Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
ACT nie wykazała przewagi nad innymi uznanymi terapiami: metaanaliza 34 RCT
Brak przewagi ACT nad innymi bona fide terapiami nie jest dowodem braku skuteczności ACT względem braku leczenia.
|
Randomized controlled evidence of the efficacy of acceptance and commitment therapy: A systematic review and meta-analysis
Clinical Psychology Review
|
„comparison ... to bona fide psychotherapies”
Lokalizacja: publisher full text, inclusion criteria and primary comparison
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
AI i zdrowie psychiczne — przegląd publikacji
Przegląd objął 21 badań dotyczących projektowania i doświadczeń użytkowników generatywnych chatbotów zdrowia psychicznego.
|
Generative AI mental health chatbots: a scoping review of intervention design and user experience
npj Digital Medicine
|
„Twenty-one studies were included in the scoping review.”
Lokalizacja: wyniki/abstrakt
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI i zdrowie psychiczne — przegląd publikacji
Wyszukiwanie objęło siedem baz danych; zidentyfikowano 1899 rekordów, z których 21 badań spełniło kryteria włączenia.
|
Generative AI mental health chatbots: a scoping review of intervention design and user experience
npj Digital Medicine
|
„Seven databases were searched; 1,899 records were identified and 21 studies were included.”
Lokalizacja: metody/diagram przepływu
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI i zdrowie psychiczne — przegląd publikacji
Większość analizowanych narzędzi była tekstowa, oparta na CBT i znajdowała się na wczesnym etapie rozwoju.
|
Generative AI mental health chatbots: a scoping review of intervention design and user experience
npj Digital Medicine
|
„Most interventions were text-based, CBT-informed, and at an early stage of development.”
Lokalizacja: wyniki
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI i zdrowie psychiczne — przegląd publikacji
Użytkownicy często oceniali użyteczność, satysfakcję i przymierze terapeutyczne jako umiarkowane do wysokich, ale niezgodne kontekstowo odpowiedzi osłabiały zaufanie.
|
Generative AI mental health chatbots: a scoping review of intervention design and user experience
npj Digital Medicine
|
„Moderate-to-high usability, therapeutic alliance and satisfaction were reported; inaccurate or contextually misaligned outputs eroded trust.”
Lokalizacja: wyniki/dyskusja
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI i zdrowie psychiczne — przegląd publikacji
Przegląd nie jest dowodem skuteczności klinicznej GenAI-chatbotów i wskazuje potrzebę dalszych badań skuteczności oraz standaryzacji bezpieczeństwa i UX.
|
Generative AI mental health chatbots: a scoping review of intervention design and user experience
npj Digital Medicine
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
Mała próba jakościowa i perspektywa personelu, a nie bezpośrednia ocena wyników klinicznych kobiet.
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
Midwifery
|
„Mała próba jakościowa i perspektywa personelu, a nie bezpośrednia ocena wyników klinicznych kobiet.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
W praktyce ważne są unikanie męskiego biasu diagnostycznego, uwzględnienie camouflagingu oraz dokładna historia rozwojowa i zdrowotna.
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
Midwifery
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Clinical interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Zerwania przymierza terapeutycznego wiążą się z gorszym wynikiem terapii
Model trójpoziomowy wykazał istotną ujemną zależność między zerwaniami przymierza a wynikiem terapii: r = −0,21; p < 0,001.
|
Alliance Ruptures and Psychotherapy Outcomes: A Multilevel Meta-Analysis of Their Association
Journal of Clinical Psychology
|
„z = −0.22, SE = 0.04, 95 CI [−0.303, −0.133]; t(17) = −5.40, p < 0.001, r = −0.21.”
Lokalizacja: Results — Meta-Analytic Models
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zerwania przymierza terapeutycznego wiążą się z gorszym wynikiem terapii
Badanie nie ustala przyczynowości ani nie ocenia bezpośrednio skuteczności naprawy zerwań.
|
Alliance Ruptures and Psychotherapy Outcomes: A Multilevel Meta-Analysis of Their Association
Journal of Clinical Psychology
|
„The meta-analysis does not directly test temporal or causal ordering and does not examine rupture repair as an intervention.”
Lokalizacja: Discussion / Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
DBT nie wdraża się samym szkoleniem. Lekcje z pięciu europejskich krajów
W opracowaniu wskazano m.in. znaczenie wytycznych krajowych, afiliacji uniwersyteckich, towarzystw krajowych, zespołów konsultacyjnych, szkolenia terapeutów, wierności modelowi i wsparcia organizacyjnego.
|
Case study: The DBT implementation journey of dialectical behaviour therapy in five European countries
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
„Common themes included national guidelines, university affiliations, national societies, consultation teams, therapist training, fidelity and organizational support.”
