Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
Chatbot może być pomocny — i jednocześnie wzmacniać ryzyko. Nowe badanie pokazuje dlaczego
Badanie objęło 810 symulowanych rozmów, 30 profili użytkowników i 9 chatbotów.
|
A clinically validated framework for auditing AI chatbot behavior in mental health interactions
Nature Medicine
|
„the full dataset comprised 810 simulated conversations ... spanning 6,329 turns”
Lokalizacja: publisher full text, Results § SIM-VAIL framework
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
Wszystkie 8 badań obejmowały różne projekty, w tym pojedyncze przypadki, badania pre–post bez kontroli, badania naturalistyczne i nie randomizowane porównawcze.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Study designs included single case, uncontrolled pre-post, naturalistic longitudinal and nonrandomized comparative designs.”
Lokalizacja: Results — Included studies
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
W badaniach obserwowano redukcję objawów zaburzeń odżywiania, zachowań związanych z jedzeniem i samouszkodzeń.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„DBT-based interventions were associated with reductions in eating disorder symptom severity, maladaptive eating behaviours and self-harm.”
Lokalizacja: Abstract / Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
W części badań większe nasilenie objawów BPD wiązało się z większą wczesną poprawą, ale nie był to spójny wynik.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Baseline BPD symptom severity did not consistently predict poorer outcomes and, in some cases, was associated with greater early improvements.”
Lokalizacja: Abstract / Discussion
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Aplikacyjne CBT u studentów zagranicznych: mały RCT, ale ważny sygnał
Badanie było randomizowanym badaniem kontrolowanym z udziałem 43 studentów zagranicznych.
|
A randomized controlled trial of an app-based cognitive behavioral therapy for international students
Internet Interventions
|
„43 eligible participants were assigned to either the intervention group (n = 23) or waitlist control group (n = 20).”
Lokalizacja: Abstract; 2.1 Study design and procedure
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Aplikacyjne CBT u studentów zagranicznych: mały RCT, ale ważny sygnał
Objawy depresyjne i negatywne myśli automatyczne zmniejszały się bardziej w grupie interwencji, a różnice dla objawów depresyjnych utrzymały się po 2 miesiącach.
|
A randomized controlled trial of an app-based cognitive behavioral therapy for international students
Internet Interventions
|
„Depressive symptoms and negative automatic thoughts decreased to a greater extent in the intervention group.”
Lokalizacja: Abstract; Discussion
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Aplikacyjne CBT u studentów zagranicznych: mały RCT, ale ważny sygnał
Badanie nie rozstrzyga, czy wyniki można bezpośrednio uogólnić na inne kraje, języki lub studentów o innym profilu klinicznym.
|
A randomized controlled trial of an app-based cognitive behavioral therapy for international students
Internet Interventions
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
ACT nie wykazała przewagi nad innymi uznanymi terapiami: metaanaliza 34 RCT
Włączono 34 RCT pełnego modelu ACT porównujące go z bona fide psychoterapiami.
|
Randomized controlled evidence of the efficacy of acceptance and commitment therapy: A systematic review and meta-analysis
Clinical Psychology Review
|
„We identified 34 RCTs meeting our inclusion criteria”
Lokalizacja: publisher full text, Abstract/Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT nie wykazała przewagi nad innymi uznanymi terapiami: metaanaliza 34 RCT
Główny efekt porównawczy wyniósł g=-0,01, p=0,86.
|
Randomized controlled evidence of the efficacy of acceptance and commitment therapy: A systematic review and meta-analysis
Clinical Psychology Review
|
„full-model ACT was not superior ... (g = -0.01, p = .86)”
Lokalizacja: publisher full text, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI i zdrowie psychiczne — przegląd publikacji
Większość analizowanych narzędzi była tekstowa, oparta na CBT i znajdowała się na wczesnym etapie rozwoju.
|
Generative AI mental health chatbots: a scoping review of intervention design and user experience
npj Digital Medicine
|
„Most interventions were text-based, CBT-informed, and at an early stage of development.”
