DOWODY BADAWCZE → ŚLEDZALNOŚĆ TWIERDZEŃ

Rejestr Dowodów i Cytowań (Evidence & Citation Ledger)

Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.

Wyczyść
2233 wszystkich twierdzeń (Claims)
926 FACT (fakty empiryczne)
428 INTERPRETATION (wnioski)
157 UNCERTAINTY (granice dowodu)
0 COMMENT (komentarze)
2230 ze zweryfikowanym DOI/PMID

5 Wymiarów Oceny Dowodu Klinicznego

Zasada EBP: brak pojedynczego sztucznego wyniku punktowego

W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:

Wymiar 1 Czy efekt zaobserwowano? Odpowiedź tak/nie na podstawie danych empirycznych w publikacji pierwotnej.
Wymiar 2 Jak duży był efekt? Wskaźniki d Cohena, Hedges' g, ryzyko względne (RR) lub różnica średnich.
Wymiar 3 Jak pewne jest oszacowanie? Ocena GRADE: wysoka, umiarkowana, niska, bardzo niska (ryzyko błędu, precyzja).
Wymiar 4 Czy ma znaczenie kliniczne? Przekroczenie progu minimalnej istotnej różnicy klinicznej (MCID).
Wymiar 5 Czy odnosi się do pacjenta? Bezpośredniość dowodu (Directness) i zgodność charakterystyki próby z pacjentem.

Rejestr Śledzalności Cytowań (Citation Ledger)

Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).

