Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
DBT nie wdraża się samym szkoleniem. Lekcje z pięciu europejskich krajów
Najbardziej użyteczny wniosek wdrożeniowy jest taki, że rozwój DBT wymaga infrastruktury, a nie tylko szkolenia pojedynczych terapeutów.
|
Case study: The DBT implementation journey of dialectical behaviour therapy in five European countries
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
DBT nie wdraża się samym szkoleniem. Lekcje z pięciu europejskich krajów
Publikacja nie jest porównaniem skuteczności klinicznej DBT między krajami.
|
Case study: The DBT implementation journey of dialectical behaviour therapy in five European countries
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
Do przeglądu włączono 115 badań.
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„After a three-phase screening, 115 studies met inclusion criteria.”
Lokalizacja: Abstract; Results — Study selection
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
82% badań przeprowadzono w USA, a 50% obejmowało weteranów lub aktywny personel wojskowy.
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„Most studies were conducted in the United States (82%) involving veterans or active military (50%).”
Lokalizacja: Abstract; Results — Study characteristics
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
PE stanowiło 50%, a CPT 31% badanych terapii.
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„PE (50%) and CPT (31%) dominated the treatment landscape.”
Lokalizacja: Abstract — Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
PTSD i depresję mierzono w 83% badań, zwykle sesja po sesji, średnio dziewięć razy; regresja wielopoziomowa była najczęstszą metodą analizy (48%).
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„PTSD and depression were ... measured ... (83%), typically assessed session-by-session with an average of nine repeated measurements ... Multilevel regression modelling was the predominant analytic strategy (48%).”
Lokalizacja: Abstract — Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
Przegląd opisuje sposoby badania zmiany, a nie skuteczność względną terapii ani wielkość efektów.
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„The review mapped research practices rather than providing an overview of effect sizes for treatment response.”
Lokalizacja: Introduction / Study objectives
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Kiedy przymierze terapeutyczne pęka: czego pacjenci i terapeuci uczą nas o naprawie relacji
W syntezie znalazło się 10 badań jakościowych.
|
A systematic review and thematic synthesis of qualitative literature on the experiences of alliance ruptures within psychotherapy
British Journal of Clinical Psychology
|
„The thematic synthesis included ten studies.”
Lokalizacja: Results — Study characteristics
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT i EMDR krok po kroku: badanie wykonalności leczenia fazowego BPD z traumą
Wszyscy uczestnicy przeszli początkowo sześciomiesięczny DBT-ST; następnie losowo przydzielano ich do dalszego DBT-ST albo DBT-ST+EMDR.
|
The combination of dialectical behavioral skills training with EMDR in the treatment of borderline personality disorder and psychological trauma: a feasibility randomized trial.
Borderline personality disorder and emotion dysregulation
|
„All participants initially underwent a six-month DBT-ST training (phase 1). Following this, participants ... were randomized into two treatment arms.”
Lokalizacja: Abstract; Methods — Study design
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Samodzielny trening umiejętności DBT w BPD: systematyczny przegląd i metaanaliza
W analizie pięciu badań nasilenie BPD poprawiało się within-arm d=-1.32 (95% CI -1.99 do -.64), depresja d=-1.04, globalna psychopatologia d=-.73. Pooled dropout wyniósł 29% (95% CI 23–36%).
|
Stand-alone dialectical behavior therapy skills training for borderline personality disorder: A systematic review and meta-analysis
Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment
|
„Seven studies met criteria; five entered meta-analysis ... d=-1.32 ... pooled dropout 29%.”
Lokalizacja: PubMed/APA full-text link, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zmiany aktywności wyspy mózgu po treningu umiejętności DBT u pacjentów z depresją i NSSI
W analizie końcowej uwzględniono 69 osób. DBT-ST wiązał się z lepszą poprawą NSSI i depresji w analizowanej podgrupie nastolatków; odnotowano też zmiany parametrów aktywności prawej i lewej wyspy.
|
Insular spontaneous activity changes after dialectical behavior therapy skills training for depressed patients with non-suicidal self-injury: a randomized controlled trial
BMC Psychiatry
|
„80 patients ... randomly assigned ... DBT-ST or social support group therapy once weekly for 13 weeks; final valid sample 69.”
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Równoległy trening umiejętności DBT dla nastolatków i rodziców vs trening tylko dla nastolatków: pilotażowe RCT NSSI
NSSI spadało w obu grupach. Równoległy trening rodziców wiązał się z większą redukcją depresji (p=.03) i lęku (p=.01) oraz wzrostem pozytywnych interakcji rodzic–nastolatek z mediany 2 do 11 razy tygodniowo.
|
Effect of parallel adolescent and parent dialectical behavior therapy skills training vs. adolescent-only skills training on nonsuicidal self-injury: a pilot randomized trial
BMC Psychiatry
|
„38 adolescents ... randomized to DBT-SP (n = 19) or DBT-S (n = 19).”