Lokalizacja: wyniki
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Aktywacja behawioralna w depresji: duża metaanaliza 105 badań porządkuje dowody
Heterogeniczność dla głównego porównania była wysoka: I²=71%, a 95% PI wyniósł -0,11 do 1,46.
|
Behavioral activation for depression: A comprehensive systematic review and meta-analysis
Clinical Psychology Review
|
„high heterogeneity (I² = 71%) and a broad 95% prediction interval (-0.11 to 1.46)”
Lokalizacja: publisher full text, Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
5 autystycznych i 5 nieautystycznych położnych pracujących z autystycznymi użytkowniczkami opieki. Porównanie doświadczeń autystycznych i nieautystycznych położnych.
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
Midwifery
|
„5 autystycznych i 5 nieautystycznych położnych pracujących z autystycznymi użytkowniczkami opieki. Porównanie doświadczeń autystycznych i nieautystycznych położnych.”
Lokalizacja: Abstract/Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT nie wdraża się samym szkoleniem. Lekcje z pięciu europejskich krajów
Publikacja nie jest porównaniem skuteczności klinicznej DBT między krajami.
|
Case study: The DBT implementation journey of dialectical behaviour therapy in five European countries
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
CBT na koszmary po traumie: mniej barier może znaczyć więcej dostępu
W opisywanym pilotażu 34 osoby zostały zrandomizowane do momentu raportowania; 85,1% było zainteresowanych leczeniem koszmarów, a 76,5% rozpoczęło leczenie.
|
Bringing cognitive behavioral therapy for nightmares to patients with trauma: increasing access and feasibility via primary and acute care
Journal of Clinical Sleep Medicine
|
„34 randomized so far; 85.1% interest in nightmare treatment; 76.5% initiated treatment.”
Lokalizacja: Pilot study update
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
PTSD i depresję mierzono w 83% badań, zwykle sesja po sesji, średnio dziewięć razy; regresja wielopoziomowa była najczęstszą metodą analizy (48%).
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„PTSD and depression were ... measured ... (83%), typically assessed session-by-session with an average of nine repeated measurements ... Multilevel regression modelling was the predominant analytic strategy (48%).”
Lokalizacja: Abstract — Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Internetowa grupa samopomocowa oparta na CBT zmniejsza depresję, a w tym badaniu także myśli samobójcze
W porównaniu z grupą oczekującą efekt dla depresji po programie wyniósł d=0,68.
|
Efficacy of a Cognitive Behavioral Therapy–Based Online Self-Help Group for Depression and Suicide Ideation: Randomized Controlled Trial
Journal of Medical Internet Research
|
„COS showed a significantly greater reduction ... compared with waitlist ... d=0.68.”
Lokalizacja: Results — Depression
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT i EMDR krok po kroku: badanie wykonalności leczenia fazowego BPD z traumą
Obie grupy zmniejszyły objawy BPD; istotne zmniejszenie objawów dysocjacyjnych odnotowano tylko w grupie DBT-ST+EMDR.
|
The combination of dialectical behavioral skills training with EMDR in the treatment of borderline personality disorder and psychological trauma: a feasibility randomized trial.
Borderline personality disorder and emotion dysregulation
|
„Both conditions reduced BPD symptoms, while only the DBT-ST+EMDR condition significantly reduced dissociative symptoms.”
Lokalizacja: Abstract — Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
W 7 RCT (N=777) MBCT była prawdopodobnie skuteczniejsza od TAU po leczeniu (SMD=-0,40; 95% CrI -0,64 do -0,16) oraz w średnim follow-up (SMD=-0,41; 95% CrI -0,76 do -0,02).
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„W 7 RCT (N=777) MBCT była prawdopodobnie skuteczniejsza od TAU po leczeniu (SMD=-0,40; 95% CrI -0,64 do -0,16) oraz w średnim follow-up (SMD=-0,41; 95% CrI -0,76 do -0,02).”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Results/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
Wynik dotyczy specyficznej populacji depresji trudnej do leczenia; część porównań dotyczyła TAU, a nie aktywnej psychoterapii.
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Wynik dotyczy specyficznej populacji depresji trudnej do leczenia; część porównań dotyczyła TAU, a nie aktywnej psychoterapii.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
W praktyce warto odnosić wynik MBCT do konkretnego problemu klinicznego, historii pacjenta, porównywanej interwencji oraz jakości i trwałości dowodów.
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
Psychotherapy and Psychosomatics
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Clinical interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.