Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
Nie można przypisać całej obserwowanej poprawy samej DBT, ponieważ wiele badań łączyło DBT z innymi formami leczenia.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Many studies included concurrent treatments ... limiting attribution of effects exclusively to DBT.”
Lokalizacja: Discussion — Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Do Acceptance- and Mindfulness-Based Interventions Improve Psychological Flexibility in People With Chronic Pain? A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials
Metaanaliza obejmowała 60 RCT i 6692 osoby z przewlekłym bólem. Analizy obejmowały m.in. globalną elastyczność psychologiczną, akceptację, zaangażowane działanie i wartości.
|
Do Acceptance- and Mindfulness-Based Interventions Improve Psychological Flexibility in People With Chronic Pain? A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials
European Journal of Pain
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
|
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
5 autystycznych i 5 nieautystycznych położnych pracujących z autystycznymi użytkowniczkami opieki. Porównanie doświadczeń autystycznych i nieautystycznych położnych.
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
Midwifery
|
„5 autystycznych i 5 nieautystycznych położnych pracujących z autystycznymi użytkowniczkami opieki. Porównanie doświadczeń autystycznych i nieautystycznych położnych.”
Lokalizacja: Abstract/Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
Obie grupy rozpoznawały różnice komunikacyjne, sensoryczne i przetwarzania oraz wskazywały, że opieka położnicza może być szczególnie stresująca dla autystycznych użytkowniczek.
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
Midwifery
|
„Obie grupy rozpoznawały różnice komunikacyjne, sensoryczne i przetwarzania oraz wskazywały, że opieka położnicza może być szczególnie stresująca dla autystycznych użytkowniczek.”
Lokalizacja: Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT na koszmary po traumie: mniej barier może znaczyć więcej dostępu
W opisywanym pilotażu 34 osoby zostały zrandomizowane do momentu raportowania; 85,1% było zainteresowanych leczeniem koszmarów, a 76,5% rozpoczęło leczenie.
|
Bringing cognitive behavioral therapy for nightmares to patients with trauma: increasing access and feasibility via primary and acute care
Journal of Clinical Sleep Medicine
|
„34 randomized so far; 85.1% interest in nightmare treatment; 76.5% initiated treatment.”
Lokalizacja: Pilot study update
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
Przegląd opisuje sposoby badania zmiany, a nie skuteczność względną terapii ani wielkość efektów.
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„The review mapped research practices rather than providing an overview of effect sizes for treatment response.”
Lokalizacja: Introduction / Study objectives
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
DBT i EMDR krok po kroku: badanie wykonalności leczenia fazowego BPD z traumą
Do badania włączono 42 osoby z BPD i doświadczeniem traumy; 40 stanowiły kobiety, średni wiek wynosił 28,5 roku (SD 9,2).
|
The combination of dialectical behavioral skills training with EMDR in the treatment of borderline personality disorder and psychological trauma: a feasibility randomized trial.
Borderline personality disorder and emotion dysregulation
|
„Forty-two participants with BPD and psychological trauma (40 females, mean age = 28.5, SD = 9.2) participated in the study.”
Lokalizacja: Abstract; Methods — Participants
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
Dorośli z aktualnym zaburzeniem depresyjnym spełniający kryteria depresji trudnej do leczenia. MBCT vs TAU lub aktywne kontrole psychospołeczne.
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Dorośli z aktualnym zaburzeniem depresyjnym spełniający kryteria depresji trudnej do leczenia. MBCT vs TAU lub aktywne kontrole psychospołeczne.”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Methods/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Osoby w wieku ≥60 lat. MBCT vs warunki kontrolne.
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry
|
„Osoby w wieku ≥60 lat. MBCT vs warunki kontrolne.”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Methods/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Wczesne zaburzenia psychiczne wymagają czegoś więcej niż samej psychoterapii: przegląd interwencji kompleksowych
Do syntezy włączono 10 badań: siedem przeglądów i trzy RCT.
|
A systematic review of specialized psychosocial and complex psychosocial interventions for early psychosis, early depression, early bipolar disorder, and early borderline personality disorder.
European psychiatry : the journal of the Association of European Psychiatrists
|
„Do syntezy włączono 10 badań: siedem przeglądów i trzy RCT.”
Lokalizacja: Results, study selection
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Wczesne zaburzenia psychiczne wymagają czegoś więcej niż samej psychoterapii: przegląd interwencji kompleksowych
Dla wczesnej psychozy przegląd wskazuje na mocne lub umiarkowane dowody korzyści kompleksowych interwencji psychospołecznych połączonych z farmakoterapią.
|
A systematic review of specialized psychosocial and complex psychosocial interventions for early psychosis, early depression, early bipolar disorder, and early borderline personality disorder.
European psychiatry : the journal of the Association of European Psychiatrists
|
„Dla wczesnej psychozy przegląd wskazuje na mocne lub umiarkowane dowody korzyści kompleksowych interwencji psychospołecznych połączonych z farmakoterapią.”
Lokalizacja: Results, early psychosis
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Wczesne zaburzenia psychiczne wymagają czegoś więcej niż samej psychoterapii: przegląd interwencji kompleksowych
Dla wczesnego BPD jeden RCT wykazał poprawę zaangażowania w leczenie, ale wyniki objawowe nie były konsekwentnie istotne.
|
A systematic review of specialized psychosocial and complex psychosocial interventions for early psychosis, early depression, early bipolar disorder, and early borderline personality disorder.
