Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
CBT na koszmary po traumie: mniej barier może znaczyć więcej dostępu
Materiał nie dostarcza dowodu, że skrócony format CBT-N jest równoważny standardowej interwencji pod względem skuteczności.
|
Bringing cognitive behavioral therapy for nightmares to patients with trauma: increasing access and feasibility via primary and acute care
Journal of Clinical Sleep Medicine
|
„The article focuses on access and feasibility and describes an ongoing pilot rather than a definitive efficacy trial.”
Lokalizacja: Article scope / Discussion
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
Przegląd opisuje sposoby badania zmiany, a nie skuteczność względną terapii ani wielkość efektów.
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„The review mapped research practices rather than providing an overview of effect sizes for treatment response.”
Lokalizacja: Introduction / Study objectives
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Internetowa grupa samopomocowa oparta na CBT zmniejsza depresję, a w tym badaniu także myśli samobójcze
Efekt wewnątrzgrupowy dla depresji w COS po programie wyniósł d=1,38.
|
Efficacy of a Cognitive Behavioral Therapy–Based Online Self-Help Group for Depression and Suicide Ideation: Randomized Controlled Trial
Journal of Medical Internet Research
|
„COS baseline-to-post difference ... d=1.38.”
Lokalizacja: Results — Table 4; Figure 3
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Internetowa grupa samopomocowa oparta na CBT zmniejsza depresję, a w tym badaniu także myśli samobójcze
W porównaniu z grupą oczekującą efekt dla depresji po programie wyniósł d=0,68.
|
Efficacy of a Cognitive Behavioral Therapy–Based Online Self-Help Group for Depression and Suicide Ideation: Randomized Controlled Trial
Journal of Medical Internet Research
|
„COS showed a significantly greater reduction ... compared with waitlist ... d=0.68.”
Lokalizacja: Results — Depression
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT i EMDR krok po kroku: badanie wykonalności leczenia fazowego BPD z traumą
Obie grupy zmniejszyły objawy BPD; istotne zmniejszenie objawów dysocjacyjnych odnotowano tylko w grupie DBT-ST+EMDR.
|
The combination of dialectical behavioral skills training with EMDR in the treatment of borderline personality disorder and psychological trauma: a feasibility randomized trial.
Borderline personality disorder and emotion dysregulation
|
„Both conditions reduced BPD symptoms, while only the DBT-ST+EMDR condition significantly reduced dissociative symptoms.”
Lokalizacja: Abstract — Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zmiany aktywności wyspy mózgu po treningu umiejętności DBT u pacjentów z depresją i NSSI
W analizie końcowej uwzględniono 69 osób. DBT-ST wiązał się z lepszą poprawą NSSI i depresji w analizowanej podgrupie nastolatków; odnotowano też zmiany parametrów aktywności prawej i lewej wyspy.
|
Insular spontaneous activity changes after dialectical behavior therapy skills training for depressed patients with non-suicidal self-injury: a randomized controlled trial
BMC Psychiatry
|
„80 patients ... randomly assigned ... DBT-ST or social support group therapy once weekly for 13 weeks; final valid sample 69.”
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Ocena konstruktów PTSD i złożonego PTSD w ICD-11: konfirmacyjna analiza czynnikowa kwestionariusza ITQ
CPTSD obejmuje zarówno objawy PTSD, jak i DSO; wynik badania trzeba czytać w kontekście projektu, populacji i pomiaru.
|
Evaluating the ICD-11 PTSD and Complex PTSD Constructs: A Meta-Analytic Confirmatory Factor Analysis of the International Trauma Questionnaire
Assessment
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methodological interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Testing the factor structure of the International Trauma Questionnaire in a sample of violence-exposed women living in Northern Ireland
CPTSD obejmuje zarówno objawy PTSD, jak i DSO; wynik badania trzeba czytać w kontekście projektu, populacji i pomiaru.
|
Testing the factor structure of the International Trauma Questionnaire in a sample of violence-exposed women living in Northern Ireland
Journal of Traumatic Stress
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methodological interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Równoległy trening umiejętności DBT dla nastolatków i rodziców vs trening tylko dla nastolatków: pilotażowe RCT NSSI
Pilotażowe 12-tygodniowe randomizowane badanie grupowego treningu DBT; jedno ramię obejmowało równoległy trening rodziców DBT-SP (n=19) vs DBT-S (n=19)
|
Effect of parallel adolescent and parent dialectical behavior therapy skills training vs. adolescent-only skills training on nonsuicidal self-injury: a pilot randomized trial
BMC Psychiatry
|
„38 adolescents ... randomized to DBT-SP (n = 19) or DBT-S (n = 19).”
