Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
CBT online: mechanizm zmiany może być ważniejszy niż sam wynik końcowy
Obie aktywne interwencje zmniejszyły objawy zaburzenia adaptacyjnego względem wait-list.
|
Effectiveness and mechanisms of internet-delivered transdiagnostic CBT for students with adjustment disorder: the role of cognitive inflexibility, self-compassion, and mindfulness
Cognitive Behaviour Therapy
|
„Both active interventions significantly reduced AjD symptoms relative to wait-list.”
Lokalizacja: PubMed – Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
W naturalistycznym badaniu obserwacyjnym zbadano efektywność CBT w warunkach rutynowej opieki ambulatoryjnej u pacjentów z objawami lęku i depresji z zaburzeniami osobowości i bez nich.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
„CBT was associated with a RCSI rate of 50%, with moderate-to-large pre-post effect sizes for anxiety (d = .77), depression (d = .76), and functioning (d = .63).”
Lokalizacja: British Journal of Clinical Psychology, Abstract / Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
W warunkach rutynowej opieki gorsze wyniki u pacjentów ze współwystępującym zaburzeniem osobowości wynikają głównie z większego wyjściowego nasilenia objawów, a nie z samej diagnozy.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
W analizie wariancji z powtarzanymi pomiarami wykazano istotną interakcję czas × grupa dla objawów lękowych GAD-7 [F(1,85; 98,14) = 8,60; p < 0,001; η² = 0,14; d = -1,14 po 4 tyg.] oraz depresyjnych PHQ-9 [F(1,69; 89,30) = 13,88; p < 0,001; η² = 0,21; d = -1,49 po 4 tyg.; MD = -10,19; 95% CI: -13,49 do -6,89].
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
Cognitive Therapy and Research
|
„Repeated measures ANOVA revealed significant time × group interaction effects on GAD-7 and PHQ-9, with medium to large effect sizes maintained at 4-week follow-up.”
Lokalizacja: Cognitive Therapy and Research, Results, Primary Outcomes.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Human–GenAI w ekspozycji na lęk akademicki: dwa RCT
Efekty głównych wyników wynosiły d=0,25–0,35 względem aktywnej kontroli i d=0,43–0,58 względem listy oczekujących. Efekty dla afektu, lęku uogólnionego i objawów depresyjnych były ograniczone.
|
Human–GenAI w ekspozycji na lęk akademicki: dwa RCT
npj Digital Medicine
|
„Across two randomized controlled trials (N = 425) ...”
Lokalizacja: npj Digital Medicine, abstract/results summary available on publisher page.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
W badaniach obserwowano redukcję objawów zaburzeń odżywiania, zachowań związanych z jedzeniem i samouszkodzeń.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„DBT-based interventions were associated with reductions in eating disorder symptom severity, maladaptive eating behaviours and self-harm.”
Lokalizacja: Abstract / Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
W części badań większe nasilenie objawów BPD wiązało się z większą wczesną poprawą, ale nie był to spójny wynik.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Baseline BPD symptom severity did not consistently predict poorer outcomes and, in some cases, was associated with greater early improvements.”
Lokalizacja: Abstract / Discussion
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
Nie można przypisać całej obserwowanej poprawy samej DBT, ponieważ wiele badań łączyło DBT z innymi formami leczenia.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Many studies included concurrent treatments ... limiting attribution of effects exclusively to DBT.”
Lokalizacja: Discussion — Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Aplikacyjne CBT u studentów zagranicznych: mały RCT, ale ważny sygnał
Objawy depresyjne i negatywne myśli automatyczne zmniejszały się bardziej w grupie interwencji, a różnice dla objawów depresyjnych utrzymały się po 2 miesiącach.
|
A randomized controlled trial of an app-based cognitive behavioral therapy for international students
Internet Interventions
|
„Depressive symptoms and negative automatic thoughts decreased to a greater extent in the intervention group.”
