Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
Skuteczność interwencji psychologicznych w złożonym PTSD u dorosłych: metaanaliza randomizowanych badań klinicznych
Dorośli z kompleksową ekspozycją traumatyczną i objawami CPTSD. Psychoterapie psychologiczne vs warunki kontrolne.
|
Efficacy of psychological interventions for complex post-traumatic stress disorder in adults exposed to complex traumas: A meta-analysis of randomized controlled trials
Journal of Affective Disorders
|
„Dorośli z kompleksową ekspozycją traumatyczną i objawami CPTSD. Psychoterapie psychologiczne vs warunki kontrolne.”
Lokalizacja: Abstract/Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Skuteczność interwencji psychologicznych w złożonym PTSD u dorosłych: metaanaliza randomizowanych badań klinicznych
Metaanaliza RCT wykazała istotne efekty psychoterapii vs kontrola dla PTSD (k=27, g=-1,16), depresji (k=23, g=-1,12), lęku (k=13, g=-1,25) i dysocjacji (k=7, g=-0,47); efekty w follow-up zmniejszały się, ale pozostawały istotne dla części wyników.
|
Efficacy of psychological interventions for complex post-traumatic stress disorder in adults exposed to complex traumas: A meta-analysis of randomized controlled trials
Journal of Affective Disorders
|
„Metaanaliza RCT wykazała istotne efekty psychoterapii vs kontrola dla PTSD (k=27, g=-1,16), depresji (k=23, g=-1,12), lęku (k=13, g=-1,25) i dysocjacji (k=7, g=-0,47); efekty w follow-up zmniejszały się, ale pozostawały istotne dla części wyników.”
Lokalizacja: Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności
Dorośli z MDD, którzy nie osiągnęli remisji po ≥12 sesjach NHS Talking Therapies. MBCT+TAU n=118 vs TAU n=116.
|
MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności
The Lancet Psychiatry
|
„Dorośli z MDD, którzy nie osiągnęli remisji po ≥12 sesjach NHS Talking Therapies. MBCT+TAU n=118 vs TAU n=116.”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Methods/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Internetowa DBT w dysregulacji emocji u osób z przewlekłym bólem: randomizowane badanie kliniczne
Dwuramienne randomizowane badanie iDBT-Pain + usual care vs usual care, z oceną po 9 i 21 tygodniach iDBT-Pain (n=45) vs TAU (n=44)
|
Online Dialectical Behavioral Therapy for Emotion Dysregulation in People With Chronic Pain: A Randomized Clinical Trial
JAMA Network Open
|
„89 participants ... 45 iDBT-Pain and 44 treatment-as-usual ... between-group difference -4.88 ... P=.03; d=-0.46.”
Lokalizacja: JAMA/PMC, Key Points/Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w dysregulacji emocji u autystycznych dorosłych bez niepełnosprawności intelektualnej: randomizowane badanie
Randomizowane 18-tygodniowe DBT vs lista oczekujących z ocenami w trakcie, po terapii i w follow-up DBT vs waiting list
|
Dialectical Behaviour Therapy to Treat Emotion Dysregulation in Autistic Adults without Intellectual Disability: A Randomised Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Sixty-three autistic adults ... randomised ... 18-week treatment ... waiting list.”
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Polish adaptation and validation of the International Trauma Questionnaire (ITQ) for PTSD and cPTSD according to ICD-11 in non-clinical and clinical samples
Dwa różne sposoby zbierania danych w próbie klinicznej i nieklinicznej oraz samoopisowe narzędzie ograniczają interpretację.
|
Polish adaptation and validation of the International Trauma Questionnaire (ITQ) for PTSD and cPTSD according to ICD-11 in non-clinical and clinical samples
European Journal of Psychotraumatology
|
„Dwa różne sposoby zbierania danych w próbie klinicznej i nieklinicznej oraz samoopisowe narzędzie ograniczają interpretację.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
Randomizowane porównanie EMDR z równoległym DBT vs EMDR alone, z rocznym follow-up EMDR (n=63) vs EMDR + DBT (n=61)
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Patients ... randomly assigned to EMDR (n=63) or concurrent EMDR-DBT (n=61) ... no significant differences after 1 year (p=.312, d=-.23).”
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
Obie strategie prowadziły do dużych redukcji PTSD. Po roku nie wykazano istotnej różnicy (p=.312, d=-.23); obie grupy poprawiły też objawy BPD i jakość życia.