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI-CBT: obecne RCT pokazują ograniczoną skuteczność kliniczną
Helsedirektoratet prowadzi ramy dotyczące jakości, walidacji, bezpieczeństwa i odpowiedzialności AI w ochronie zdrowia.
|
Kunstig intelligens
|
„Ressurser for kvalitetssikring, validering, sikkerhetsrisiko, roller i anskaffelsen og regelverk og ansvar.”
Lokalizacja: Kunstig intelligens
|
Poziom 4: Identyfikator zweryfikowany
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Spośród 89 zrekrutowanych pacjentów dane bazowe miało 85, a follow-up 53. Po 10 tygodniach istotnie zmniejszyły się objawy BPD i poprawiło się funkcjonowanie osobowości; 52.8% completerów spełniało kryterium wiarygodnej poprawy BSL-23, a 33.9% poprawy BPDSI. Wyższa wyjściowa negative affectivity i psychoticism wiązała się z mniejszą zmianą objawów.
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
„In total, n=89 DBT patients were recruited ... follow-up data ... n=53 ... 52.8% reliably improved.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Skuteczność szkoleń DBT: systematyczny przegląd ilościowy według modelu Kirkpatricka
Przegląd wykazał ogólnie pozytywne efekty szkoleń DBT dla wiedzy, self-efficacy, postaw i deklarowanego używania DBT. Bardziej intensywne modele z wsparciem implementacyjnym wiązały się z lepszymi wynikami, ale heterogeniczność i umiarkowane ryzyko błędu obniżały pewność dowodów.
|
The effectiveness of dialectical behaviour therapy training: a quantitative systematic review using Kirkpatrick's four-level model
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
„Twenty-four studies met inclusion criteria ... DBT training was well received and associated with positive effects on therapists’ knowledge, self-efficacy, attitudes, and self-reported DBT use.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Skuteczność szkoleń DBT: systematyczny przegląd ilościowy według modelu Kirkpatricka
Dowody były ogólnie niskiej pewności; badania różniły się projektem, miarami i intensywnością szkolenia.
|
The effectiveness of dialectical behaviour therapy training: a quantitative systematic review using Kirkpatrick's four-level model
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
„Dowody były ogólnie niskiej pewności; badania różniły się projektem, miarami i intensywnością szkolenia.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
Nie wykazano istotnej różnicy między DBT i terapią schematów w redukcji nasilenia BPD: p=.27, r=.09; po 36 miesiącach różnica średnich BPDSI-5 wynosiła -1,09, d=0,15, 95% CI -0,17 do 0,47. Obie terapie wiązały się z dużą poprawą.
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
JAMA Psychiatry
|
„Of 204 participants (172 female [84.3%]; mean [SD] age, 32.21 [9.57] years), 95 (46.6%) received DBT and 109 (53.4%) received ST.”
Lokalizacja: JAMA Psychiatry, Results; charakterystyka próby i główny wynik.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
3 RCT obejmowały 178 osób, a 2 RCT (n=121) dostarczyły danych do analizy depresji. MBCT wiązała się z niższym nasileniem depresji (g Hedgesa=-0,92; 95% CI -1,30 do -0,55; I²=0%).
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry
|
„3 RCT obejmowały 178 osób, a 2 RCT (n=121) dostarczyły danych do analizy depresji. MBCT wiązała się z niższym nasileniem depresji (g Hedgesa=-0,92; 95% CI -1,30 do -0,55; I²=0%).”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Results/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CFT u osób z ciężką otyłością: depresja, jedzenie emocjonalne, samokrytycyzm i wstyd — RCT
Jednoośrodkowe, randomizowane, zaślepione po stronie oceny badanie 10-sesyjnej, grupowej CFT dodanej do usual care. TAU + CFT (n=45) vs TAU (n=46).
|
Compassion-focused group therapy improves depression, emotional eating, self-criticism and shame in people living with severe obesity: A single-centre, examiner-blind randomized controlled trial
PLOS ONE
|
„A single-centre, randomized controlled trial was carried out with 91 participants allocated to either treatment as usual (n=46) or treatment as usual with additional group based CFT (n=45).”
Lokalizacja: PMC/PLOS ONE, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CFT u osób z ciężką otyłością: depresja, jedzenie emocjonalne, samokrytycyzm i wstyd — RCT
W 91-osobowej próbie CFT dodane do TAU prowadziło do istotnych i klinicznie znaczących popraw w samowspółczuciu, nastroju, wstydzie, samokrytycyzmie, porównaniach społecznych, zachowaniu podporządkowania i jedzeniu emocjonalnym; autorzy podają utrzymanie efektów przy 3-miesięcznym follow-up.
|
Compassion-focused group therapy improves depression, emotional eating, self-criticism and shame in people living with severe obesity: A single-centre, examiner-blind randomized controlled trial
PLOS ONE
|
„A single-centre, randomized controlled trial was carried out with 91 participants allocated to either treatment as usual (n=46) or treatment as usual with additional group based CFT (n=45).”
Lokalizacja: PMC/PLOS ONE, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.