Strukturalna synteza wyników bez iluzji metaanalizy. Osobna ocena dla każdego wyniku (Outcomes), tabela Summary of Findings, algorytm spójności (Inconsistency) oraz jawna analiza ryzyka błędu publikacyjnego.
Pewność dowodów dla bezpośredniego efektu interwencji jest umiarkowana. Nie ma pewności, czy efekt utrzymuje się w pełni po 12 miesiącach oraz czy interwencja wyraźnie przewyższa inne aktywne formy psychoterapii o zbliżonej intensywności.
Zgodnie z GRADE, każdy wynik kliniczny oceniany jest niezależnie z uwzględnieniem kierunku efektu, pewności oraz głównych ograniczeń:
| Punkt końcowy (Outcome) | Komparator / Kontrola | Szacowany efekt | Pewność dowodów | Badania | Główne ograniczenie i nawigacja |
|---|---|---|---|---|---|
| Objawy po zakończeniu terapii | Aktywna kontrola / TAU / Waitlist | Poprawa (istotna) | Umiarkowana | 700 |
Różnorodność protokołów interwencji. Dane liczbowe w Ledgerze → |
| Funkcjonowanie psychospołeczne | Zwykła opieka (TAU) / Aktywna | Możliwa poprawa | Niska | 4 |
Mniejsza liczba prób raportujących to kryterium. Węzły w Argument Map → |
| Trwałość efektu po roku (Follow-up) | Aktywna kontrola / Obserwacja | Niepewny kierunek | Bardzo niska | 2 |
Krótki follow-up, utrata uczestników (attrition). Ocena w Radarze → |
| Działania niepożądane i szkody | Wszystkie grupy kontrolne | Nieustalone | Bardzo niska | 1 |
Brak standaryzowanego protokołu raportowania szkód. Sprawdź w Ledgerze → |
Analiza 6 etapów: porównywalność, kierunek efektów, nakładanie CI, progi kliniczne (MCID), heterogeniczność i próby wyjaśnienia:
Komunikat algorytmu: Większość badań wskazuje na poprawę, ale wielkość efektu jest zróżnicowana. Przedział predykcji obejmuje także efekt mały lub klinicznie nieistotny. Brak jednoznacznego wyjaśnienia tej rozbieżności w protokołach skutkuje obniżeniem pewności dowodów o 1 poziom (GRADE).
Identyfikacja efektu małych prób (Small-Study Effects) i asymetrii wykresu lejkowego (Funnel Plot):
Ostrzeżenie metodologiczne: Wykryto sygnał możliwego efektu małych badań (small-study effect). Może on oznaczać, że raportowany efekt jest zawyżony, ale nie pozwala samodzielnie stwierdzić intencjonalnego błędu publikacyjnego. Obniżono pewność dowodów o 1 poziom z ostrożności metodologicznej.
Śledź dokładną ścieżkę od surowych badań do końcowego poziomu pewności dowodu:
Zgodnie z zasadami EBP, synteza dowodów nie zastępuje indywidualnej konceptualizacji klinicznej ani diagnozy medycznej:
Zgodnie ze standardami rzetelności naukowej, synteza wprost wskazuje obszary niepewności i brakujących danych:
Brak ustrukturyzowanego głównego wyniku w źródle.
74 kobiety z PTSD związanym z wykorzystywaniem seksualnym w dzieciństwie randomizowano do 12-tygodniowego DBT-PTSD albo listy oczekujących; około połowa miała także BPD. Program łączył zasady DBT z interwencjami skoncentrowanymi na traumie.
Latent trait/dimensional model fit better than categorical alternatives in this community sample.
Interwencja DT przyniosła większą poprawę w tolerancji na dyskomfort niż warunki porównawcze; depresja uległa poprawie w obu grupach.
114 osób z przewlekłym bólem randomizowano do 8 sesji ACT albo CBT. Obie grupy poprawiły funkcjonowanie, a ACT dawało korzystne zmiany w interferencji bólu, depresji i lęku związanego z bólem, bez przewagi nad CBT w głównych wynikach.
Osoby z BPD opisywały bardziej niestabilny i zależny kontekstowo obraz siebie, z częstym smutkiem, złością i lękiem.
Metaanaliza wskazała charakterystyczną dynamikę spadku HR podczas odruchu nurkowego.
MBRP rozwijało uważne reagowanie na dyskomfort emocjonalny i głód substancji; redukcja depresji i głodu wiązała się ze zmniejszonym sięganiem po substancje.
SFT+TAU produced significant symptom/functioning improvements; the treatment explicitly uses mode-oriented experiential work.
Badanie RCT oceniało redukcję lęku podczas ostrego epizodu schizofrenii.
Dwa badania porównywały naturalne i instruowane tłumienie myśli z techniką akceptacyjną. Wyższa naturalna skłonność do akceptacji wiązała się z mniejszą obsesyjnością, depresją i lękiem oraz mniejszym dystresem związanym z natrętnymi myślami.
Nie wykazano prostego natychmiastowego ani opóźnionego efektu rebound, ale lęk wpływał na intruzje.
Redukcja lęku stanowego w grupie relaksacyjnej; brak różnic między grupami w miarach pamięci.
Spośród 73 osób 28 zaklasyfikowano jako przypadki, w których interakcja z AI pogarszała psychozę. W tej grupie pierwszy epizod psychozy dotyczył 17 z 28 osób (60,7%), a 18 z 28 przypadków (64,3%) zaklasyfikowano jako AI pełniące rolę wzmacniacza. W 15 przypadkach (53,6%) udokumentowano ChatGPT, a 24 z 28 przypadków (85,7%) wystąpiły po maju 2024 r.
The paper presents and reviews the model underlying ACT; the authors describe the available evidence as broadly supportive but not yet mature and note that there are not enough well-controlled studies to conclude general superiority over other active treatments.