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Patients ... randomly assigned to EMDR (n=63) or concurrent EMDR-DBT (n=61) ... no significant differences after 1 year (p=.312, d=-.23).”
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
Badanie nie testuje DBT jako samodzielnej terapii PTSD.
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Badanie nie testuje DBT jako samodzielnej terapii PTSD.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
Najbezpieczniej interpretować ten wynik w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu DBT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej DBT.
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
W praktyce DBT warto monitorować wynik kliniczny, retencję i bezpieczeństwo w tej samej populacji i przy podobnym sposobie wdrożenia jak w badaniu.
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Validation of a clinician-administered diagnostic measure of ICD-11 PTSD and complex PTSD: the International Trauma Interview in a clinical sample of military veterans
124 duńskich weteranów poszukujących leczenia. ITI vs inne oceny kliniczne; walidacja wywiadu.
|
Validation of a clinician-administered diagnostic measure of ICD-11 PTSD and complex PTSD: the International Trauma Interview in a clinical sample of military veterans
European Journal of Psychotraumatology
|
„124 duńskich weteranów poszukujących leczenia. ITI vs inne oceny kliniczne; walidacja wywiadu.”
Lokalizacja: Abstract/Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Who, when, where, and why: A systematic review of “late diagnosis” in autism
Osoby z późną diagnozą autyzmu, ze szczególnym uwzględnieniem różnic płciowych i wieku diagnozy. Systematyczna synteza badań nad późną diagnozą; brak jednego wspólnego komparatora.
|
Who, when, where, and why: A systematic review of “late diagnosis” in autism
Autism Research
|
„Osoby z późną diagnozą autyzmu, ze szczególnym uwzględnieniem różnic płciowych i wieku diagnozy. Systematyczna synteza badań nad późną diagnozą; brak jednego wspólnego komparatora.”
Lokalizacja: Abstract/Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Heterogeniczność efektów interwencji prospołecznej redukującej samotność i zwiększającej kontakty społeczne
Interwencja/ekspozycja: Daily acts of kindness vs short break for self, 2 tygodnie. Porównanie: Self-break control.
|
Heterogeneity of Effects in a Prosociality-Based Intervention to Reduce Loneliness and Increase Social Contact
Journal of Personality
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
|
|
Efekt wyczerpania zasobów zmniejsza preferencję odwracania uwagi (lecz nie ponownej oceny) w regulacji emocji
Interwencja/ekspozycja: Wybór distraction vs reappraisal po ekspozycji na negatywne obrazy. Porównanie: No-regulation condition.
|
Depletion Effects Reduce the Preference for Distraction (but Not Reappraisal) During Emotion Regulation
PsyCh Journal
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
|
|
Potrzeba wypełnienia pustki: pustka, impulsywność i mentalizacja w codziennym życiu osób z borderline
Badana populacja/projekt: Osoby z BPD w codziennym życiu. Projekt: daily-life study.
|
The urge to fill the void: Emptiness, impulsivity, and mentalizing in the daily life of individuals with borderline personality disorder
Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
|
|
Feeling hollow: examining the presence and emotional correlates of emptiness in borderline personality disorder
Badana populacja/projekt: Osoby z BPD i związanymi doświadczeniami pustki. Projekt: experimental/observational study.
|
Feeling hollow: examining the presence and emotional correlates of emptiness in borderline personality disorder
Cognition & Emotion
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
|
|
Affective and neural mechanisms of how identity dysfunction in borderline personality disorder may interfere with building positive relationships
Badana populacja/projekt: Osoby z BPD / cechami BPD. Projekt: experimental/neurocognitive study.
|
Affective and neural mechanisms of how identity dysfunction in borderline personality disorder may interfere with building positive relationships
Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
|
|
Stable asynchrony? Association between borderline personality traits and interpersonal asynchrony
Badana populacja/projekt: Osoby z różnym nasileniem cech borderline. Projekt: experimental/interpersonal synchrony study.
|
Stable asynchrony? Association between borderline personality traits and interpersonal asynchrony
Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
|
|
Daily loneliness and suicidal ideation in borderline personality disorder
Badana populacja/projekt: Osoby z BPD. Projekt: daily-life study.
|
Daily loneliness and suicidal ideation in borderline personality disorder
Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.