Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
BPD i zaburzenia używania alkoholu: metaanaliza pokazuje skalę współwystępowania
Spośród 935 rekordów przesiewanych na poziomie tytułu i abstraktu 184 przeszły do pełnej oceny tekstu.
|
Prevalence of alcohol use disorders in individuals with borderline personality disorder: a meta-analysis and meta-regression study.
Sao Paulo medical journal = Revista paulista de medicina
|
„Spośród 935 rekordów przesiewanych na poziomie tytułu i abstraktu 184 przeszły do pełnej oceny tekstu.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
BPD i zaburzenia używania alkoholu: metaanaliza pokazuje skalę współwystępowania
Opublikowane później erratum wskazuje korektę informacji o finansowaniu badania; zmiana nie dotyczy głównych oszacowań rozpowszechnienia, ale powinna być zachowana w metadanych źródła.
|
Prevalence of alcohol use disorders in individuals with borderline personality disorder: a meta-analysis and meta-regression study.
Sao Paulo medical journal = Revista paulista de medicina
|
„Opublikowane później erratum wskazuje korektę informacji o finansowaniu badania; zmiana nie dotyczy głównych oszacowań rozpowszechnienia, ale powinna być zachowana w metadanych źródła.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Krótka interwencja kryzysowa u nastolatków z cechami BPD: duży spadek wizyt w SOR, ale bez grupy kontrolnej
U osób, które ukończyły interwencję, zmniejszyło się poczucie bycia ciężarem i dysfunkcja psychospołeczna; u grupy 16–17 lat spadek objawów borderline miał d_av=0,89.
|
Implementation and outcomes of a brief crisis intervention for adolescents with borderline personality features: a pre-post observational study.
BMC psychiatry
|
„U osób, które ukończyły interwencję, zmniejszyło się poczucie bycia ciężarem i dysfunkcja psychospołeczna; u grupy 16–17 lat spadek objawów borderline miał d_av=0,89.”
Lokalizacja: Results, patient-reported outcomes
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Emocjonalna dysregulacja jako ogniwo między doświadczeniami z dzieciństwa a impulsywnością w BPD
Próba obejmowała 45 dorosłych osób z BPD; 93,3% stanowiły kobiety, a 73,3% osoby w wieku 18–27 lat.
|
Emotional Dysregulation as a Mediator Between Childhood Adversity and Negative Urgency in Borderline Personality Disorder.
Cureus
|
„Próba obejmowała 45 dorosłych osób z BPD; 93,3% stanowiły kobiety, a 73,3% osoby w wieku 18–27 lat.”
Lokalizacja: Results, participant characteristics
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Autyzm, przeciwności społeczne i BPD: dane populacyjne pokazują wspólną ścieżkę asocjacyjną
W modelu skorygowanym pośrednia ścieżka cechy autystyczne → wiktymizacja → objawy BPD wyniosła b = 0,029 (95% CI 0,022–0,036; p < 0,001).
|
The Role of Social Adversity in the Association Between Autistic Traits and Borderline Personality Disorder Symptoms.
Personality and mental health
|
„W modelu skorygowanym pośrednia ścieżka cechy autystyczne → wiktymizacja → objawy BPD wyniosła b = 0,029 (95% CI 0,022–0,036; p < 0,001).”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Autyzm, przeciwności społeczne i BPD: dane populacyjne pokazują wspólną ścieżkę asocjacyjną
Skorygowana pośrednia ścieżka cechy autystyczne → brak wsparcia społecznego → objawy BPD wyniosła b = 0,027 (95% CI 0,022–0,033; p < 0,001).
|
The Role of Social Adversity in the Association Between Autistic Traits and Borderline Personality Disorder Symptoms.
Personality and mental health
|
„Skorygowana pośrednia ścieżka cechy autystyczne → brak wsparcia społecznego → objawy BPD wyniosła b = 0,027 (95% CI 0,022–0,033; p < 0,001).”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Autyzm, przeciwności społeczne i BPD: dane populacyjne pokazują wspólną ścieżkę asocjacyjną
Cechy autystyczne moderowały związek wiktymizacji z objawami BPD: b = 0,137 (95% CI 0,108–0,167; p < 0,001).
|
The Role of Social Adversity in the Association Between Autistic Traits and Borderline Personality Disorder Symptoms.