Wyników na stronie: 20
Twierdzenie (Claim) Źródło i Identyfikator Dosłowny cytat i Lokalizacja 5 Wymiarów & Poziom Audytu
AI i CBT: więcej zaangażowania nie musi oznaczać większej redukcji objawów
ID: C-2026-25013218-06 UNCERTAINTY LIMITATION
Interpretacja wyników powinna uwzględniać niezaślepiony projekt, samodzielny charakter interwencji oraz deklarowane związki części autorów z firmą rozwijającą aplikację.
Increasing engagement with cognitive-behavioral therapy (CBT) using generative AI: a randomized controlled trial (RCT)
Communications Medicine
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana RCT z odpowiednią mocą statystyczną (N ≥ 100); obniżenie z wysokiej ze względu na brak podwójnego zaślepienia w psychoterapii.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Cyfrowe CBT w OCD: czy dorównuje terapii twarzą w twarz?
ID: C-2026-26086345-01 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Metaanaliza obejmowała 18 badań, 1705 uczestników i 19 porównań.
The efficacy of digital cognitive behavioral therapy for obsessive-compulsive disorder: a systematic review and meta-analysis
BMC Psychiatry
Metaanaliza Metaanaliza
„Eighteen studies involving 1,705 participants contributed 19 comparisons.”
Lokalizacja: Abstract – Methods/Results
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana do wysokiej Metaanaliza / przegląd systematyczny: wysoka liczebność łączna prób i synteza statystyczna wielu RCT.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Cyfrowe CBT w OCD: czy dorównuje terapii twarzą w twarz?
ID: C-2026-26086345-02 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Nie wykazano istotnej różnicy między dCBT i CBT twarzą w twarz.
The efficacy of digital cognitive behavioral therapy for obsessive-compulsive disorder: a systematic review and meta-analysis
BMC Psychiatry
Metaanaliza Metaanaliza
„No statistically significant difference in post-intervention OCD symptom severity was observed between dCBT and face-to-face CBT.”
Lokalizacja: Abstract – Results
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
2. Parametr efektu:
Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście)
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana do wysokiej Metaanaliza / przegląd systematyczny: wysoka liczebność łączna prób i synteza statystyczna wielu RCT.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Cyfrowe CBT w OCD: czy dorównuje terapii twarzą w twarz?
ID: C-2026-26086345-03 FACT EVIDENCE_VERIFIED
dCBT było skuteczniejsze niż aktywne i pasywne warunki kontrolne w zakresie objawów po interwencji.
The efficacy of digital cognitive behavioral therapy for obsessive-compulsive disorder: a systematic review and meta-analysis
BMC Psychiatry
Metaanaliza Metaanaliza
„dCBT was associated with significantly lower post-intervention OCD symptom severity than active psychological controls and passive controls.”
Lokalizacja: Abstract – Results
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana do wysokiej Metaanaliza / przegląd systematyczny: wysoka liczebność łączna prób i synteza statystyczna wielu RCT.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Cyfrowe CBT w OCD: czy dorównuje terapii twarzą w twarz?
ID: C-2026-26086345-04 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE
Dalsze badania powinny porównywać cyfrowe formaty także pod względem poziomu wsparcia i warunków aktywnej kontroli, a nie tylko wobec braku leczenia.
The efficacy of digital cognitive behavioral therapy for obsessive-compulsive disorder: a systematic review and meta-analysis
BMC Psychiatry
Metaanaliza Metaanaliza
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Kontekst sekcji
1. Efekt zaobserwowany:
Wniosek interpretacyjny autorów
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana do wysokiej Metaanaliza / przegląd systematyczny: wysoka liczebność łączna prób i synteza statystyczna wielu RCT.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Cyfrowe CBT w OCD: czy dorównuje terapii twarzą w twarz?
ID: C-2026-26086345-05 UNCERTAINTY LIMITATION
Średni wynik metaanalizy nie może być automatycznie przenoszony na każdy produkt, aplikację ani poziom wsparcia terapeuty.
The efficacy of digital cognitive behavioral therapy for obsessive-compulsive disorder: a systematic review and meta-analysis
BMC Psychiatry
Metaanaliza Metaanaliza
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana do wysokiej Metaanaliza / przegląd systematyczny: wysoka liczebność łączna prób i synteza statystyczna wielu RCT.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Czy DBT musi być intensywna, żeby działała?
ID: C-2026-cpp70336-01 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Badanie objęło 105 dorosłych uczestniczących w 12-tygodniowym programie DBT.
Does More Mean Better? Treatment Intensity and Predictors of Clinically Significant Change in Suicidal Ideation During Dialectical Behaviour Therapy
Clinical Psychology & Psychotherapy
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„Adults (n = 105) in a hospital-based DBT day treatment programme were triaged into three DBT intensity tracks over 12 weeks.”
Lokalizacja: Abstract – Methods
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Czy DBT musi być intensywna, żeby działała?
