Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
Światło jako dodatek do CBT-I: randomizowane badanie u młodych dorosłych z podprogową bezsennością
Randomizowane badanie równoległych grup porównujące CBT-I samotnie z CBT-I połączonym z poranną jasną terapią światłem. Randomizacja 1:1; 21 osób zaplanowano w każdym ramieniu. CBT-I bez dodatkowej terapii światłem.
|
Adjuvant bright light therapy to cognitive behavioral therapy for insomnia in young adults with subthreshold insomnia
Journal of Sleep Research
|
„Forty-two young adults with subthreshold insomnia were randomized to receive CBT-I alone or CBT-I plus bright light therapy.”
Lokalizacja: Journal of Sleep Research, full text: Methods, Randomization, Results and Tables
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Światło jako dodatek do CBT-I: randomizowane badanie u młodych dorosłych z podprogową bezsennością
Do randomizacji włączono 42 osoby. Nie stwierdzono istotnej różnicy między grupami w głównym wyniku nasilenia bezsenności; odnotowano natomiast istotną różnicę dla senności dziennej, korzystną dla warunku z dodatkowym światłem. Przy drugim pomiarze dane dostarczyło 20 osób.
|
Adjuvant bright light therapy to cognitive behavioral therapy for insomnia in young adults with subthreshold insomnia
Journal of Sleep Research
|
„Forty-two young adults with subthreshold insomnia were randomized to receive CBT-I alone or CBT-I plus bright light therapy.”
Lokalizacja: Journal of Sleep Research, full text: Methods, Randomization, Results and Tables
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Światło jako dodatek do CBT-I: randomizowane badanie u młodych dorosłych z podprogową bezsennością
Bardzo mała próba, populacja młodych dorosłych z podprogową bezsennością oraz krótki okres obserwacji ograniczają generalizację. Badanie nie odpowiada na pytanie o ciężką bezsenność ani długoterminową skuteczność.
|
Adjuvant bright light therapy to cognitive behavioral therapy for insomnia in young adults with subthreshold insomnia
Journal of Sleep Research
|
„Bardzo mała próba, populacja młodych dorosłych z podprogową bezsennością oraz krótki okres obserwacji ograniczają generalizację. Badanie nie odpowiada na pytanie o ciężką bezsenność ani długoterminową skuteczność.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Światło jako dodatek do CBT-I: randomizowane badanie u młodych dorosłych z podprogową bezsennością
Wynik należy interpretować w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu i warunku porównawczego, a nie jako uniwersalny efekt całej metody.
|
Adjuvant bright light therapy to cognitive behavioral therapy for insomnia in young adults with subthreshold insomnia
Journal of Sleep Research
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Journal of Sleep Research, full text: Methods, Randomization, Results and Tables
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
W analizie wariancji z powtarzanymi pomiarami wykazano istotną interakcję czas × grupa dla objawów lękowych GAD-7 [F(1,85; 98,14) = 8,60; p < 0,001; η² = 0,14; d = -1,14 po 4 tyg.] oraz depresyjnych PHQ-9 [F(1,69; 89,30) = 13,88; p < 0,001; η² = 0,21; d = -1,49 po 4 tyg.; MD = -10,19; 95% CI: -13,49 do -6,89].
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
Cognitive Therapy and Research
|
„Repeated measures ANOVA revealed significant time × group interaction effects on GAD-7 and PHQ-9, with medium to large effect sizes maintained at 4-week follow-up.”
Lokalizacja: Cognitive Therapy and Research, Results, Primary Outcomes.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI oparte na CBT: co naprawdę pokazuje metaanaliza 15 RCT?
Tylko jedno badanie spełniało wszystkie kryteria jakości; 10/15 miało wysokie ryzyko biasu dla zaślepienia.
|
The effectiveness of CBT-based NLP-enabled AI conversational agents for mental health intervention: a systematic review and meta-analysis
npj Digital Medicine
|
„Only one study met all six”
Lokalizacja: Risk of bias, lines 101-104
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Human–GenAI w ekspozycji na lęk akademicki: dwa RCT
Efekty głównych wyników wynosiły d=0,25–0,35 względem aktywnej kontroli i d=0,43–0,58 względem listy oczekujących. Efekty dla afektu, lęku uogólnionego i objawów depresyjnych były ograniczone.
|
Human–GenAI w ekspozycji na lęk akademicki: dwa RCT
npj Digital Medicine
|
„Across two randomized controlled trials (N = 425) ...”
Lokalizacja: npj Digital Medicine, abstract/results summary available on publisher page.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Chatbot może być pomocny — i jednocześnie wzmacniać ryzyko. Nowe badanie pokazuje dlaczego
Badanie objęło 810 symulowanych rozmów, 30 profili użytkowników i 9 chatbotów.
|
A clinically validated framework for auditing AI chatbot behavior in mental health interactions
Nature Medicine
|
„the full dataset comprised 810 simulated conversations ... spanning 6,329 turns”
Lokalizacja: publisher full text, Results § SIM-VAIL framework
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Aplikacyjne CBT u studentów zagranicznych: mały RCT, ale ważny sygnał
W pełnej analizie 19 z 23 osób z interwencji i 20 z 20 osób z grupy oczekującej ukończyło wszystkie trzy pomiary.
|
A randomized controlled trial of an app-based cognitive behavioral therapy for international students
Internet Interventions
|
„19 of 23 (82.61%) in the intervention group and all 20 (100%) in the waitlist control group completed assessments at all three time points.”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI i zdrowie psychiczne — przegląd publikacji
Użytkownicy często oceniali użyteczność, satysfakcję i przymierze terapeutyczne jako umiarkowane do wysokich, ale niezgodne kontekstowo odpowiedzi osłabiały zaufanie.
|
Generative AI mental health chatbots: a scoping review of intervention design and user experience
npj Digital Medicine
|
„Moderate-to-high usability, therapeutic alliance and satisfaction were reported; inaccurate or contextually misaligned outputs eroded trust.”