Personality and mental health
|
„Cechy autystyczne moderowały związek wiktymizacji z objawami BPD: b = 0,137 (95% CI 0,108–0,167; p < 0,001).”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Autyzm, przeciwności społeczne i BPD: dane populacyjne pokazują wspólną ścieżkę asocjacyjną
Wyniki wspierają hipotezę o podwójnej podatności — większej ekspozycji na przeciwności społeczne i większej wrażliwości na ich związek z objawami BPD — ale nie ustalają mechanizmu przyczynowego.
|
The Role of Social Adversity in the Association Between Autistic Traits and Borderline Personality Disorder Symptoms.
Personality and mental health
|
„Wyniki wspierają hipotezę o podwójnej podatności — większej ekspozycji na przeciwności społeczne i większej wrażliwości na ich związek z objawami BPD — ale nie ustalają mechanizmu przyczynowego.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Autyzm, przeciwności społeczne i BPD: dane populacyjne pokazują wspólną ścieżkę asocjacyjną
Projekt przekrojowy i wykorzystanie cech/objawów mierzonych w jednej bazie danych uniemożliwiają wnioskowanie przyczynowe.
|
The Role of Social Adversity in the Association Between Autistic Traits and Borderline Personality Disorder Symptoms.
Personality and mental health
|
„Projekt przekrojowy i wykorzystanie cech/objawów mierzonych w jednej bazie danych uniemożliwiają wnioskowanie przyczynowe.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Siła wewnętrzna w BPD: nie jedna cecha, ale sieć zasobów
Badanie obejmowało 346 studentów z objawami BPD; średni wiek wynosił 21,6 ± 2,24 roku.
|
A Network Analysis of Inner Strength Among University Students with Borderline Personality Disorder Symptoms.
European journal of investigation in health, psychology and education
|
„The sample included 346 university students with BPD symptoms, mean age 21.6 years.”
Lokalizacja: Full text — Methods/Participants
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Regulacja emocji jako rdzeń BPD? Badanie młodych dorosłych wskazuje konkretne wymiary
Badanie objęło 184 osoby: 44 z BPD i 140 z grupy nieklinicznej.
|
Emotion Dysregulation as a Core Feature of Borderline Personality Disorder: Associations with Impulsivity and Symptom Severity in Emerging Adulthood.
Journal of clinical medicine
|
„Badanie objęło 184 osoby: 44 z BPD i 140 z grupy nieklinicznej.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Regulacja emocji jako rdzeń BPD? Badanie młodych dorosłych wskazuje konkretne wymiary
Osoby z BPD uzyskały istotnie wyższe wyniki we wszystkich podskalach DERS oraz w wyniku całkowitym; dla porównań p < 0,001.
|
Emotion Dysregulation as a Core Feature of Borderline Personality Disorder: Associations with Impulsivity and Symptom Severity in Emerging Adulthood.
Journal of clinical medicine
|
„Osoby z BPD uzyskały istotnie wyższe wyniki we wszystkich podskalach DERS oraz w wyniku całkowitym; dla porównań p < 0,001.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Dieta, dysregulacja emocji i BPD: interesujący związek, którego nie wolno mylić z przyczynowością
Dysregulacja emocji może być wspólnym mechanizmem łączącym część wzorców żywieniowych z nasileniem objawów BPD.
|
Dietary patterns and emotion dysregulation in borderline personality disorder and eating disorders as a shared mechanism underlying symptom severity.
Scientific reports
|
„Mediation analyses indicated indirect pathways through emotion dysregulation.”