European psychiatry : the journal of the Association of European Psychiatrists
|
„Dla wczesnego BPD jeden RCT wykazał poprawę zaangażowania w leczenie, ale wyniki objawowe nie były konsekwentnie istotne.”
Lokalizacja: Results, early BPD
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Wczesne zaburzenia psychiczne wymagają czegoś więcej niż samej psychoterapii: przegląd interwencji kompleksowych
Brak badań dla wczesnej depresji w ramach przyjętych kryteriów nie oznacza dowodu nieskuteczności.
|
A systematic review of specialized psychosocial and complex psychosocial interventions for early psychosis, early depression, early bipolar disorder, and early borderline personality disorder.
European psychiatry : the journal of the Association of European Psychiatrists
|
„Brak badań dla wczesnej depresji w ramach przyjętych kryteriów nie oznacza dowodu nieskuteczności.”
Lokalizacja: Results; Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Wczesne zaburzenia psychiczne wymagają czegoś więcej niż samej psychoterapii: przegląd interwencji kompleksowych
Wczesna interwencja powinna być rozpatrywana jako organizowany w czasie pakiet opieki, a nie pojedyncza technika.
|
A systematic review of specialized psychosocial and complex psychosocial interventions for early psychosis, early depression, early bipolar disorder, and early borderline personality disorder.
European psychiatry : the journal of the Association of European Psychiatrists
|
„Wczesna interwencja powinna być rozpatrywana jako organizowany w czasie pakiet opieki, a nie pojedyncza technika.”
Lokalizacja: Discussion/Conclusion; TRACEABLE_INFERENCE
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Mężczyźni z BPD: czego klinicyści uczą się o diagnozie, ryzyku i przymierzu terapeutycznym
W badaniu uczestniczyło 10 klinicystów z doświadczeniem w diagnozowaniu i leczeniu mężczyzn z zaburzeniami osobowości.
|
Expert Clinician Insights Into the Diagnosis and Treatment of Men With Antisocial and Borderline Personality Disorder: A Qualitative Study.
Journal of clinical psychology
|
„Ten nationally and internationally recognised clinician participants...”
Lokalizacja: Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Krótka pomoc psychologiczna w zaburzeniach osobowości: duże RCT nie potwierdza przewagi nad jednorazowym planem kryzysowym
Do badania włączono 336 randomizowanych uczestników: 180 do SPS i 156 do treatment-as-usual.
|
Brief individual psychological intervention for people with probable personality disorder: a multicentre, researcher-masked, randomised, controlled superiority trial in England.
The lancet. Psychiatry
|
„Do badania włączono 336 randomizowanych uczestników: 180 do SPS i 156 do treatment-as-usual.”
Lokalizacja: Results, participant flow
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Krótka pomoc psychologiczna w zaburzeniach osobowości: duże RCT nie potwierdza przewagi nad jednorazowym planem kryzysowym
Po 12 miesiącach WSAS nie różnił się istotnie między grupami: współczynnik standaryzowany 0,12 (95% CI −2,14 do 2,38; p=0,92).
|
Brief individual psychological intervention for people with probable personality disorder: a multicentre, researcher-masked, randomised, controlled superiority trial in England.
The lancet. Psychiatry
|
„Po 12 miesiącach WSAS nie różnił się istotnie między grupami: współczynnik standaryzowany 0,12 (95% CI −2,14 do 2,38; p=0,92).”
Lokalizacja: Summary i Results, primary outcome
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Krótka pomoc psychologiczna w zaburzeniach osobowości: duże RCT nie potwierdza przewagi nad jednorazowym planem kryzysowym
Do 12-miesięcznego follow-up dotarło 84% grupy SPS i 85% grupy kontrolnej.
|
Brief individual psychological intervention for people with probable personality disorder: a multicentre, researcher-masked, randomised, controlled superiority trial in England.
The lancet. Psychiatry
|
„Do 12-miesięcznego follow-up dotarło 84% grupy SPS i 85% grupy kontrolnej.”
Lokalizacja: Results, participant flow
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Krótka pomoc psychologiczna w zaburzeniach osobowości: duże RCT nie potwierdza przewagi nad jednorazowym planem kryzysowym
Prawdopodobieństwo opłacalności SPS wyniosło 0,34–0,39 przy progu NICE 20–30 tys. funtów za QALY.
|
Brief individual psychological intervention for people with probable personality disorder: a multicentre, researcher-masked, randomised, controlled superiority trial in England.
The lancet. Psychiatry
|
„Prawdopodobieństwo opłacalności SPS wyniosło 0,34–0,39 przy progu NICE 20–30 tys. funtów za QALY.”
Lokalizacja: Economic evaluation, Discussion
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Krótka pomoc psychologiczna w zaburzeniach osobowości: duże RCT nie potwierdza przewagi nad jednorazowym planem kryzysowym
Wynik przemawia przeciw szerokiemu stosowaniu tego konkretnego krótkiego modelu jako substytutu dłuższego leczenia.
|
Brief individual psychological intervention for people with probable personality disorder: a multicentre, researcher-masked, randomised, controlled superiority trial in England.
The lancet. Psychiatry
|
„Wynik przemawia przeciw szerokiemu stosowaniu tego konkretnego krótkiego modelu jako substytutu dłuższego leczenia.”
Lokalizacja: Discussion; TRACEABLE_INFERENCE
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.