Skuteczność treningu progresywnej relaksacji mięśniowej w redukcji lęku u pacjentów z ostrą schizofrenią: badanie z randomizacją
Badanie RCT oceniało redukcję lęku podczas ostrego epizodu schizofrenii.
Strukturalna synteza wyników bez iluzji metaanalizy. Osobna ocena dla każdego wyniku (Outcomes), tabela Summary of Findings, algorytm spójności (Inconsistency) oraz jawna analiza ryzyka błędu publikacyjnego.
Pewność dowodów dla bezpośredniego efektu interwencji jest umiarkowana. Nie ma pewności, czy efekt utrzymuje się w pełni po 12 miesiącach oraz czy interwencja wyraźnie przewyższa inne aktywne formy psychoterapii o zbliżonej intensywności.
Zgodnie z GRADE, każdy wynik kliniczny oceniany jest niezależnie z uwzględnieniem kierunku efektu, pewności oraz głównych ograniczeń:
| Punkt końcowy (Outcome) | Komparator / Kontrola | Szacowany efekt | Pewność dowodów | Badania | Główne ograniczenie i nawigacja |
|---|---|---|---|---|---|
| Objawy po zakończeniu terapii | Aktywna kontrola / TAU / Waitlist | Poprawa (istotna) | Umiarkowana | 382 |
Różnorodność protokołów interwencji. Dane liczbowe w Ledgerze → |
| Funkcjonowanie psychospołeczne | Zwykła opieka (TAU) / Aktywna | Możliwa poprawa | Niska | 4 |
Mniejsza liczba prób raportujących to kryterium. Węzły w Argument Map → |
| Trwałość efektu po roku (Follow-up) | Aktywna kontrola / Obserwacja | Niepewny kierunek | Bardzo niska | 2 |
Krótki follow-up, utrata uczestników (attrition). Ocena w Radarze → |
| Działania niepożądane i szkody | Wszystkie grupy kontrolne | Nieustalone | Bardzo niska | 1 |
Brak standaryzowanego protokołu raportowania szkód. Sprawdź w Ledgerze → |
Analiza 6 etapów: porównywalność, kierunek efektów, nakładanie CI, progi kliniczne (MCID), heterogeniczność i próby wyjaśnienia:
Komunikat algorytmu: Większość badań wskazuje na poprawę, ale wielkość efektu jest zróżnicowana. Przedział predykcji obejmuje także efekt mały lub klinicznie nieistotny. Brak jednoznacznego wyjaśnienia tej rozbieżności w protokołach skutkuje obniżeniem pewności dowodów o 1 poziom (GRADE).
Identyfikacja efektu małych prób (Small-Study Effects) i asymetrii wykresu lejkowego (Funnel Plot):
Ostrzeżenie metodologiczne: Wykryto sygnał możliwego efektu małych badań (small-study effect). Może on oznaczać, że raportowany efekt jest zawyżony, ale nie pozwala samodzielnie stwierdzić intencjonalnego błędu publikacyjnego. Obniżono pewność dowodów o 1 poziom z ostrożności metodologicznej.
Śledź dokładną ścieżkę od surowych badań do końcowego poziomu pewności dowodu:
Zgodnie z zasadami EBP, synteza dowodów nie zastępuje indywidualnej konceptualizacji klinicznej ani diagnozy medycznej:
Zgodnie ze standardami rzetelności naukowej, synteza wprost wskazuje obszary niepewności i brakujących danych:
Badanie RCT oceniało redukcję lęku podczas ostrego epizodu schizofrenii.
Dwa badania porównywały naturalne i instruowane tłumienie myśli z techniką akceptacyjną. Wyższa naturalna skłonność do akceptacji wiązała się z mniejszą obsesyjnością, depresją i lękiem oraz mniejszym dystresem związanym z natrętnymi myślami.
Nie wykazano prostego natychmiastowego ani opóźnionego efektu rebound, ale lęk wpływał na intruzje.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Redukcja lęku stanowego w grupie relaksacyjnej; brak różnic między grupami w miarach pamięci.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Wcześniej raportowana część kliniczna wskazywała na poprawę lęku; analiza tej publikacji koncentrowała się na funkcji naczyniowej i markerach zapalnych. Poprawa lęku nie przełożyła się na istotną zmianę badanych biomarkerów.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Po 6 tygodniach gamifikowana interwencja zmniejszała nasilenie lęku dziecka względem listy oczekujących; raportowany rozmiar efektu wynosił 0,36–0,60. Zaobserwowano też poprawę lękowej wrażliwości rodziców, lecz efekt ten nie utrzymał istotności po korekcie za wielokrotne porównania.
W grupie aplikacji większy spadek objawów depresyjnych i negatywnych myśli automatycznych; efekt dla objawów depresyjnych utrzymał się podczas 2-miesięcznej obserwacji. Nie wykazano istotnych interakcji dla adaptacji do studiów i pozytywnych myśli automatycznych.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
Przegląd zidentyfikował 30 badań ACT pracowniczych, w tym 18 kontrolowanych, i oceniał poszczególne procesy elastyczności psychologicznej. Wnioski wskazywały m.in. na poprawę akceptacji, defuzji i kontaktu z chwilą obecną.