Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
ACT: elastyczność psychologiczna jako model, nie tylko technika
Autorzy uznają dostępne dowody za ogólnie wspierające model, ale podkreślają niedojrzałość literatury.
|
Acceptance and Commitment Therapy: Model, processes and outcomes
Behaviour Research and Therapy
|
„The evidence ... relevant to the model are broadly supportive, but the literature is not mature and many questions have not yet been examined.”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT: elastyczność psychologiczna jako model, nie tylko technika
W 2006 r. brakowało wystarczającej liczby dobrze kontrolowanych badań do wniosku o ogólnej przewadze ACT nad aktywnymi terapiami.
|
Acceptance and Commitment Therapy: Model, processes and outcomes
Behaviour Research and Therapy
|
„There are not enough well-controlled studies to conclude that ACT is generally more effective than other active treatments across the range of problems examined.”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
ACT: elastyczność psychologiczna jako model, nie tylko technika
Jest to klasyczny artykuł przeglądowy i modelowy z 2006 r., a nie współczesna metaanaliza ani pojedyncze RCT.
|
Acceptance and Commitment Therapy: Model, processes and outcomes
Behaviour Research and Therapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
AI-CBT czy człowiek? Co pokazuje bezpośrednie porównanie
90 młodych dorosłych zostało losowo przydzielonych po 30 do AI-CBT, CBT prowadzonego przez peer counselorów i grupy bez interwencji.
|
AI Versus Human-Delivered Online Cognitive Behavioral Therapy for Anxiety Symptoms in Young Adults: A Randomized Controlled Trial
Healthcare
|
„Ninety young adults ... AI-CBT (n = 30), peer-counselor-CBT (n = 30), or a no-intervention control (n = 30).”
Lokalizacja: Methods – PubMed/PMC
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI-CBT czy człowiek? Co pokazuje bezpośrednie porównanie
Oba aktywne warunki dawały istotne spadki lęku wewnątrz grup.
|
AI Versus Human-Delivered Online Cognitive Behavioral Therapy for Anxiety Symptoms in Young Adults: A Randomized Controlled Trial
Healthcare
|
„Both AI and human-delivered interventions led to significant within-group reductions in anxiety.”
Lokalizacja: Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI-CBT czy człowiek? Co pokazuje bezpośrednie porównanie
Żadna interwencja nie wykazała istotnej przewagi nad brakiem interwencji po leczeniu w głównej analizie ITT.
|
AI Versus Human-Delivered Online Cognitive Behavioral Therapy for Anxiety Symptoms in Young Adults: A Randomized Controlled Trial
Healthcare
|
„neither intervention demonstrated a statistically significant advantage over the no-intervention control group at post-intervention.”
Lokalizacja: Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI-CBT czy człowiek? Co pokazuje bezpośrednie porównanie
Porównanie przed–po nie może samo w sobie dowodzić przewagi klinicznej nad kontrolą.
|
AI Versus Human-Delivered Online Cognitive Behavioral Therapy for Anxiety Symptoms in Young Adults: A Randomized Controlled Trial
Healthcare
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
AI-CBT czy człowiek? Co pokazuje bezpośrednie porównanie
Mała próba i czterotygodniowy czas interwencji ograniczają zakres wniosków.
|
AI Versus Human-Delivered Online Cognitive Behavioral Therapy for Anxiety Symptoms in Young Adults: A Randomized Controlled Trial
Healthcare
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
AI-CBT czy człowiek? Co pokazuje bezpośrednie porównanie
Analiza ITT obejmowała wszystkich 90 uczestników zgodnie z pierwotnym przydziałem, podczas gdy analiza per-protocol obejmowała 87 osób, które ukończyły badanie.
|
AI Versus Human-Delivered Online Cognitive Behavioral Therapy for Anxiety Symptoms in Young Adults: A Randomized Controlled Trial
Healthcare
|
„The primary outcome, anxiety levels as measured by the GAD-7, was analyzed using a two-way repeated measures ANOVA based on the intention-to-treat (ITT) principle (n = 90). A sensitivity analysis using the per-protocol sample (n = 87) was also conducted.”
Lokalizacja: Methods – Data Analysis
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI i CBT: więcej zaangażowania nie musi oznaczać większej redukcji objawów
Interpretacja wyników powinna uwzględniać niezaślepiony projekt, samodzielny charakter interwencji oraz deklarowane związki części autorów z firmą rozwijającą aplikację.
|
Increasing engagement with cognitive-behavioral therapy (CBT) using generative AI: a randomized controlled trial (RCT)
Communications Medicine
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
Cyfrowe CBT w OCD: czy dorównuje terapii twarzą w twarz?
dCBT było skuteczniejsze niż aktywne i pasywne warunki kontrolne w zakresie objawów po interwencji.
|
The efficacy of digital cognitive behavioral therapy for obsessive-compulsive disorder: a systematic review and meta-analysis
BMC Psychiatry
|
„dCBT was associated with significantly lower post-intervention OCD symptom severity than active psychological controls and passive controls.”
Lokalizacja: Abstract – Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Cyfrowe CBT w OCD: czy dorównuje terapii twarzą w twarz?