ID: C-2026-cpp70336-02 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Uczestników triage’owano do trzech poziomów intensywności DBT w ciągu 12 tygodni.
Does More Mean Better? Treatment Intensity and Predictors of Clinically Significant Change in Suicidal Ideation During Dialectical Behaviour Therapy
Clinical Psychology & Psychotherapy
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„Adults (n = 105) in a hospital-based DBT day treatment programme were triaged into three DBT intensity tracks over 12 weeks.”
Lokalizacja: Abstract – Methods
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Czy DBT musi być intensywna, żeby działała?
ID: C-2026-cpp70336-04 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Wczesna poprawa myśli samobójczych od baseline do 6. tygodnia przewidywała większą szansę osiągnięcia klinicznie istotnej poprawy w 12. tygodniu.
Does More Mean Better? Treatment Intensity and Predictors of Clinically Significant Change in Suicidal Ideation During Dialectical Behaviour Therapy
Clinical Psychology & Psychotherapy
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„Early symptom improvement predicted higher odds of achieving CSC at Week 12.”
Lokalizacja: Abstract – Results
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
2. Parametr efektu:
Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście)
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Czy rozmiar grupy ma znaczenie w treningu DBT?
ID: C-2026-26100889-01 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Badanie obejmowało 206 dorosłych: 103 uczestników w grupach 12-osobowych i 103 w grupach 20-osobowych.
Does group size matter? An evaluation of the impact of group size on DBT skills training outcomes
the Cognitive Behaviour Therapist
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„Routinely collected data were analysed for 206 adults ... 12 participants (n = 103) or 20 participants (n = 103).”
Lokalizacja: Abstract – Methods
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Czy rozmiar grupy ma znaczenie w treningu DBT?
ID: C-2026-26100889-05 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE
Brak wykrytej różnicy nie powinien być interpretowany jako dowód równoważności grup 12- i 20-osobowych.
Does group size matter? An evaluation of the impact of group size on DBT skills training outcomes
the Cognitive Behaviour Therapist
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Kontekst sekcji
1. Efekt zaobserwowany:
Wniosek interpretacyjny autorów
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
CBT online: mechanizm zmiany może być ważniejszy niż sam wynik końcowy
ID: C-2026-62720139-01 FACT EVIDENCE_VERIFIED
W badaniu uczestniczyło 181 studentów losowo przydzielonych do iCBT-UP, iPMR lub wait-list.
Effectiveness and mechanisms of internet-delivered transdiagnostic CBT for students with adjustment disorder: the role of cognitive inflexibility, self-compassion, and mindfulness
Cognitive Behaviour Therapy
Badanie pierwotne RCT
„A total of 181 students ... were randomized (2:2:1) to iCBT-UP (n=79), iPMR (n=63), or wait-list (n=39).”
Lokalizacja: PubMed – Abstract
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana RCT z odpowiednią mocą statystyczną (N ≥ 100); obniżenie z wysokiej ze względu na brak podwójnego zaślepienia w psychoterapii.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Ograniczona (próba subkliniczna lub studencka, ostrożność w uogólnianiu na pacjentów klinicznych)
CBT online: mechanizm zmiany może być ważniejszy niż sam wynik końcowy
ID: C-2026-62720139-02 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Obie aktywne interwencje zmniejszyły objawy zaburzenia adaptacyjnego względem wait-list.
Effectiveness and mechanisms of internet-delivered transdiagnostic CBT for students with adjustment disorder: the role of cognitive inflexibility, self-compassion, and mindfulness
Cognitive Behaviour Therapy
Badanie pierwotne RCT
„Both active interventions significantly reduced AjD symptoms relative to wait-list.”
Lokalizacja: PubMed – Abstract
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana RCT z odpowiednią mocą statystyczną (N ≥ 100); obniżenie z wysokiej ze względu na brak podwójnego zaślepienia w psychoterapii.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
CBT online: mechanizm zmiany może być ważniejszy niż sam wynik końcowy
ID: C-2026-62720139-03 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Tylko iCBT-UP poprawiło funkcjonowanie akademickie.
Effectiveness and mechanisms of internet-delivered transdiagnostic CBT for students with adjustment disorder: the role of cognitive inflexibility, self-compassion, and mindfulness
Cognitive Behaviour Therapy
Badanie pierwotne RCT
„whereas only iCBT-UP improved academic adjustment.”
Lokalizacja: PubMed – Abstract
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana RCT z odpowiednią mocą statystyczną (N ≥ 100); obniżenie z wysokiej ze względu na brak podwójnego zaślepienia w psychoterapii.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
CBT online: mechanizm zmiany może być ważniejszy niż sam wynik końcowy
ID: C-2026-62720139-04 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Zmniejszenie unikania doświadczeń i wzrost samowspółczucia pośredniczyły w części efektów iCBT-UP.
