Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
Jednodniowe ACT poprawia lęk, ale nie biomarkery naczyniowe i zapalne
Randomizowane badanie jednodniowego warsztatu ACT u dorosłych z umiarkowanym lub wysokim poziomem lęku.
|
One-Day Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Workshop Improves Anxiety but not Vascular Function or Inflammation in Adults with Moderate to High Anxiety Levels in a Randomized Controlled Trial
General Hospital Psychiatry
|
„ACT improved anxiety on the Beck Anxiety Inventory as previously reported.”
Lokalizacja: Title, Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jednodniowe ACT poprawia lęk, ale nie biomarkery naczyniowe i zapalne
Wcześniej raportowana część kliniczna wskazywała na poprawę lęku; analiza tej publikacji koncentrowała się na funkcji naczyniowej i markerach zapalnych. Poprawa lęku nie przełożyła się na istotną zmianę badanych biomarkerów.
|
One-Day Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Workshop Improves Anxiety but not Vascular Function or Inflammation in Adults with Moderate to High Anxiety Levels in a Randomized Controlled Trial
General Hospital Psychiatry
|
„ACT improved anxiety on the Beck Anxiety Inventory as previously reported.”
Lokalizacja: Title, Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jednodniowe ACT poprawia lęk, ale nie biomarkery naczyniowe i zapalne
Jednodniowy warsztat i krótkie punkty pomiarowe nie pozwalają wyciągać wniosków o długoterminowej skuteczności psychoterapii ani o zmianach ryzyka sercowo-naczyniowego.
|
One-Day Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Workshop Improves Anxiety but not Vascular Function or Inflammation in Adults with Moderate to High Anxiety Levels in a Randomized Controlled Trial
General Hospital Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Title, Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Jednodniowe ACT poprawia lęk, ale nie biomarkery naczyniowe i zapalne
Najbardziej użyteczny klinicznie sposób czytania tego wyniku polega na odnoszeniu go do konkretnej populacji, formatu ACT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie do ACT jako jednej, identycznej interwencji.
|
One-Day Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Workshop Improves Anxiety but not Vascular Function or Inflammation in Adults with Moderate to High Anxiety Levels in a Randomized Controlled Trial
General Hospital Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Title, Abstract and Results; full text in PMC
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Sykofancja AI może osłabiać samokorektę i gotowość do naprawy relacji
Badanie nie dowodzi, że każda rozmowa z AI pogarsza funkcjonowanie społeczne ani że interakcja z AI jest z definicji destrukcyjna.
|
Sycophantic AI decreases prosocial intentions and promotes dependence
Science
|
„Our experiments focus on short-term single interactions concerning social disputes in laboratory and online vignette settings, and do not test longitudinal ecological effects.”
Lokalizacja: Science, Discussion, Limitations and Scope
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Sykofancja AI może osłabiać samokorektę i gotowość do naprawy relacji
Badanie dotyczy intencji prospołecznych w kontrolowanych zadaniach i nie stanowi ewaluacji klinicznej skuteczności czy bezpieczeństwa AI jako psychoterapii.
|
Sycophantic AI decreases prosocial intentions and promotes dependence
Science
|
„This research investigates interpersonal communication dynamics and prosocial decision-making, not formalized clinical psychotherapeutic interventions.”
Lokalizacja: Science, Scope and Protocol Definition
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT: elastyczność psychologiczna jako model, nie tylko technika
Autorzy uznają dostępne dowody za ogólnie wspierające model, ale podkreślają niedojrzałość literatury.
|
Acceptance and Commitment Therapy: Model, processes and outcomes
Behaviour Research and Therapy
|
„The evidence ... relevant to the model are broadly supportive, but the literature is not mature and many questions have not yet been examined.”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT: elastyczność psychologiczna jako model, nie tylko technika
W 2006 r. brakowało wystarczającej liczby dobrze kontrolowanych badań do wniosku o ogólnej przewadze ACT nad aktywnymi terapiami.
|
Acceptance and Commitment Therapy: Model, processes and outcomes
Behaviour Research and Therapy
|
„There are not enough well-controlled studies to conclude that ACT is generally more effective than other active treatments across the range of problems examined.”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI-CBT czy człowiek? Co pokazuje bezpośrednie porównanie
Analiza ITT obejmowała wszystkich 90 uczestników zgodnie z pierwotnym przydziałem, podczas gdy analiza per-protocol obejmowała 87 osób, które ukończyły badanie.
|
AI Versus Human-Delivered Online Cognitive Behavioral Therapy for Anxiety Symptoms in Young Adults: A Randomized Controlled Trial
Healthcare
|
„The primary outcome, anxiety levels as measured by the GAD-7, was analyzed using a two-way repeated measures ANOVA based on the intention-to-treat (ITT) principle (n = 90). A sensitivity analysis using the per-protocol sample (n = 87) was also conducted.”
Lokalizacja: Methods – Data Analysis
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI-CBT vs AI-PDT w lęku społecznym: czy teoria terapii nadal ma znaczenie?
Po miesiącu AI-PDT była istotnie lepsza od waitlist, a AI-CBT nie.
|
Anna vs. Judith: A randomized comparison of AI-delivered psychodynamic and cognitive behavioral therapies for social anxiety disorder
Internet Interventions
|
„At 1-month follow-up, the difference widened: AI-PDT became significantly superior to waitlist, while AI-CBT did not.”