Lokalizacja: wyniki
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT na koszmary po traumie: mniej barier może znaczyć więcej dostępu
Materiał nie dostarcza dowodu, że skrócony format CBT-N jest równoważny standardowej interwencji pod względem skuteczności.
|
Bringing cognitive behavioral therapy for nightmares to patients with trauma: increasing access and feasibility via primary and acute care
Journal of Clinical Sleep Medicine
|
„The article focuses on access and feasibility and describes an ongoing pilot rather than a definitive efficacy trial.”
Lokalizacja: Article scope / Discussion
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
PTSD i depresję mierzono w 83% badań, zwykle sesja po sesji, średnio dziewięć razy; regresja wielopoziomowa była najczęstszą metodą analizy (48%).
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„PTSD and depression were ... measured ... (83%), typically assessed session-by-session with an average of nine repeated measurements ... Multilevel regression modelling was the predominant analytic strategy (48%).”
Lokalizacja: Abstract — Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
Przegląd opisuje sposoby badania zmiany, a nie skuteczność względną terapii ani wielkość efektów.
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„The review mapped research practices rather than providing an overview of effect sizes for treatment response.”
Lokalizacja: Introduction / Study objectives
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Zmiany aktywności wyspy mózgu po treningu umiejętności DBT u pacjentów z depresją i NSSI
W analizie końcowej uwzględniono 69 osób. DBT-ST wiązał się z lepszą poprawą NSSI i depresji w analizowanej podgrupie nastolatków; odnotowano też zmiany parametrów aktywności prawej i lewej wyspy.
|
Insular spontaneous activity changes after dialectical behavior therapy skills training for depressed patients with non-suicidal self-injury: a randomized controlled trial
BMC Psychiatry
|
„80 patients ... randomly assigned ... DBT-ST or social support group therapy once weekly for 13 weeks; final valid sample 69.”
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Ocena konstruktów PTSD i złożonego PTSD w ICD-11: konfirmacyjna analiza czynnikowa kwestionariusza ITQ
57 badań i N=43 066 potwierdziło dobre dopasowanie modelu drugiego rzędu PTSD/DSO, ale siedmioczynnikowy model skorelowany poprawiał dopasowanie; autorzy wskazali na znaczenie rozróżnienia hiper- i hipoaktywacji afektywnej.
|
Evaluating the ICD-11 PTSD and Complex PTSD Constructs: A Meta-Analytic Confirmatory Factor Analysis of the International Trauma Questionnaire
Assessment
|
„57 badań i N=43 066 potwierdziło dobre dopasowanie modelu drugiego rzędu PTSD/DSO, ale siedmioczynnikowy model skorelowany poprawiał dopasowanie; autorzy wskazali na znaczenie rozróżnienia hiper- i hipoaktywacji afektywnej.”
Lokalizacja: Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Testing the factor structure of the International Trauma Questionnaire in a sample of violence-exposed women living in Northern Ireland
Badanie testuje strukturę ITQ w grupie kobiet po doświadczeniach przemocy, dostarczając danych o modelu PTSD/DSO w populacji żeńskiej.
|
Testing the factor structure of the International Trauma Questionnaire in a sample of violence-exposed women living in Northern Ireland
Journal of Traumatic Stress
|
„Badanie testuje strukturę ITQ w grupie kobiet po doświadczeniach przemocy, dostarczając danych o modelu PTSD/DSO w populacji żeńskiej.”
Lokalizacja: Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Skuteczność szkoleń DBT: systematyczny przegląd ilościowy według modelu Kirkpatricka
Systematyczny przegląd ilościowy szkoleń DBT w czterech poziomach modelu Kirkpatricka Różne formaty i intensywności szkoleń DBT
|
The effectiveness of dialectical behaviour therapy training: a quantitative systematic review using Kirkpatrick's four-level model
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
„Twenty-four studies met inclusion criteria ... DBT training was well received and associated with positive effects on therapists’ knowledge, self-efficacy, attitudes, and self-reported DBT use.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Skuteczność szkoleń DBT: systematyczny przegląd ilościowy według modelu Kirkpatricka
Przegląd wykazał ogólnie pozytywne efekty szkoleń DBT dla wiedzy, self-efficacy, postaw i deklarowanego używania DBT. Bardziej intensywne modele z wsparciem implementacyjnym wiązały się z lepszymi wynikami, ale heterogeniczność i umiarkowane ryzyko błędu obniżały pewność dowodów.
|
The effectiveness of dialectical behaviour therapy training: a quantitative systematic review using Kirkpatrick's four-level model
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
„Twenty-four studies met inclusion criteria ... DBT training was well received and associated with positive effects on therapists’ knowledge, self-efficacy, attitudes, and self-reported DBT use.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Skuteczność szkoleń DBT: systematyczny przegląd ilościowy według modelu Kirkpatricka
Dowody były ogólnie niskiej pewności; badania różniły się projektem, miarami i intensywnością szkolenia.
|
The effectiveness of dialectical behaviour therapy training: a quantitative systematic review using Kirkpatrick's four-level model
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
„Dowody były ogólnie niskiej pewności; badania różniły się projektem, miarami i intensywnością szkolenia.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.