Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
ACT: elastyczność psychologiczna jako model, nie tylko technika
Pełny tekst opisuje sześć podstawowych procesów ACT służących rozwijaniu elastyczności psychologicznej.
|
Acceptance and Commitment Therapy: Model, processes and outcomes
Behaviour Research and Therapy
|
„Psychological flexibility is established through six core ACT processes.”
Lokalizacja: Full text – Six core processes of ACT
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT: elastyczność psychologiczna jako model, nie tylko technika
Autorzy uznają dostępne dowody za ogólnie wspierające model, ale podkreślają niedojrzałość literatury.
|
Acceptance and Commitment Therapy: Model, processes and outcomes
Behaviour Research and Therapy
|
„The evidence ... relevant to the model are broadly supportive, but the literature is not mature and many questions have not yet been examined.”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT: elastyczność psychologiczna jako model, nie tylko technika
W 2006 r. brakowało wystarczającej liczby dobrze kontrolowanych badań do wniosku o ogólnej przewadze ACT nad aktywnymi terapiami.
|
Acceptance and Commitment Therapy: Model, processes and outcomes
Behaviour Research and Therapy
|
„There are not enough well-controlled studies to conclude that ACT is generally more effective than other active treatments across the range of problems examined.”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT: elastyczność psychologiczna jako model, nie tylko technika
Jest to klasyczny artykuł przeglądowy i modelowy z 2006 r., a nie współczesna metaanaliza ani pojedyncze RCT.
|
Acceptance and Commitment Therapy: Model, processes and outcomes
Behaviour Research and Therapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
Cyfrowe CBT w OCD: czy dorównuje terapii twarzą w twarz?
Dalsze badania powinny porównywać cyfrowe formaty także pod względem poziomu wsparcia i warunków aktywnej kontroli, a nie tylko wobec braku leczenia.
|
The efficacy of digital cognitive behavioral therapy for obsessive-compulsive disorder: a systematic review and meta-analysis
BMC Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
Czy DBT musi być intensywna, żeby działała?
Wczesna poprawa myśli samobójczych od baseline do 6. tygodnia przewidywała większą szansę osiągnięcia klinicznie istotnej poprawy w 12. tygodniu.
|
Does More Mean Better? Treatment Intensity and Predictors of Clinically Significant Change in Suicidal Ideation During Dialectical Behaviour Therapy
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Early symptom improvement predicted higher odds of achieving CSC at Week 12.”
Lokalizacja: Abstract – Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Czy DBT musi być intensywna, żeby działała?
Wyższa dysinhibicja wiązała się z mniejszą szansą osiągnięcia klinicznie istotnej poprawy.
|
Does More Mean Better? Treatment Intensity and Predictors of Clinically Significant Change in Suicidal Ideation During Dialectical Behaviour Therapy
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Disinhibition predicted lower odds of achieving CSC.”
Lokalizacja: Abstract – Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT online: mechanizm zmiany może być ważniejszy niż sam wynik końcowy
W badaniu uczestniczyło 181 studentów losowo przydzielonych do iCBT-UP, iPMR lub wait-list.
|
Effectiveness and mechanisms of internet-delivered transdiagnostic CBT for students with adjustment disorder: the role of cognitive inflexibility, self-compassion, and mindfulness
Cognitive Behaviour Therapy
|
„A total of 181 students ... were randomized (2:2:1) to iCBT-UP (n=79), iPMR (n=63), or wait-list (n=39).”
Lokalizacja: PubMed – Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT online: mechanizm zmiany może być ważniejszy niż sam wynik końcowy
Tylko iCBT-UP poprawiło funkcjonowanie akademickie.
|
Effectiveness and mechanisms of internet-delivered transdiagnostic CBT for students with adjustment disorder: the role of cognitive inflexibility, self-compassion, and mindfulness
Cognitive Behaviour Therapy
|
„whereas only iCBT-UP improved academic adjustment.”
Lokalizacja: PubMed – Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT online: mechanizm zmiany może być ważniejszy niż sam wynik końcowy
Zmniejszenie unikania doświadczeń i wzrost samowspółczucia pośredniczyły w części efektów iCBT-UP.
|
Effectiveness and mechanisms of internet-delivered transdiagnostic CBT for students with adjustment disorder: the role of cognitive inflexibility, self-compassion, and mindfulness
Cognitive Behaviour Therapy
|
„Reductions in experiential avoidance and increases in self-compassion mediated the effects of iCBT-UP.”