Lokalizacja: Abstract – Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Czy rozmiar grupy ma znaczenie w treningu DBT?
Nie stwierdzono istotnych różnic w wynikach między grupami (p=.300; d=.15).
|
Does group size matter? An evaluation of the impact of group size on DBT skills training outcomes
the Cognitive Behaviour Therapist
|
„Independent samples t-tests indicated no significant differences in treatment outcomes between smaller and larger groups (p =.300, d = 0.15).”
Lokalizacja: Abstract – Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zaangażowanie w psychoterapię: problemem jest nie tylko adherence
Wiele badań opiera pomiar engagement na pojedynczych wskaźnikach behawioralnych, takich jak homework lub frekwencja.
|
A model of engagement in psychological therapy
Behavioural and Cognitive Psychotherapy
|
„those that include engagement measures within other designs rely mainly on single behavioural indicators, such as whether between-session tasks ... were completed, or the number of sessions attended.”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Światło jako dodatek do CBT-I: randomizowane badanie u młodych dorosłych z podprogową bezsennością
Do randomizacji włączono 42 osoby. Nie stwierdzono istotnej różnicy między grupami w głównym wyniku nasilenia bezsenności; odnotowano natomiast istotną różnicę dla senności dziennej, korzystną dla warunku z dodatkowym światłem. Przy drugim pomiarze dane dostarczyło 20 osób.
|
Adjuvant bright light therapy to cognitive behavioral therapy for insomnia in young adults with subthreshold insomnia
Journal of Sleep Research
|
„Forty-two young adults with subthreshold insomnia were randomized to receive CBT-I alone or CBT-I plus bright light therapy.”
Lokalizacja: Journal of Sleep Research, full text: Methods, Randomization, Results and Tables
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
CBT wiązała się z 50% wskaźnikiem RCSI, a rozpoznanie zaburzenia osobowości nie przewidywało niezależnie gorszych wyników po skontrolowaniu nasilenia wyjściowego, liczby sesji i wskaźnika rezygnacji.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
„PD diagnosis did not independently predict outcomes when baseline severity, dropout status, and number of sessions were controlled for.”
Lokalizacja: British Journal of Clinical Psychology, Abstract / Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
Projekt obserwacyjny nie ustala związków przyczynowych na poziomie RCT, a późniejszy dropout korelował z gorszym wyjściowym funkcjonowaniem w grupie z zaburzeniami osobowości.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
„Naturalistic observational data cannot establish randomized causal effects; late dropout was associated with greater functional impairment among patients with personality disorders.”
Lokalizacja: British Journal of Clinical Psychology, Discussion / Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
Badanie posiada istotne ograniczenia: małą liczebność próby (N=56 w analizie), bierną grupę kontrolną z listy oczekujących oraz krótki 4-tygodniowy okres obserwacji.
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
Cognitive Therapy and Research
|
„Limitations include the relatively small sample size, the use of a waitlist control condition rather than an active comparator, and the 4-week follow-up duration.”
Lokalizacja: Cognitive Therapy and Research, Discussion, Limitations.
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
AI oparte na CBT: co naprawdę pokazuje metaanaliza 15 RCT?
Nie można bezpośrednio uogólniać wyników na generatywną AI.
|
The effectiveness of CBT-based NLP-enabled AI conversational agents for mental health intervention: a systematic review and meta-analysis
npj Digital Medicine
|
„cannot be directly generalized to generative AI systems”
Lokalizacja: Discussion, lines 197-200
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI oparte na CBT: co naprawdę pokazuje metaanaliza 15 RCT?
Wyniki wspierają ostrożne traktowanie określonych agentów CBT jako potencjalnego dodatku, nie zamiennika psychoterapeuty.
|
The effectiveness of CBT-based NLP-enabled AI conversational agents for mental health intervention: a systematic review and meta-analysis
npj Digital Medicine
|
„GenAI chatbots ... should not be used as a replacement”
Lokalizacja: APA advisory; Recommendation 1
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
AI oparte na CBT: co naprawdę pokazuje metaanaliza 15 RCT?
Wyniki wspierają ostrożne traktowanie określonych agentów CBT jako potencjalnego dodatku, nie zamiennika psychoterapeuty.
|
Health advisory: Use of generative AI chatbots and wellness applications for mental health
|
„GenAI chatbots ... should not be used as a replacement”
Lokalizacja: APA advisory; Recommendation 1
|
Poziom 2: Ugruntowane źródłowo
|
|
Czy EFT naprawdę zmienia przywiązanie? RCT hiszpańskojęzycznych par i zachowania bezpieczeństwa w relacji
Randomizowane badanie EFCT vs lista oczekujących; analizowano zachowania bezpiecznego przywiązania mierzone BARE i ich związek z dopasowaniem diady. EFCT vs wait-list; 70 par zrandomizowano, 68 weszło do analizy po dwóch rezygnacjach przed rozpoczęciem.
|
Attachment Behavior Change Following Emotionally Focused Couple Therapy: A Randomized Controlled Trial With Spanish-Speaking Couples
Journal of Marital and Family Therapy
|
„Seventy couples were randomly assigned to EFCT or a waiting list; two withdrew ... final analyzed sample of 68 couples.”
Lokalizacja: PMC/Wiley, Abstract and Results; section 3.4–3.5
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.