Lokalizacja: Full text — Mediation analyses
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Dieta, dysregulacja emocji i BPD: interesujący związek, którego nie wolno mylić z przyczynowością
Projekt przekrojowy nie pozwala ustalić, czy zmiany żywieniowe prowadzą do zmian w regulacji emocji lub objawach BPD.
|
Dietary patterns and emotion dysregulation in borderline personality disorder and eating disorders as a shared mechanism underlying symptom severity.
Scientific reports
|
„The cross-sectional design prevents causal conclusions.”
Lokalizacja: Full text — Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Transdiagnostyczne DBT w leczeniu uzależnień: duże efekty regulacji emocji, ale także wyraźny problem z retencją
W badaniu uczestniczyło 35 pacjentów; 89% miało zaburzenie używania substancji, 14% zaburzenie zachowań nałogowych, a 20% zaburzenie odżywiania. BPD współwystępowało u 42,9%.
|
Emotion regulation and impulsivity evolution during transdiagnostic DBT implementation in addictology - a 3-year naturalistic study.
Substance abuse treatment, prevention, and policy
|
„W badaniu uczestniczyło 35 pacjentów; 89% miało zaburzenie używania substancji, 14% zaburzenie zachowań nałogowych, a 20% zaburzenie odżywiania. BPD współwystępowało u 42,9%.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT-A po 12,4 roku: co zostaje z efektów terapii w dorosłości?
W końcowym pomiarze nie stwierdzono istotnych różnic między grupami w nasileniu myśli samobójczych, objawów borderline ani depresji ocenianej przez klinicystę.
|
Adult life outcomes for adolescents 12.4 years after dialectical behavior therapy - a randomized clinical trial.
European child & adolescent psychiatry
|
„W końcowym pomiarze nie stwierdzono istotnych różnic między grupami w nasileniu myśli samobójczych, objawów borderline ani depresji ocenianej przez klinicystę.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT-A po 12,4 roku: co zostaje z efektów terapii w dorosłości?
Długoterminowy wynik jest bardziej przekonujący jako sygnał trwałości części efektów DBT-A niż jako dowód pełnej przewagi DBT-A nad opieką zwykłą we wszystkich obszarach.
|
Adult life outcomes for adolescents 12.4 years after dialectical behavior therapy - a randomized clinical trial.
European child & adolescent psychiatry
|
„Długoterminowy wynik jest bardziej przekonujący jako sygnał trwałości części efektów DBT-A niż jako dowód pełnej przewagi DBT-A nad opieką zwykłą we wszystkich obszarach.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
DBT po 12,4 roku: co zostaje w dorosłości?
To nie jest zwykłe badanie „po terapii”. Jest to długoterminowa kontynuacja randomizowanego badania, w którym nastolatki z nawracającym samouszkadzaniem i cechami borderline otrzymały DBT-A albo wzmocnioną zwykłą opiekę.
|
Adult life outcomes for adolescents 12.4 years after dialectical behavior therapy - a randomized clinical trial
European Child & Adolescent Psychiatry
|
„final sample ... 77 participants (12–18 years) ... randomized”
Lokalizacja: Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT po 12,4 roku: co zostaje w dorosłości?
W pomiarze około 0,6 roku po zakończeniu leczenia interakcje czas × leczenie przemawiały na korzyść DBT-A dla objawów depresyjnych ocenianych przez klinicystę, objawów borderline i myśli samobójczych.
|
Adult life outcomes for adolescents 12.4 years after dialectical behavior therapy - a randomized clinical trial
European Child & Adolescent Psychiatry
|
„significant time*treatment interactions ... all in favor of DBT-A”
Lokalizacja: Results – Secondary outcomes
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT po 12,4 roku: co zostaje w dorosłości?
W długoterminowym trendzie nie utrzymały się jednak istotne różnice między grupami dla tych objawów. To ważny kontrapunkt wobec prostego komunikatu „efekt utrzymał się przez 12 lat”.
|
Adult life outcomes for adolescents 12.4 years after dialectical behavior therapy - a randomized clinical trial
European Child & Adolescent Psychiatry
|
„no ... long-term trend differences in these outcomes”
Lokalizacja: Discussion
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.