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Równoległy trening umiejętności DBT dla nastolatków i rodziców vs trening tylko dla nastolatków: pilotażowe RCT NSSI
NSSI spadało w obu grupach. Równoległy trening rodziców wiązał się z większą redukcją depresji (p=.03) i lęku (p=.01) oraz wzrostem pozytywnych interakcji rodzic–nastolatek z mediany 2 do 11 razy tygodniowo.
|
Effect of parallel adolescent and parent dialectical behavior therapy skills training vs. adolescent-only skills training on nonsuicidal self-injury: a pilot randomized trial
BMC Psychiatry
|
„38 adolescents ... randomized to DBT-SP (n = 19) or DBT-S (n = 19).”
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Równoległy trening umiejętności DBT dla nastolatków i rodziców vs trening tylko dla nastolatków: pilotażowe RCT NSSI
Pilotaż z 38 rodzinami; wynik wymaga potwierdzenia w większym badaniu.
|
Effect of parallel adolescent and parent dialectical behavior therapy skills training vs. adolescent-only skills training on nonsuicidal self-injury: a pilot randomized trial
BMC Psychiatry
|
„Pilotaż z 38 rodzinami; wynik wymaga potwierdzenia w większym badaniu.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Równoległy trening umiejętności DBT dla nastolatków i rodziców vs trening tylko dla nastolatków: pilotażowe RCT NSSI
Najbezpieczniej interpretować ten wynik w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu DBT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej DBT.
|
Effect of parallel adolescent and parent dialectical behavior therapy skills training vs. adolescent-only skills training on nonsuicidal self-injury: a pilot randomized trial
BMC Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Równoległy trening umiejętności DBT dla nastolatków i rodziców vs trening tylko dla nastolatków: pilotażowe RCT NSSI
W praktyce DBT warto monitorować wynik kliniczny, retencję i bezpieczeństwo w tej samej populacji i przy podobnym sposobie wdrożenia jak w badaniu.
|
Effect of parallel adolescent and parent dialectical behavior therapy skills training vs. adolescent-only skills training on nonsuicidal self-injury: a pilot randomized trial
BMC Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
AI-CBT: obecne RCT pokazują ograniczoną skuteczność kliniczną
1/14 dla lęku i 4/16 dla depresji wykazały istotną przewagę w ITT.
|
Efficacy of AI-delivered cognitive behavioral therapy interventions for anxiety and depressive symptoms: a systematic review
npj Digital Medicine
|
„For anxiety, only 1 out of 14... For depressive symptoms, only 4 out of 16...”
Lokalizacja: Discussion
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Naturalistyczne badanie 10-tygodniowego wieloelementowego DBT; pomiary przed i po terapii Punkt wyjścia vs po 10 tygodniach; brak kontrolnej grupy
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
„In total, n=89 DBT patients were recruited ... follow-up data ... n=53 ... 52.8% reliably improved.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Spośród 89 zrekrutowanych pacjentów dane bazowe miało 85, a follow-up 53. Po 10 tygodniach istotnie zmniejszyły się objawy BPD i poprawiło się funkcjonowanie osobowości; 52.8% completerów spełniało kryterium wiarygodnej poprawy BSL-23, a 33.9% poprawy BPDSI. Wyższa wyjściowa negative affectivity i psychoticism wiązała się z mniejszą zmianą objawów.
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
„In total, n=89 DBT patients were recruited ... follow-up data ... n=53 ... 52.8% reliably improved.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Naturalistyczny projekt bez grupy kontrolnej i znaczny ubytek danych follow-up ograniczają wnioskowanie przyczynowe.
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
„Naturalistyczny projekt bez grupy kontrolnej i znaczny ubytek danych follow-up ograniczają wnioskowanie przyczynowe.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Najbezpieczniej interpretować ten wynik w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu DBT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej DBT.
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
W praktyce DBT warto monitorować wynik kliniczny, retencję i bezpieczeństwo w tej samej populacji i przy podobnym sposobie wdrożenia jak w badaniu.
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Skuteczność szkoleń DBT: systematyczny przegląd ilościowy według modelu Kirkpatricka
Przegląd wykazał ogólnie pozytywne efekty szkoleń DBT dla wiedzy, self-efficacy, postaw i deklarowanego używania DBT. Bardziej intensywne modele z wsparciem implementacyjnym wiązały się z lepszymi wynikami, ale heterogeniczność i umiarkowane ryzyko błędu obniżały pewność dowodów.
|
The effectiveness of dialectical behaviour therapy training: a quantitative systematic review using Kirkpatrick's four-level model
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
„Twenty-four studies met inclusion criteria ... DBT training was well received and associated with positive effects on therapists’ knowledge, self-efficacy, attitudes, and self-reported DBT use.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.