Effectiveness and mechanisms of internet-delivered transdiagnostic CBT for students with adjustment disorder: the role of cognitive inflexibility, self-compassion, and mindfulness
Cognitive Behaviour Therapy
Badanie pierwotne RCT
„Reductions in experiential avoidance and increases in self-compassion mediated the effects of iCBT-UP.”
Lokalizacja: PubMed – Abstract
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana RCT z odpowiednią mocą statystyczną (N ≥ 100); obniżenie z wysokiej ze względu na brak podwójnego zaślepienia w psychoterapii.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
CBT online: mechanizm zmiany może być ważniejszy niż sam wynik końcowy
ID: C-2026-62720139-05 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE
Mierzenie mechanizmów zmiany może wzbogacać interpretację skuteczności CBT ponad sam wynik końcowy.
Effectiveness and mechanisms of internet-delivered transdiagnostic CBT for students with adjustment disorder: the role of cognitive inflexibility, self-compassion, and mindfulness
Cognitive Behaviour Therapy
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Kontekst sekcji
1. Efekt zaobserwowany:
Wniosek interpretacyjny autorów
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana RCT z odpowiednią mocą statystyczną (N ≥ 100); obniżenie z wysokiej ze względu na brak podwójnego zaślepienia w psychoterapii.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
CBT online: mechanizm zmiany może być ważniejszy niż sam wynik końcowy
ID: C-2026-62720139-06 UNCERTAINTY LIMITATION
Wyniki nie powinny być automatycznie uogólniane poza badaną populację studentów z zaburzeniem adaptacyjnym.
Effectiveness and mechanisms of internet-delivered transdiagnostic CBT for students with adjustment disorder: the role of cognitive inflexibility, self-compassion, and mindfulness
Cognitive Behaviour Therapy
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana RCT z odpowiednią mocą statystyczną (N ≥ 100); obniżenie z wysokiej ze względu na brak podwójnego zaślepienia w psychoterapii.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Ograniczona (próba subkliniczna lub studencka, ostrożność w uogólnianiu na pacjentów klinicznych)
Zaangażowanie w psychoterapię: problemem jest nie tylko adherence
ID: C-2026-2610143x-02 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Wiele badań opiera pomiar engagement na pojedynczych wskaźnikach behawioralnych, takich jak homework lub frekwencja.
A model of engagement in psychological therapy
Behavioural and Cognitive Psychotherapy
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„those that include engagement measures within other designs rely mainly on single behavioural indicators, such as whether between-session tasks ... were completed, or the number of sessions attended.”
Lokalizacja: Abstract
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Światło jako dodatek do CBT-I: randomizowane badanie u młodych dorosłych z podprogową bezsennością
ID: C-2026-jsr70357-01 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Randomizowane badanie równoległych grup porównujące CBT-I samotnie z CBT-I połączonym z poranną jasną terapią światłem. Randomizacja 1:1; 21 osób zaplanowano w każdym ramieniu. CBT-I bez dodatkowej terapii światłem.
Adjuvant bright light therapy to cognitive behavioral therapy for insomnia in young adults with subthreshold insomnia
Journal of Sleep Research
Badanie pierwotne RCT
„Forty-two young adults with subthreshold insomnia were randomized to receive CBT-I alone or CBT-I plus bright light therapy.”
Lokalizacja: Journal of Sleep Research, full text: Methods, Randomization, Results and Tables
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Światło jako dodatek do CBT-I: randomizowane badanie u młodych dorosłych z podprogową bezsennością
ID: C-2026-jsr70357-02 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Do randomizacji włączono 42 osoby. Nie stwierdzono istotnej różnicy między grupami w głównym wyniku nasilenia bezsenności; odnotowano natomiast istotną różnicę dla senności dziennej, korzystną dla warunku z dodatkowym światłem. Przy drugim pomiarze dane dostarczyło 20 osób.
Adjuvant bright light therapy to cognitive behavioral therapy for insomnia in young adults with subthreshold insomnia
Journal of Sleep Research
Badanie pierwotne RCT
„Forty-two young adults with subthreshold insomnia were randomized to receive CBT-I alone or CBT-I plus bright light therapy.”
Lokalizacja: Journal of Sleep Research, full text: Methods, Randomization, Results and Tables
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
2. Parametr efektu:
Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście)
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia

Czego nie wiemy? Granice wiedzy i niepewności badawcze

Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:

1. Trwałość odległa efektów (>24 mies.)

Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.

2. Zależność od formatu i zaangażowania

Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.

3. Działania niepożądane i pogorszenie

Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.

Chcesz zbadać luki badawcze w populacjach i metodach? Otwórz Moduł Luk Badawczych (Knowledge Gaps) →

Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.