 16%.