Dalsze badania powinny porównywać cyfrowe formaty także pod względem poziomu wsparcia i warunków aktywnej kontroli, a nie tylko wobec braku leczenia.
|
The efficacy of digital cognitive behavioral therapy for obsessive-compulsive disorder: a systematic review and meta-analysis
BMC Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
CBT online: mechanizm zmiany może być ważniejszy niż sam wynik końcowy
Obie aktywne interwencje zmniejszyły objawy zaburzenia adaptacyjnego względem wait-list.
|
Effectiveness and mechanisms of internet-delivered transdiagnostic CBT for students with adjustment disorder: the role of cognitive inflexibility, self-compassion, and mindfulness
Cognitive Behaviour Therapy
|
„Both active interventions significantly reduced AjD symptoms relative to wait-list.”
Lokalizacja: PubMed – Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT online: mechanizm zmiany może być ważniejszy niż sam wynik końcowy
Zmniejszenie unikania doświadczeń i wzrost samowspółczucia pośredniczyły w części efektów iCBT-UP.
|
Effectiveness and mechanisms of internet-delivered transdiagnostic CBT for students with adjustment disorder: the role of cognitive inflexibility, self-compassion, and mindfulness
Cognitive Behaviour Therapy
|
„Reductions in experiential avoidance and increases in self-compassion mediated the effects of iCBT-UP.”
Lokalizacja: PubMed – Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI oparte na CBT: co naprawdę pokazuje metaanaliza 15 RCT?
Nie można bezpośrednio uogólniać wyników na generatywną AI.
|
The effectiveness of CBT-based NLP-enabled AI conversational agents for mental health intervention: a systematic review and meta-analysis
npj Digital Medicine
|
„cannot be directly generalized to generative AI systems”
Lokalizacja: Discussion, lines 197-200
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Czy EFT naprawdę zmienia przywiązanie? RCT hiszpańskojęzycznych par i zachowania bezpieczeństwa w relacji
Randomizowane badanie EFCT vs lista oczekujących; analizowano zachowania bezpiecznego przywiązania mierzone BARE i ich związek z dopasowaniem diady. EFCT vs wait-list; 70 par zrandomizowano, 68 weszło do analizy po dwóch rezygnacjach przed rozpoczęciem.
|
Attachment Behavior Change Following Emotionally Focused Couple Therapy: A Randomized Controlled Trial With Spanish-Speaking Couples
Journal of Marital and Family Therapy
|
„Seventy couples were randomly assigned to EFCT or a waiting list; two withdrew ... final analyzed sample of 68 couples.”
Lokalizacja: PMC/Wiley, Abstract and Results; section 3.4–3.5
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Czy EFT naprawdę zmienia przywiązanie? RCT hiszpańskojęzycznych par i zachowania bezpieczeństwa w relacji
Istotny efekt sesja×leczenie wystąpił dla postrzeganych przez kobiety zachowań bezpiecznego przywiązania partnera (β=0,02 na sesję; p=.012), ale nie dla ich własnych zachowań. Zarówno własne, jak i partnerskie postrzeganie zachowań bezpiecznego przywiązania przewidywało poprawę dopasowania diadycznego.
|
Attachment Behavior Change Following Emotionally Focused Couple Therapy: A Randomized Controlled Trial With Spanish-Speaking Couples
Journal of Marital and Family Therapy
|
„Seventy couples were randomly assigned to EFCT or a waiting list; two withdrew ... final analyzed sample of 68 couples.”
Lokalizacja: PMC/Wiley, Abstract and Results; section 3.4–3.5
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Czy EFT naprawdę zmienia przywiązanie? RCT hiszpańskojęzycznych par i zachowania bezpieczeństwa w relacji
Efekt dotyczący zachowań przywiązaniowych był zależny od perspektywy płciowej; liczebność i charakterystyka próby ograniczają generalizację.
|
Attachment Behavior Change Following Emotionally Focused Couple Therapy: A Randomized Controlled Trial With Spanish-Speaking Couples
Journal of Marital and Family Therapy
|
„Efekt dotyczący zachowań przywiązaniowych był zależny od perspektywy płciowej; liczebność i charakterystyka próby ograniczają generalizację.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Czy EFT naprawdę zmienia przywiązanie? RCT hiszpańskojęzycznych par i zachowania bezpieczeństwa w relacji
Wynik należy interpretować w granicach konkretnej populacji, protokołu EFT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej terapii skoncentrowanej na emocjach.
|
Attachment Behavior Change Following Emotionally Focused Couple Therapy: A Randomized Controlled Trial With Spanish-Speaking Couples
Journal of Marital and Family Therapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC/Wiley, Abstract and Results; section 3.4–3.5
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Czy EFT naprawdę zmienia przywiązanie? RCT hiszpańskojęzycznych par i zachowania bezpieczeństwa w relacji
W praktyce par szczególnie istotne jest obserwowanie bezpieczeństwa relacyjnego, dostępności emocjonalnej, responsywności partnera i wzorców interakcji, jeżeli są one bezpośrednio związane z celem i protokołem terapii.
|
Attachment Behavior Change Following Emotionally Focused Couple Therapy: A Randomized Controlled Trial With Spanish-Speaking Couples
Journal of Marital and Family Therapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC/Wiley, Abstract and Results; section 3.4–3.5
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.