Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
W warunkach rutynowej opieki gorsze wyniki u pacjentów ze współwystępującym zaburzeniem osobowości wynikają głównie z większego wyjściowego nasilenia objawów, a nie z samej diagnozy.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
Gamifikowana interwencja cyfrowa obniżała lęk u dzieci: co naprawdę pokazał RCT
Gamifikacja może być jednym ze sposobów zwiększania atrakcyjności cyfrowej interwencji, ale samo badanie nie pokazuje, że gamifikacja jest jedynym powodem skuteczności.
|
A Randomized Controlled Trial of A Gamified Digital Mental Health Intervention for Child Anxiety
Child Psychiatry & Human Development
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
Chatbot AI w zdrowiu psychicznym: bezpieczeństwo zaczyna się także od interfejsu
Komunikat o prywatności zwiększał postrzeganą ochronę prywatności; efekt wynosił d=0,91.
|
Privacy assurances and professional-boundary warnings in generative AI mental health chatbots: a randomized vignette experiment on calibrated trust, overreliance risk, and professional help-seeking intentions
Frontiers in Psychology
|
„Privacy assurance increased perceived privacy protection, F(1, 764) = 159.30, p < 0.001, ηp² = 0.172, d = 0.91.”
Lokalizacja: Abstract; Results 3.2
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Chatbot AI w zdrowiu psychicznym: bezpieczeństwo zaczyna się także od interfejsu
Ostrzeżenie o granicach zawodowych zwiększało świadomość granic; efekt wynosił d=0,96.
|
Privacy assurances and professional-boundary warnings in generative AI mental health chatbots: a randomized vignette experiment on calibrated trust, overreliance risk, and professional help-seeking intentions
Frontiers in Psychology
|
„Professional-boundary warning increased boundary awareness, F(1, 764) = 176.40, p < 0.001, ηp² = 0.188, d = 0.96.”
Lokalizacja: Abstract; Results 3.2
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Chatbot AI w zdrowiu psychicznym: bezpieczeństwo zaczyna się także od interfejsu
Świadomość granic wiązała się z niższym ryzykiem nadmiernego polegania i większą intencją szukania profesjonalnej pomocy.
|
Privacy assurances and professional-boundary warnings in generative AI mental health chatbots: a randomized vignette experiment on calibrated trust, overreliance risk, and professional help-seeking intentions
Frontiers in Psychology
|
„boundary awareness was linked to lower overreliance risk and stronger professional help-seeking intention.”
Lokalizacja: Abstract; Discussion/Conclusion
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Chatbot może być pomocny — i jednocześnie wzmacniać ryzyko. Nowe badanie pokazuje dlaczego
Badanie nie mierzyło częstości szkód w realnej populacji pacjentów.
|
A clinically validated framework for auditing AI chatbot behavior in mental health interactions
Nature Medicine
|
„SIM-VAIL simulates users with specific psychiatric vulnerabilities”
Lokalizacja: publisher full text, Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
W części badań większe nasilenie objawów BPD wiązało się z większą wczesną poprawą, ale nie był to spójny wynik.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Baseline BPD symptom severity did not consistently predict poorer outcomes and, in some cases, was associated with greater early improvements.”
Lokalizacja: Abstract / Discussion
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI i zdrowie psychiczne — przegląd publikacji
Większość analizowanych narzędzi była tekstowa, oparta na CBT i znajdowała się na wczesnym etapie rozwoju.
|
Generative AI mental health chatbots: a scoping review of intervention design and user experience
npj Digital Medicine
|
„Most interventions were text-based, CBT-informed, and at an early stage of development.”
Lokalizacja: wyniki
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI i zdrowie psychiczne — przegląd publikacji
Użytkownicy często oceniali użyteczność, satysfakcję i przymierze terapeutyczne jako umiarkowane do wysokich, ale niezgodne kontekstowo odpowiedzi osłabiały zaufanie.
|
Generative AI mental health chatbots: a scoping review of intervention design and user experience
npj Digital Medicine
|
„Moderate-to-high usability, therapeutic alliance and satisfaction were reported; inaccurate or contextually misaligned outputs eroded trust.”
Lokalizacja: wyniki/dyskusja
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Aktywacja behawioralna w depresji: duża metaanaliza 105 badań porządkuje dowody
Heterogeniczność dla głównego porównania była wysoka: I²=71%, a 95% PI wyniósł -0,11 do 1,46.
|
Behavioral activation for depression: A comprehensive systematic review and meta-analysis
Clinical Psychology Review
|
„high heterogeneity (I² = 71%) and a broad 95% prediction interval (-0.11 to 1.46)”
Lokalizacja: publisher full text, Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT nie wdraża się samym szkoleniem. Lekcje z pięciu europejskich krajów
Autorzy wykorzystali narracyjne opisy ekspertów DBT z pięciu krajów i zestawili je z istniejącymi ramami wdrażania DBT.
|
Case study: The DBT implementation journey of dialectical behaviour therapy in five European countries
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
„DBT experts in each country provided narrative accounts, considered with existing DBT implementation frameworks.”
Lokalizacja: abstrakt/metody
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
PTSD i depresję mierzono w 83% badań, zwykle sesja po sesji, średnio dziewięć razy; regresja wielopoziomowa była najczęstszą metodą analizy (48%).