Lokalizacja: Abstract; Discussion
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT nie wykazała przewagi nad innymi uznanymi terapiami: metaanaliza 34 RCT
Autorzy wskazali powtarzające się problemy metodologiczne, w tym brak prerejestracji części hipotez, niedostateczną moc i ograniczone użycie ITT.
|
Randomized controlled evidence of the efficacy of acceptance and commitment therapy: A systematic review and meta-analysis
Clinical Psychology Review
|
„lack of preregistration ... inadequate statistical power ... limited use of intent-to-treat analyses”
Lokalizacja: publisher full text, Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI i zdrowie psychiczne — przegląd publikacji
Przegląd nie jest dowodem skuteczności klinicznej GenAI-chatbotów i wskazuje potrzebę dalszych badań skuteczności oraz standaryzacji bezpieczeństwa i UX.
|
Generative AI mental health chatbots: a scoping review of intervention design and user experience
npj Digital Medicine
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
5 autystycznych i 5 nieautystycznych położnych pracujących z autystycznymi użytkowniczkami opieki. Porównanie doświadczeń autystycznych i nieautystycznych położnych.
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
Midwifery
|
„5 autystycznych i 5 nieautystycznych położnych pracujących z autystycznymi użytkowniczkami opieki. Porównanie doświadczeń autystycznych i nieautystycznych położnych.”
Lokalizacja: Abstract/Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
Obie grupy rozpoznawały różnice komunikacyjne, sensoryczne i przetwarzania oraz wskazywały, że opieka położnicza może być szczególnie stresująca dla autystycznych użytkowniczek.
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
Midwifery
|
„Obie grupy rozpoznawały różnice komunikacyjne, sensoryczne i przetwarzania oraz wskazywały, że opieka położnicza może być szczególnie stresująca dla autystycznych użytkowniczek.”
Lokalizacja: Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zerwania przymierza terapeutycznego wiążą się z gorszym wynikiem terapii
Włączone badania obejmowały różne nurty psychoterapii, w tym psychodynamiczny, poznawczo-behawioralny i poznawczo-analityczny.
|
Alliance Ruptures and Psychotherapy Outcomes: A Multilevel Meta-Analysis of Their Association
Journal of Clinical Psychology
|
„The studies included treatments from different theoretical frameworks, such as psychodynamic psychotherapy ... cognitive behavioral therapy.”
Lokalizacja: Results — Study characteristics
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT na koszmary po traumie: mniej barier może znaczyć więcej dostępu
Standardowa CBT-N jest w tym materiale opisywana jako sześć sesji po 60–90 minut, a PCMHI jako przeciętnie 2–3 sesje po 20–30 minut.
|
Bringing cognitive behavioral therapy for nightmares to patients with trauma: increasing access and feasibility via primary and acute care
Journal of Clinical Sleep Medicine
|
„CBT-N standard is six 60–90 minute sessions; PCMHI brief format averages 2–3 behavioral health sessions of 20–30 minutes.”
Lokalizacja: Clinical discussion — Access / feasibility
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT na koszmary po traumie: mniej barier może znaczyć więcej dostępu
W opisywanym pilotażu 34 osoby zostały zrandomizowane do momentu raportowania; 85,1% było zainteresowanych leczeniem koszmarów, a 76,5% rozpoczęło leczenie.
|
Bringing cognitive behavioral therapy for nightmares to patients with trauma: increasing access and feasibility via primary and acute care
Journal of Clinical Sleep Medicine
|
„34 randomized so far; 85.1% interest in nightmare treatment; 76.5% initiated treatment.”
Lokalizacja: Pilot study update
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT na koszmary po traumie: mniej barier może znaczyć więcej dostępu
Materiał nie dostarcza dowodu, że skrócony format CBT-N jest równoważny standardowej interwencji pod względem skuteczności.
|
Bringing cognitive behavioral therapy for nightmares to patients with trauma: increasing access and feasibility via primary and acute care
Journal of Clinical Sleep Medicine
|
„The article focuses on access and feasibility and describes an ongoing pilot rather than a definitive efficacy trial.”
Lokalizacja: Article scope / Discussion
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
Do przeglądu włączono 115 badań.
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„After a three-phase screening, 115 studies met inclusion criteria.”
Lokalizacja: Abstract; Results — Study selection
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
82% badań przeprowadzono w USA, a 50% obejmowało weteranów lub aktywny personel wojskowy.
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„Most studies were conducted in the United States (82%) involving veterans or active military (50%).”
Lokalizacja: Abstract; Results — Study characteristics
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
PE stanowiło 50%, a CPT 31% badanych terapii.
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„PE (50%) and CPT (31%) dominated the treatment landscape.”
Lokalizacja: Abstract — Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.