Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
Czy DBT musi być intensywna, żeby działała?
Nie można uznać na tej podstawie, że niższa i wyższa intensywność DBT są równoważne dla wszystkich pacjentów, ponieważ intensywność nie była losowo przydzielana.
|
Does More Mean Better? Treatment Intensity and Predictors of Clinically Significant Change in Suicidal Ideation During Dialectical Behaviour Therapy
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„The present study is a secondary analysis of data drawn from a larger naturalistic, nonrandomized trial.”
Lokalizacja: Introduction – The Present Study
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Czy DBT musi być intensywna, żeby działała?
Praktyczny sens wyniku polega bardziej na monitorowaniu wczesnej odpowiedzi i dopasowaniu dalszego wsparcia niż na prostej zasadzie „im więcej terapii, tym lepiej”.
|
Does More Mean Better? Treatment Intensity and Predictors of Clinically Significant Change in Suicidal Ideation During Dialectical Behaviour Therapy
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
Czy rozmiar grupy ma znaczenie w treningu DBT?
Nie stwierdzono istotnych różnic w wynikach między grupami (p=.300; d=.15).
|
Does group size matter? An evaluation of the impact of group size on DBT skills training outcomes
the Cognitive Behaviour Therapist
|
„Independent samples t-tests indicated no significant differences in treatment outcomes between smaller and larger groups (p =.300, d = 0.15).”
Lokalizacja: Abstract – Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Czy rozmiar grupy ma znaczenie w treningu DBT?
Badanie było niedostatecznie zasilone do wykrywania małych efektów.
|
Does group size matter? An evaluation of the impact of group size on DBT skills training outcomes
the Cognitive Behaviour Therapist
|
„The evaluation was under-powered to detect small effects.”
Lokalizacja: Discussion
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Światło jako dodatek do CBT-I: randomizowane badanie u młodych dorosłych z podprogową bezsennością
Do randomizacji włączono 42 osoby. Nie stwierdzono istotnej różnicy między grupami w głównym wyniku nasilenia bezsenności; odnotowano natomiast istotną różnicę dla senności dziennej, korzystną dla warunku z dodatkowym światłem. Przy drugim pomiarze dane dostarczyło 20 osób.
|
Adjuvant bright light therapy to cognitive behavioral therapy for insomnia in young adults with subthreshold insomnia
Journal of Sleep Research
|
„Forty-two young adults with subthreshold insomnia were randomized to receive CBT-I alone or CBT-I plus bright light therapy.”
Lokalizacja: Journal of Sleep Research, full text: Methods, Randomization, Results and Tables
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
CBT wiązała się z 50% wskaźnikiem RCSI, a rozpoznanie zaburzenia osobowości nie przewidywało niezależnie gorszych wyników po skontrolowaniu nasilenia wyjściowego, liczby sesji i wskaźnika rezygnacji.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
„PD diagnosis did not independently predict outcomes when baseline severity, dropout status, and number of sessions were controlled for.”
Lokalizacja: British Journal of Clinical Psychology, Abstract / Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
Projekt obserwacyjny nie ustala związków przyczynowych na poziomie RCT, a późniejszy dropout korelował z gorszym wyjściowym funkcjonowaniem w grupie z zaburzeniami osobowości.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
„Naturalistic observational data cannot establish randomized causal effects; late dropout was associated with greater functional impairment among patients with personality disorders.”
Lokalizacja: British Journal of Clinical Psychology, Discussion / Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
Do badania zrandomizowano 60 dorosłych pacjentów z rozpoznaniem MDD do grupy jednodniowego warsztatu CBT lub grupy kontrolnej z listy oczekujących; 56 osób ukończyło analizę (30 w ODCBT, 26 w kontroli).
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
Cognitive Therapy and Research
|
„There were 60 participants enrolled in the study and randomised into the experimental and control groups.”
Lokalizacja: Cognitive Therapy and Research, Results, Participant Demographics.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
Badanie posiada istotne ograniczenia: małą liczebność próby (N=56 w analizie), bierną grupę kontrolną z listy oczekujących oraz krótki 4-tygodniowy okres obserwacji.
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
Cognitive Therapy and Research
|
„Limitations include the relatively small sample size, the use of a waitlist control condition rather than an active comparator, and the 4-week follow-up duration.”
Lokalizacja: Cognitive Therapy and Research, Discussion, Limitations.
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
AI oparte na CBT: co naprawdę pokazuje metaanaliza 15 RCT?
