CBT na koszmary po traumie: mniej barier może znaczyć więcej dostępu
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Strukturalna synteza wyników bez iluzji metaanalizy. Osobna ocena dla każdego wyniku (Outcomes), tabela Summary of Findings, algorytm spójności (Inconsistency) oraz jawna analiza ryzyka błędu publikacyjnego.
Pewność dowodów dla bezpośredniego efektu interwencji jest umiarkowana. Nie ma pewności, czy efekt utrzymuje się w pełni po 12 miesiącach oraz czy interwencja wyraźnie przewyższa inne aktywne formy psychoterapii o zbliżonej intensywności.
Zgodnie z GRADE, każdy wynik kliniczny oceniany jest niezależnie z uwzględnieniem kierunku efektu, pewności oraz głównych ograniczeń:
| Punkt końcowy (Outcome) | Komparator / Kontrola | Szacowany efekt | Pewność dowodów | Badania | Główne ograniczenie i nawigacja |
|---|---|---|---|---|---|
| Objawy po zakończeniu terapii | Aktywna kontrola / TAU / Waitlist | Poprawa (istotna) | Umiarkowana | 323 |
Różnorodność protokołów interwencji. Dane liczbowe w Ledgerze → |
| Funkcjonowanie psychospołeczne | Zwykła opieka (TAU) / Aktywna | Możliwa poprawa | Niska | 4 |
Mniejsza liczba prób raportujących to kryterium. Węzły w Argument Map → |
| Trwałość efektu po roku (Follow-up) | Aktywna kontrola / Obserwacja | Niepewny kierunek | Bardzo niska | 2 |
Krótki follow-up, utrata uczestników (attrition). Ocena w Radarze → |
| Działania niepożądane i szkody | Wszystkie grupy kontrolne | Nieustalone | Bardzo niska | 1 |
Brak standaryzowanego protokołu raportowania szkód. Sprawdź w Ledgerze → |
Analiza 6 etapów: porównywalność, kierunek efektów, nakładanie CI, progi kliniczne (MCID), heterogeniczność i próby wyjaśnienia:
Komunikat algorytmu: Większość badań wskazuje na poprawę, ale wielkość efektu jest zróżnicowana. Przedział predykcji obejmuje także efekt mały lub klinicznie nieistotny. Brak jednoznacznego wyjaśnienia tej rozbieżności w protokołach skutkuje obniżeniem pewności dowodów o 1 poziom (GRADE).
Identyfikacja efektu małych prób (Small-Study Effects) i asymetrii wykresu lejkowego (Funnel Plot):
Ostrzeżenie metodologiczne: Wykryto sygnał możliwego efektu małych badań (small-study effect). Może on oznaczać, że raportowany efekt jest zawyżony, ale nie pozwala samodzielnie stwierdzić intencjonalnego błędu publikacyjnego. Obniżono pewność dowodów o 1 poziom z ostrożności metodologicznej.
Śledź dokładną ścieżkę od surowych badań do końcowego poziomu pewności dowodu:
Zgodnie z zasadami EBP, synteza dowodów nie zastępuje indywidualnej konceptualizacji klinicznej ani diagnozy medycznej:
Zgodnie ze standardami rzetelności naukowej, synteza wprost wskazuje obszary niepewności i brakujących danych:
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Nie wykazano istotnej różnicy między DBT i terapią schematów w redukcji nasilenia BPD: p=.27, r=.09; po 36 miesiącach różnica średnich BPDSI-5 wynosiła -1,09, d=0,15, 95% CI -0,17 do 0,47. Obie terapie wiązały się z dużą poprawą.
Badanie oceniało grupową ACT u osób z chorobą afektywną dwubiegunową pod kątem poznawczej regulacji emocji i elastyczności psychologicznej.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
175 osób z przewlekłym bólem randomizowano do ExACT albo samego nadzorowanego ćwiczenia. Wyniki obejmowały m.in. akceptację bólu, lęk, depresję i funkcjonowanie przy obserwacji rocznej.
PMR oceniano wobec kontroli pod kątem jakości snu i zmęczenia.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Pilotaż oceniał Focused Acceptance and Commitment Therapy dla przewlekłego bólu w podstawowej opiece zdrowotnej, obejmując m.in. akceptację bólu i zaangażowanie w aktywności zgodne z wartościami.
Both AI-PDT and AI-CBT produced moderate within-group reductions in social anxiety; no significant difference between the two active treatments. At one-month follow-up, AI-PDT was significantly superior to waitlist, while AI-CBT was not.
The genAI solution increased engagement frequency 2.4x and duration 3.8x versus digital workbooks, while anxiety/depression symptom outcomes and adverse events were comparable overall.
No statistically significant difference between dCBT and face-to-face CBT (g=.17, 95% CI -0.02 to .36). dCBT outperformed active controls (g=-.77) and passive controls (g=-.92).
Both active interventions reduced adjustment-disorder symptoms versus wait-list; only iCBT-UP improved academic adjustment. Reductions in experiential avoidance and increases in self-compassion mediated iCBT-UP effects.
The paper argues that engagement is associated with outcomes but that the literature has limited agreement on how engagement should be defined, conceptualised and measured.
CBT was associated with RCSI 50%, with moderate-to-large pre-post effect sizes for anxiety (d=.77), depression (d=.76) and functioning (d=.63). Personality-disorder diagnosis did not independently predict outcomes after controlling for baseline severity, dropout and sessions.