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„PTSD and depression were ... measured ... (83%), typically assessed session-by-session with an average of nine repeated measurements ... Multilevel regression modelling was the predominant analytic strategy (48%).”
Lokalizacja: Abstract — Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
W 7 RCT (N=777) MBCT była prawdopodobnie skuteczniejsza od TAU po leczeniu (SMD=-0,40; 95% CrI -0,64 do -0,16) oraz w średnim follow-up (SMD=-0,41; 95% CrI -0,76 do -0,02).
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„W 7 RCT (N=777) MBCT była prawdopodobnie skuteczniejsza od TAU po leczeniu (SMD=-0,40; 95% CrI -0,64 do -0,16) oraz w średnim follow-up (SMD=-0,41; 95% CrI -0,76 do -0,02).”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Results/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Samodzielny trening umiejętności DBT w BPD: systematyczny przegląd i metaanaliza
Większość efektów dotyczy zmian wewnątrz grup, a nie porównań z pełnym DBT lub aktywną terapią.
|
Stand-alone dialectical behavior therapy skills training for borderline personality disorder: A systematic review and meta-analysis
Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment
|
„Większość efektów dotyczy zmian wewnątrz grup, a nie porównań z pełnym DBT lub aktywną terapią.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Zmiany aktywności wyspy mózgu po treningu umiejętności DBT u pacjentów z depresją i NSSI
Próba była niewielka, część uczestników odpadła, a wyniki neurobiologiczne są korelatami, nie dowodem mechanizmu przyczynowego.
|
Insular spontaneous activity changes after dialectical behavior therapy skills training for depressed patients with non-suicidal self-injury: a randomized controlled trial
BMC Psychiatry
|
„Próba była niewielka, część uczestników odpadła, a wyniki neurobiologiczne są korelatami, nie dowodem mechanizmu przyczynowego.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Równoległy trening umiejętności DBT dla nastolatków i rodziców vs trening tylko dla nastolatków: pilotażowe RCT NSSI
NSSI spadało w obu grupach. Równoległy trening rodziców wiązał się z większą redukcją depresji (p=.03) i lęku (p=.01) oraz wzrostem pozytywnych interakcji rodzic–nastolatek z mediany 2 do 11 razy tygodniowo.
|
Effect of parallel adolescent and parent dialectical behavior therapy skills training vs. adolescent-only skills training on nonsuicidal self-injury: a pilot randomized trial
BMC Psychiatry
|
„38 adolescents ... randomized to DBT-SP (n = 19) or DBT-S (n = 19).”
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Równoległy trening umiejętności DBT dla nastolatków i rodziców vs trening tylko dla nastolatków: pilotażowe RCT NSSI
Pilotaż z 38 rodzinami; wynik wymaga potwierdzenia w większym badaniu.
|
Effect of parallel adolescent and parent dialectical behavior therapy skills training vs. adolescent-only skills training on nonsuicidal self-injury: a pilot randomized trial
BMC Psychiatry
|
„Pilotaż z 38 rodzinami; wynik wymaga potwierdzenia w większym badaniu.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Grupowe interwencje skoncentrowane na współczuciu u dzieci i nastolatków: systematyczny przegląd i synteza narracyjna
Przegląd pokazuje, że baza dowodowa dla dzieci i nastolatków jest wyraźnie mniejsza niż dla dorosłych. Większość badań dotyczyła grup, ale różniły się populacje, formaty i sposób pomiaru wyników, dlatego autorzy wskazują na potrzebę silniejszych badań.
|
The Use and Outcomes of Compassion-Focused Group Interventions With Children and Adolescent Clinical Populations: A Systematic Review and Narrative Synthesis
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„A systematic review was conducted to explore the state of the evidence base for compassion-focused groups used with child and adolescent clinical populations.”
Lokalizacja: PMC/PubMed, Abstract/Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT przy samouszkodzeniach w BPD: obiecujący sygnał, ale jeszcze nie dowód skuteczności
Najlepszym następnym krokiem jest większe badanie kontrolowane z równymi okresami odniesienia dla NSSI.
|
Evaluating a brief MBCT programme for non-suicidal self-injury in individuals with BPD: a within-subject pre-post pilot study.
Borderline personality disorder and emotion dysregulation
|
„Najlepszym następnym krokiem jest większe badanie kontrolowane z równymi okresami odniesienia dla NSSI.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations; TRACEABLE_INFERENCE
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Wczesne zaburzenia psychiczne wymagają czegoś więcej niż samej psychoterapii: przegląd interwencji kompleksowych
Dla wczesnej psychozy przegląd wskazuje na mocne lub umiarkowane dowody korzyści kompleksowych interwencji psychospołecznych połączonych z farmakoterapią.
|
A systematic review of specialized psychosocial and complex psychosocial interventions for early psychosis, early depression, early bipolar disorder, and early borderline personality disorder.
European psychiatry : the journal of the Association of European Psychiatrists
|
„Dla wczesnej psychozy przegląd wskazuje na mocne lub umiarkowane dowody korzyści kompleksowych interwencji psychospołecznych połączonych z farmakoterapią.”
Lokalizacja: Results, early psychosis
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.