Depresja: g=0,36; 95% CI 0,20–0,51; N=13; p<0,001.
|
The effectiveness of CBT-based NLP-enabled AI conversational agents for mental health intervention: a systematic review and meta-analysis
npj Digital Medicine
|
„CBT-based CAs demonstrated a small to medium effect”
Lokalizacja: Results, line 113
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI oparte na CBT: co naprawdę pokazuje metaanaliza 15 RCT?
Tylko jedno badanie spełniało wszystkie kryteria jakości; 10/15 miało wysokie ryzyko biasu dla zaślepienia.
|
The effectiveness of CBT-based NLP-enabled AI conversational agents for mental health intervention: a systematic review and meta-analysis
npj Digital Medicine
|
„Only one study met all six”
Lokalizacja: Risk of bias, lines 101-104
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI oparte na CBT: co naprawdę pokazuje metaanaliza 15 RCT?
Nie można bezpośrednio uogólniać wyników na generatywną AI.
|
The effectiveness of CBT-based NLP-enabled AI conversational agents for mental health intervention: a systematic review and meta-analysis
npj Digital Medicine
|
„cannot be directly generalized to generative AI systems”
Lokalizacja: Discussion, lines 197-200
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI oparte na CBT: co naprawdę pokazuje metaanaliza 15 RCT?
Wyniki wspierają ostrożne traktowanie określonych agentów CBT jako potencjalnego dodatku, nie zamiennika psychoterapeuty.
|
The effectiveness of CBT-based NLP-enabled AI conversational agents for mental health intervention: a systematic review and meta-analysis
npj Digital Medicine
|
„GenAI chatbots ... should not be used as a replacement”
Lokalizacja: APA advisory; Recommendation 1
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
AI oparte na CBT: co naprawdę pokazuje metaanaliza 15 RCT?
Wyniki wspierają ostrożne traktowanie określonych agentów CBT jako potencjalnego dodatku, nie zamiennika psychoterapeuty.
|
Health advisory: Use of generative AI chatbots and wellness applications for mental health
|
„GenAI chatbots ... should not be used as a replacement”
Lokalizacja: APA advisory; Recommendation 1
|
Poziom 2: Ugruntowane źródłowo
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
Wszystkie 8 badań obejmowały różne projekty, w tym pojedyncze przypadki, badania pre–post bez kontroli, badania naturalistyczne i nie randomizowane porównawcze.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Study designs included single case, uncontrolled pre-post, naturalistic longitudinal and nonrandomized comparative designs.”
Lokalizacja: Results — Included studies
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
W części badań większe nasilenie objawów BPD wiązało się z większą wczesną poprawą, ale nie był to spójny wynik.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Baseline BPD symptom severity did not consistently predict poorer outcomes and, in some cases, was associated with greater early improvements.”
Lokalizacja: Abstract / Discussion
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
Nie można przypisać całej obserwowanej poprawy samej DBT, ponieważ wiele badań łączyło DBT z innymi formami leczenia.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Many studies included concurrent treatments ... limiting attribution of effects exclusively to DBT.”
Lokalizacja: Discussion — Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
ACT nie wykazała przewagi nad innymi uznanymi terapiami: metaanaliza 34 RCT
Główny efekt porównawczy wyniósł g=-0,01, p=0,86.
|
Randomized controlled evidence of the efficacy of acceptance and commitment therapy: A systematic review and meta-analysis
Clinical Psychology Review
|
„full-model ACT was not superior ... (g = -0.01, p = .86)”
Lokalizacja: publisher full text, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT nie wykazała przewagi nad innymi uznanymi terapiami: metaanaliza 34 RCT
Autorzy wskazali powtarzające się problemy metodologiczne, w tym brak prerejestracji części hipotez, niedostateczną moc i ograniczone użycie ITT.
|
Randomized controlled evidence of the efficacy of acceptance and commitment therapy: A systematic review and meta-analysis
Clinical Psychology Review
|
„lack of preregistration ... inadequate statistical power ... limited use of intent-to-treat analyses”
Lokalizacja: publisher full text, Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zerwania przymierza terapeutycznego wiążą się z gorszym wynikiem terapii
Włączone badania obejmowały różne nurty psychoterapii, w tym psychodynamiczny, poznawczo-behawioralny i poznawczo-analityczny.
|
Alliance Ruptures and Psychotherapy Outcomes: A Multilevel Meta-Analysis of Their Association
Journal of Clinical Psychology
|
„The studies included treatments from different theoretical frameworks, such as psychodynamic psychotherapy ... cognitive behavioral therapy.”
Lokalizacja: Results — Study characteristics
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.