Lokalizacja: PubMed – Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zaangażowanie w psychoterapię: problemem jest nie tylko adherence
Literatura wykazuje niewielką zgodność co do definicji, konceptualizacji i pomiaru engagement.
|
A model of engagement in psychological therapy
Behavioural and Cognitive Psychotherapy
|
„The literature shows little agreement on how to define, conceptualise and measure engagement.”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zaangażowanie w psychoterapię: problemem jest nie tylko adherence
Wiele badań opiera pomiar engagement na pojedynczych wskaźnikach behawioralnych, takich jak homework lub frekwencja.
|
A model of engagement in psychological therapy
Behavioural and Cognitive Psychotherapy
|
„those that include engagement measures within other designs rely mainly on single behavioural indicators, such as whether between-session tasks ... were completed, or the number of sessions attended.”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zaangażowanie w psychoterapię: problemem jest nie tylko adherence
Model Thewa rozróżnia trzy facety engagement: terapeutę, podejście terapeutyczne oraz wskaźniki behawioralne.
|
A model of engagement in psychological therapy
Behavioural and Cognitive Psychotherapy
|
„This proposes that engagement can be understood as three distinct facets: engagement with the therapist, engagement with the therapy approach, and the practical, behavioural indicators of engagement.”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zaangażowanie w psychoterapię: problemem jest nie tylko adherence
W CBT i DBT użyteczne może być odróżnianie samej frekwencji od rzeczywistego angażowania się w proces zmiany i praktykę poza sesją.
|
A model of engagement in psychological therapy
Behavioural and Cognitive Psychotherapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
Zaangażowanie w psychoterapię: problemem jest nie tylko adherence
Jest to artykuł konceptualny, a nie nowe badanie RCT; nie dostarcza własnego oszacowania efektu leczenia.
|
A model of engagement in psychological therapy
Behavioural and Cognitive Psychotherapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
Projekt obserwacyjny nie ustala związków przyczynowych na poziomie RCT, a późniejszy dropout korelował z gorszym wyjściowym funkcjonowaniem w grupie z zaburzeniami osobowości.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
„Naturalistic observational data cannot establish randomized causal effects; late dropout was associated with greater functional impairment among patients with personality disorders.”
Lokalizacja: British Journal of Clinical Psychology, Discussion / Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
AI oparte na CBT: co naprawdę pokazuje metaanaliza 15 RCT?
Tylko jedno badanie spełniało wszystkie kryteria jakości; 10/15 miało wysokie ryzyko biasu dla zaślepienia.
|
The effectiveness of CBT-based NLP-enabled AI conversational agents for mental health intervention: a systematic review and meta-analysis
npj Digital Medicine
|
„Only one study met all six”
Lokalizacja: Risk of bias, lines 101-104
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Czy EFT naprawdę zmienia przywiązanie? RCT hiszpańskojęzycznych par i zachowania bezpieczeństwa w relacji
Istotny efekt sesja×leczenie wystąpił dla postrzeganych przez kobiety zachowań bezpiecznego przywiązania partnera (β=0,02 na sesję; p=.012), ale nie dla ich własnych zachowań. Zarówno własne, jak i partnerskie postrzeganie zachowań bezpiecznego przywiązania przewidywało poprawę dopasowania diadycznego.
|
Attachment Behavior Change Following Emotionally Focused Couple Therapy: A Randomized Controlled Trial With Spanish-Speaking Couples
Journal of Marital and Family Therapy
|
„Seventy couples were randomly assigned to EFCT or a waiting list; two withdrew ... final analyzed sample of 68 couples.”
Lokalizacja: PMC/Wiley, Abstract and Results; section 3.4–3.5
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Gamifikowana interwencja cyfrowa obniżała lęk u dzieci: co naprawdę pokazał RCT
Cyfrowe interwencje wiązały się także z poprawą lękowej wrażliwości rodziców w 6. tygodniu, ale efekt nie pozostał istotny po korekcie za wielokrotne porównania.
|
A Randomized Controlled Trial of A Gamified Digital Mental Health Intervention for Child Anxiety
Child Psychiatry & Human Development
|
„There was improvement in parental anxiety sensitivity for all digital interventions at Week 6 compared to the waitlist ... but effects were non-significant after correcting for multiple comparisons.”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Human–GenAI w ekspozycji na lęk akademicki: dwa RCT
Efekty głównych wyników wynosiły d=0,25–0,35 względem aktywnej kontroli i d=0,43–0,58 względem listy oczekujących. Efekty dla afektu, lęku uogólnionego i objawów depresyjnych były ograniczone.
|
Human–GenAI w ekspozycji na lęk akademicki: dwa RCT
npj Digital Medicine
|
„Across two randomized controlled trials (N = 425) ...”
Lokalizacja: npj Digital Medicine, abstract/results summary available on publisher page.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.