Lokalizacja: wyniki/dyskusja
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Aktywacja behawioralna w depresji: duża metaanaliza 105 badań porządkuje dowody
Metaanaliza obejmowała 105 RCT i 13 933 pacjentów.
|
Behavioral activation for depression: A comprehensive systematic review and meta-analysis
Clinical Psychology Review
|
„We included 105 trials (13,933 patients)”
Lokalizacja: publisher full text, Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Aktywacja behawioralna w depresji: duża metaanaliza 105 badań porządkuje dowody
Dla dorosłych pacjentów ambulatoryjnych BA vs kontrola SMD wyniosło 0,67 (95% CI 0,54–0,80; k=61).
|
Behavioral activation for depression: A comprehensive systematic review and meta-analysis
Clinical Psychology Review
|
„SMD of BA for adult outpatients compared with control conditions was 0.67 (95% CI: 0.54 to 0.80; k=61)”
Lokalizacja: publisher full text, Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Aktywacja behawioralna w depresji: duża metaanaliza 105 badań porządkuje dowody
Heterogeniczność dla głównego porównania była wysoka: I²=71%, a 95% PI wyniósł -0,11 do 1,46.
|
Behavioral activation for depression: A comprehensive systematic review and meta-analysis
Clinical Psychology Review
|
„high heterogeneity (I² = 71%) and a broad 95% prediction interval (-0.11 to 1.46)”
Lokalizacja: publisher full text, Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Aktywacja behawioralna w depresji: duża metaanaliza 105 badań porządkuje dowody
BA nie różniła się istotnie od innych terapii: SMD=0,04 (95% CI -0,10 do 0,18; k=27).
|
Behavioral activation for depression: A comprehensive systematic review and meta-analysis
Clinical Psychology Review
|
„We found no significant difference between BA and other therapies (k=27; SMD=0.04; 95% CI: -0.10 to 0.18)”
Lokalizacja: publisher full text, Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zerwania przymierza terapeutycznego wiążą się z gorszym wynikiem terapii
Badanie nie ustala przyczynowości ani nie ocenia bezpośrednio skuteczności naprawy zerwań.
|
Alliance Ruptures and Psychotherapy Outcomes: A Multilevel Meta-Analysis of Their Association
Journal of Clinical Psychology
|
„The meta-analysis does not directly test temporal or causal ordering and does not examine rupture repair as an intervention.”
Lokalizacja: Discussion / Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Kiedy przymierze terapeutyczne pęka: czego pacjenci i terapeuci uczą nas o naprawie relacji
W syntezie znalazło się 10 badań jakościowych.
|
A systematic review and thematic synthesis of qualitative literature on the experiences of alliance ruptures within psychotherapy
British Journal of Clinical Psychology
|
„The thematic synthesis included ten studies.”
Lokalizacja: Results — Study characteristics
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI-CBT: obecne RCT pokazują ograniczoną skuteczność kliniczną
77 pełnych tekstów poddano ocenie, a jakość oceniano narzędziem Cochrane RoB 2.
|
Efficacy of AI-delivered cognitive behavioral therapy interventions for anxiety and depressive symptoms: a systematic review
npj Digital Medicine
|
„All remaining records were retrieved for a full-text review, resulting in 77 articles for the full-text review stage... Study quality was assessed using the Cochrane Risk of Bias Tool 2.”
Lokalizacja: Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Naturalistyczne badanie 10-tygodniowego wieloelementowego DBT; pomiary przed i po terapii Punkt wyjścia vs po 10 tygodniach; brak kontrolnej grupy
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
„In total, n=89 DBT patients were recruited ... follow-up data ... n=53 ... 52.8% reliably improved.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Spośród 89 zrekrutowanych pacjentów dane bazowe miało 85, a follow-up 53. Po 10 tygodniach istotnie zmniejszyły się objawy BPD i poprawiło się funkcjonowanie osobowości; 52.8% completerów spełniało kryterium wiarygodnej poprawy BSL-23, a 33.9% poprawy BPDSI. Wyższa wyjściowa negative affectivity i psychoticism wiązała się z mniejszą zmianą objawów.
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
„In total, n=89 DBT patients were recruited ... follow-up data ... n=53 ... 52.8% reliably improved.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
Nie wykazano istotnej różnicy między DBT i terapią schematów w redukcji nasilenia BPD: p=.27, r=.09; po 36 miesiącach różnica średnich BPDSI-5 wynosiła -1,09, d=0,15, 95% CI -0,17 do 0,47. Obie terapie wiązały się z dużą poprawą.
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
JAMA Psychiatry
|
„Of 204 participants (172 female [84.3%]; mean [SD] age, 32.21 [9.57] years), 95 (46.6%) received DBT and 109 (53.4%) received ST.”
Lokalizacja: JAMA Psychiatry, Results; charakterystyka próby i główny wynik.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.